ملاک تعیین حرز برای تحقق سرقت حدی در مورد سرقت احشام

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۰۱/۲۹
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
ملاک تعیین حرز برای تحقق سرقت حدی در مورد سرقت احشام
پرسش
در پرونده های با موضوع سرقت احشام، با توجه به اینکه در بیشتر مناطق عشایری گوسفندان در حصار درست شده از شاخ و برگ خشک شده درختان و یا حصارهای فلزی توری (فنس) نگهداری می شوند، چنانچه سارقین با تخریب حصار موردنظر اقدام به سرقت گوسفندان نمایند، آیا با وجود سایر شرایط، سرقت واقع شده میتواند از موارد سرقت حدی باشد؟
نظر هیات عالی
همانگونه که اکثریت اشاره دارند هتک حرز به معنای عرفی انجام نشده است؛ نظر به اینکه حصار چوبی و یا فنس چنین قابلیتی با هدف جلوگیری از دستبرد را ندارد؛ نتیجتاً نظریه مرقوم مورد تائید اعضای هیات عالی است.
نظر اکثریت
حصار چوبی یا فلزی که توسط عشایر برای نگهداری گوسفندان تهیه میشود، محل مناسبی برای نگهداری گوسفندان نمیباشد و چنانچه سرقت از آن محل صورت گیرد، سرقت از موارد سرقت حدی نمیباشد و هتک حرز و به معنای عرفی آن انجام نشده است، ولی چنانچه مثلاً سرقت گوسفندان با تخریب یا سوراخ کردن دیوارهای ساختمان دامداری باشد، در این صورت می توان سرقت را از موارد سرقت حدی دانست. درواقع هرچند بر اساس ماده ۲۶۹ قانون مجازات اسلامی حرز عبارت از مکان متناسبی است…، ولیکن در ادامه همین ماده به وصف محفوظ ماندن از دستبرد نیز اشاره شده و مکان متناسب باید این قابلیت را داشته باشد که مال را از دستبرد محفوظ نگه دارد، درحالیکه حصار چوبی یا فلزیِ مذکور در فرض سوال، چنین قابلیتی را ندارد و این نوع سرقت، سرقت حدی تلقی نمی گردد.
نظر اقلیت
ملاک تعیین حرز یک موضوع عرفی میباشد و چنانچه به صورت عرفی محل نگهداری مال، محل مناسبی برای نگهداری آن تلقی شود، سرقت اموال از مکان مورد نظر با وجود سایر شرایط میتواند از موارد سرقت حدی باشد. در مورد سرقت گوسفندان حصار چوبی یا فلزی مذکور در سوال، محل نگهداری مناسبی برای نگهداری گوسفندان محسوب میشود و چنانچه با تخریب آن سرقت انجام شود با وجود سایر شرایط سرقت میتواند سرقت حدی باشد. در قانون مجازات اسلامی نیز ماده ۲۶۹ اشاره نموده که: «حرز عبارت از مکان متناسبی است که مال عرفاً در آن از دستبرد محفوظ میماند» پس ملاک برای قانون گذار «مکان متناسب» است و مکان متناسب برای نگهداری گوسفندان برای عشایر سیار همان حصار چوبی یا فلزی است، پس سرقت میتواند حدی باشد.