مرکز اطلاعات مالی (Financial Intelligence Unit – FIU) واحدی ملی و متمرکز است که مسئولیت دریافت، تجزیه و تحلیل گزارش های مربوط به تراکنش های مشکوک و سایر اطلاعات مربوط به پولشویی، جرایم منشا آن و تامین مالی تروریسم را بر عهده دارد. این مرکز بر اساس ماده ۷ مکرر قانون مبارزه با پولشویی (اصلاحی ۱۳۹۷) ایجاد شده و ساختاری مستقل در وزارت امور اقتصادی و دارایی دارد.
وظایف و اختیارات اصلی این مرکز شامل موارد زیر است:
۱. جمع آوری و ثبت اطلاعات: دریافت گزارش های مربوط به عملیات و معاملات مشکوک از تمامی اشخاص مشمول قانون از جمله بانک ها، موسسات مالی، بیمه ها، بورس، گمرک و صرافی ها.
۲. تجزیه و تحلیل هوشمند: بررسی و تحلیل اطلاعات دریافت شده با استفاده از سامانه های پیشرفته برای شناسایی الگوهای مجرمانه و کشف منشا غیرقانونی اموال.
۳. ارسال گزارش به قوه قضاییه: در صورتی که مرکز پس از بررسی های فنی و اطلاعاتی به احتمال قوی وقوع جرم پولشویی یا تامین مالی تروریسم برسد، موظف است موضوع را به همراه مستندات برای رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارسال کند.
۴. همکاری های بین المللی: تبادل اطلاعات با واحدهای مشابه در سایر کشورها (FIUهای خارجی) در چارچوب قوانین و با هدف ردیابی پول های کثیف و مقابله با جرایم سازمان یافته فرامرزی.
۵. نظارت بر عملکرد نهادها: بازرسی و نظارت بر نحوه اجرای مقررات مبارزه با پولشویی در دستگاه های اجرایی و نهادهای مالی و ابلاغ دستورالعمل های لازم به آن ها.
ریاست این مرکز بر عهده فردی است که به پیشنهاد شورای عالی مقابله و پیشگیری از جرایم پولشویی و با حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب میشود. مرکز اطلاعات مالی در واقع مغز متفکر و هسته اصلی شبکه مقابله با فساد مالی در کشور محسوب میشود و نقش حیاتی در حفظ سلامت نظام بانکی و اقتصادی ایفا می کند.