طبق ماده ۱۲۰۷ قانون مدنی، اشخاص صغیر (کودکانی که به سن بلوغ شرعی نرسیده اند) از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند. با این حال، قانونگذار صغیر را به دو دسته صغیر غیرممیز و صغیر ممیز تقسیم کرده است که تفاوت های حقوقی مهمی با یکدیگر دارند.
طبق ماده ۱۲۱۲ قانون مدنی، صغیر غیرممیز به کودکی گفته می شود که قوه درک و تمیز امور مالی را ندارد، یعنی زشت و زیبا یا سود و زیان را از هم تشخیص نمی دهد. کلیه اعمال حقوقی صغیر غیرممیز اعم از عقود و ایقاعات، باطل و کان لم یکن است و حتی با اجازه ولی یا قیم نیز نافذ نمی شود.
در مقابل، طبق همان ماده ۱۲۱۲ قانون مدنی، صغیر ممیز به کودکی گفته می شود که دارای قوه درک و تمیز نسبی است و می تواند سود و زیان خود را تا حدی تشخیص دهد. اعمال حقوقی صغیر ممیز به دو دسته تقسیم می شود:
۱. تملکات بلاعوض: صغیر ممیز می تواند به طور مستقل اعمالی را که صرفا به نفع اوست و هیچ تعهد یا ضرر مالی برای او ایجاد نمی کند (مانند قبول هبه، صلح بلاعوض یا وصیت تملیکی) انجام دهد و این قبيل اعمال بدون نیاز به اجازه ولی یا قیم صحیح است.
۲. سایر تصرفات مالی: عقود و قرارداد های مالی دیگر صغیر ممیز (مانند خرید و فروش یا اجاره) غیرنافذ است و صحت آنها منوط به تنفیذ و اجازه ولی یا قیم او می باشد.