رفع اثر از قرار ممنوع الخروجی محکوم علیه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۱۱
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر فریدن
موضوع
رفع اثر از قرار ممنوع الخروجی محکوم علیه
پرسش
در پرونده ای خوانده محکوم به پرداخت مبلغی وجه نقد در حق خواهان گردیده است. مدت سی روزه سپری گردیده، محکوم علیه وثیقه معرفی نموده و همزمان خارج از مهلت سی روزه اقدام به طرح دعوی اعسار نموده است و دعوای وی رد گردیده است، سپس ثالث اقدام به معرفی مال غیر منقول جهت اخذ محکوم به نموده است و پرونده در حال انجام مراحل جهت مزایده میباشد،منتهی هنوز محکوم به اخذ نگردیده و مزایده برگزار نشده است. دادگاه اقدام به صدور قرار ممنوع الخروجی محکوم علیه نموده است، آیا مطابق ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی میبایست با توجه به معرفی مال توسط ثالث، قرار ممنوع الخروجی رفع اثر گردد یا نه ؟ استدلال خود را بیان نمایید.
نظر هیئت عالی
مطابق ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴، مرجع اجراکننده رای باید به تقاضای محکوم له قرار ممنوع الخروجی محکوم علیه را تا زمان اجرای رای یا ثبوت اعسار وی یا جلب رضایت محکوم له یا سپردن تامین مناسب صادر کند. بنابراین در فرض سوال، چون صرف معرفی مال از سوی محکوم علیه به معنی اجرای رای یا جلب رضایت محکوم له یا سپردن تامین مناسب نیست، مانع از صدور این قرار نمیباشد. اما در صورتی که مال مورد تعرفه از سوی محکوم علیه، تکافوی پرداخت محکوم به را بنماید، موجب قانونی جهت صدور یا بقا قرار ممنوع الخروجی محکوم علیه وجود ندارد و عبارت «سپردن تامین مناسب» مذکور در ماده ۲۳ قانون یادشده نیز با استفاده از قیاس اولویت این نظر را تقویت می کند. نظر اکثریت در حد این استنتاج تایید میگردد.
نظر اکثریت
با توجه به ظاهر ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و با توجه به اینکه روح قانون در نحوه اجرای محکومیت های مالی و قانون اجرای احکام مدنی بر وصول محکوم به میباشد و نه محدودیت آزادیهای فرد محکوم علیه و معرفی مال جهت اخذ محکوم به، با سپردن وثیقه تفاوتی ندارد و در هر صورت میبایست با معرفی مال به هر عنوان نسبت به لغو قرار ممنوع الخروجی اقدام گردد، بنابراین میبایست مال کارشناسی شود و در صورتی که ارزش مال کفاف محکوم به را میدهد از قرار ممنوع الخروجی رفع اثر گردد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه حسب قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و نیز قانون اجرای احکام مدنی اخذ محکوم به، دارای مراحلی میباشد بدین ترتیب که محکوم علیه میتواند در مهلت سی روزه پس از ابلاغ دادخواست اعسار دهد و در صورت ثبوت اعسار بلاقید آزاد میشود و میبایست قرار ممنوع الخروجی هم لغو شود و در صورتی که خارج از مهلت سی روزه اعسار دهد با صدور قرار کفالت با وثیقه و سپردن آن تا زمان صدور حکم اعسار با رد آن آزاد میشود و قرار ممنوع الخروجی هم لغو میشود و در صورتی که در اجرای احکام مال معرفی شود جهت وصول محکوم به، شامل هیچ یک از این موارد نیست و تا زمان اجرای حکم و وصول محکوم به، قرار ممنوع الخروجی به قوت خود باقی میماند و ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی را باید با تفکیک موارد ذکر شده در فوق تفسیرنمود و معرفی مال جهت اخذ محکوم به تا زمانیکه محکوم به وصول نگردیده است موجبی جهت رفع اثر از قرار ممنوع الخروجی محکوم علیه نمیباشد. ضمناً معرفی مال با تودیع وثیقه متفاوت است و در صورت تودیع وثیقه قرار قبولی وثیقه صادر میگردد و معرفی مال جهت اجرای حکم شرایط متفاوتی دارد.