صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۳/۰۳
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر مرند
موضوع
واگذاری حق سرقفلی عین موقوفه توسط نماینده متولی اراضی موقوفه
پرسش
ملکی برای عزاداری امام حسین (ع) وقف شده و واقف اولاد ذکور ارشد خویش را نسل بعد نسل به عنوان متولی تعیین نموده است. بعداً متولی شخص دیگری را نماینده خود قرار داده تا به وقف عمل کند. فی‌الحال نماینده متولی اراضی موقوفه را به افرادی به عنوان سر قفلی واگذار گرده و بیشتر پولش را تصاحب کرده است. آیا در ما نحن فیه خیانت در امانت و یا انتقال مال غیر که دارای وصف کیفری می‌باشد صورت گرفته است یا خیر؟
نظر هیات عالی
طبق ماده ۷ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳ متولی موقوفه نسبت به مال موقوفه امین است و در صورت تعدی و تفریط ضامن است. در مانحن فیه که متولی حق سرقفلی مال موقوفه را به غیر واگذار کرده، در عایدات ملک تصرف مالکانه کرده است، رفتاری در حدود ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ مرتکب شده است، بنا به مراتب نظریه اکثریت مورد تایید است.
نظر اکثریت
درسئوال مطروحه، عنصر سپردن که از ارکان امانت می‌باشد، به متولی و به تبع آن به نماینده معینه، برای صرف عایدات در محل خاص، وجود دارد. اما انتقال سرقفلی یا حبس عین، انتقال مال غیر تلقی نمی‌گردد چرا که منافع حاصله از این واگذاری، از عایدات آن محسوب می‌شود. بنابراین با تصاحب وجود حاصله، بزه خیانت در امانت تحقق یافته است و موید این نظر، مواد ۳ و۷ قانون تشکیلات واختیارات سازمان اوقاف و امورخیریه و ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات می‌باشد.
نظر اقلیت
با لحاظ تعریف عقد وقف، سرقفلی هم عین محسوب می‌شود و واگذاری سرقفلی عین موقوفه که عین از اختیار موقوف‌علیه و متولی خارج می‌گردد انتقال مال غیر بوده و لذا در اینجا بزه انتقال مال غیر به وقوع پیوسته است.