طبق ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ اصل بر مسئولیت پزشک است. اگر پزشک در جریان معالجه یا عمل جراحی مرتکب تقصیر شامل بی احتیاطی یا بی مبالاتی شود و به بیمار آسیب بزند مسئول پرداخت دیه میباشد. اما اگر پزشک پیش از عمل از بیمار یا ولی او برائت نامه گرفته باشد و در انجام عمل نیز موازین علمی و فنی را رعایت کرده باشد و مرتکب هیچ گونه تقصیری نشود ضامن پرداخت دیه نخواهد بود.
در واقع اخذ برائت نامه باعث میشود که در صورت عدم تقصیر پزشک ضامن نباشد اما اگر تقصیر پزشک ثابت شود برائت نامه تاثیری در سقوط حق ندارد و او باید دیه را بپردازد. معمولا پزشکان دارای بیمه مسئولیت حرفه ای هستند که در صورت بروز حادثه و اثبات تقصیر دیه از محل بیمه نامه پرداخت میشود. در صورتی که آسیب ناشی از تقصیر کل تیم جراحی باشد میزان دیه به نسبت تقصیر هر یک از اعضا مانند جراح یا متخصص بیهوشی تقسیم میشود. تشخیص نهایی وجود تقصیر و میزان آن با کارشناسان پزشکی قانونی و رای دادگاه است. همچنین در موارد اورژانسی که امکان اخذ برائت وجود ندارد اگر پزشک موازین پزشکی را رعایت کند و تقصیری نداشته باشد مسئول نخواهد بود.