نفقه فرزند متولد از زنا

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۳/۰۳/۰۹
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر جهرم
موضوع
نفقه فرزند متولد از زنا
پرسش
نفقه و حضانت فرزندی که از زنا متولد شده با چه کسی است؟
نظر هیئت عالی
طبق ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی نفقه اولاد به عهده پدر است و واضح است که حکم این ماده ناظر به اولاد مشروع است زیرا به موجب ماده ۱۱۶۷ قانون مزبور طفل متولد از زنا ملحق به زانی نمی شود لکن از آنجا که الزام به انفاق از قواعد مربوط به نظم عمومی است و برحسب مستفاد از رای وحدت رویه ۶۱۷ – ۱۳۷۶/۴/۳ هیأت عمومی دیوان عالی کشور که بر اساس فتوای حضرت امام خمینی (ره) صادر شده زانی پدر عرفی طفل تلقی میشود و کلیه تکالیف پدر از جمله انفاق و حضانت اولاد علیالقاعده برعهده اوست. اتفاق نظر صحیح و مورد تأیید است.
نشست قضایی (۱) مدنی: مطابق رای وحدت رویه ۶۱۷ – ۱۳۷۶/۴/۳ هیأت عمومی دیوان عالی کشور زانی، پدر عرفی طفل تلقی، در نتیجه کلیه تکالیف مربوط به پدر برعهده ولی است. لذا پرداخت نفقه طفل نیز برعهده پدر عرفی بوده و در صورت ترک انفاق قابل تعقیب کیفری خواهد بود.
نظر اتفاقی
اگرچه فرزند طبیعی را نمی توان به صراحت مشمول ماده ۱۱۹۶ و ۱۱۹۹ قانون مدنی دانست اما اولاً بعضی از فقها و حقوقدانان از باب تسبیب ورود ضرر، پدر و مادر طبیعی را ملزم به انفاق دانستهاند، ثانیاً مستفاد از رای وحدت رویه ۶۱۷ -۳/۴/۷۶ که کلیه تکالیف مربوط به پدر مشروع را برعهده پدر طبیعی دانسته و ثالثاً انصاف ایجاب می کند که طفل نامشروع نیز از نفقه و سرپرستی بینصیب نباشد، بنابراین نفقه و حضانت در درجه اول با پدر طبیعی است و در صورتی که پدر طبیعی معلوم نباشد یا توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد برعهده مادر طبیعی است. همانگونه که پدر طبیعی از باب قاعده تسبیب، ملزم به نفقه ولد نامشروع خویش است مکلف به حضانت او نیز میباشد.