نظریه مشورتی شماره ۷/۹۱/۱۰۸۱ مورخ ۱۳۹۱/۰۶/۰۴

تاریخ نظریه: ۱۳۹۱/۰۶/۰۴
شماره نظریه: ۷/۹۱/۱۰۸۱
شماره پرونده: ۹۱-۵۹-۶۸۵
استعلام:
اولاً – ملک فاقد سابقه ثبتی، به کدامیک از املاک گفته میشود؟
ثانیاً – رسیدگی به ادعای اثبات مالکیت نسبت به ملکی که دارای سابقه ثبتی بوده و آگهی موضوع ماده ۱۱ قانون ثبت نیز منتشر شده و سپس از طرف شخص دیگری دادخواست اثبات مالکیت داده شده آیا قابل استماع و از نظر صلاحیت مشمول رای وحدت رویه ۵۶۹ – ۱۳۷۰/۱۰/۱۰ است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- بنا به مستفاد از رای وحدت رویه ۵۶۹ مورخ ۱۳۷۰/۱۰/۱۰ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، منظور از ملک فاقد سابقه ثبتی ملکی است که در جریان عملیات ثبتی قرار نگرفته و ملکی در جریان عملیات ثبتی قرار گرفته تلقی میشود که اولین آگهی نوبتی موضوع ماده ۱۱ قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب ۱۳۱۰/۱۲/۲۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی (راجع به انتشار صورت اسامی کلیه اشخاصی که اظهارنامه داده اند با قید نوع ملک و شماره ای که از طرف اداره ثبت برای هر ملک تعیین شده) نسبت به آن منتشر شده باشد و تفسیر مغایر با آن موجب بی اعتباری مهلت های مذکور در مواد ۱۶و ۲۰ قانون ثبت و ایجاد تعارض بین عملیات ثبتی و احکام دادگاه ها میشود.
۲- بنا به مراتب یادشده نسبت به ملکی که اولین آگهی نوبتی موضوع ماده ۱۱ قانون ثبت اسناد و املاک کشور برای آن منتشر گردیده معترض و مدعی مالکیت نسبت به اصل ملک یا حدود آن فقط در چهارچوب مقررات ثبتی و در مهلت های مذکور در مواد ۱۶و۲۰ آن قانون حق اعتراض به ثبت و اقامه دعوی مقتضی طبق ترتیبات مقرر در قانون ثبت را دارد لذا دعوی اثبات مالکیت نسبت به چنین ملکی به جهات یادشده فوق قابل استماع نیست. مفاد رای وحدت رویه ۵۶۹ نیز ناظر به صلاحیت دادگاه ها در رسیدگی به اختلافات در اصل مالکیت ملکی است که به ثبت نرسیده یا در جریان عملیات ثبتی بشرح یادشده قرار نگرفته است.