ماهیت طلاقی که دادگاه با احراز عسر و حرج یا به علت تخلف زوج از شرایط ضمن عقد صادر کرده

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۷۹/۱۰/۱۰
برگزار شده توسط: استان قزوین/
موضوع
ماهیت طلاقی که دادگاه با احراز عسر و حرج یا به علت تخلف زوج از شرایط ضمن عقد صادر کرده
پرسش
اگر دادگاه، با احراز عسر و حرج بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی یا به علت تخلف زوج از شرایط ضمن عقد حکم به طلاق صادر کند، آیا این طلاق رجعی است یا بائن و به فرض اگر رجعی باشد، آیا نقض غرض حاصل میشود؟
نظر هیئت عالی
در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، طلاقی که حاکم شرع در دادگاه صادر می کند در صورت عدم امکان اجبار زوج به طلاق، زوجه به اذن حاکم طلاق داده میشود، فلذا چنین طلاقی بائن بوده و نمی تواند رجعی باشد.
نظر اکثریت
در هر دو مورد، طلاق بائن است و فتوای حضرات آیات عظام خویی و سیستانی موید این نظر است. رجعی بودن طلاق، در این موارد، به دلیل اقتضا سازگاری ندارد و موجب نقض غرض میشود.
نظر اقلیت
با توجه به نظریه حضرت امام (ره) و چند نفر از مراجع عظام، نوع طلاق در هر دو مورد رجعی است، مگر اینکه زوجه تمام یا قسمتی از مَهرش را به زوج ببخشد و یا اینکه زوجه غیرمدخوله یا سه طلاقه یا یائسه باشد و زوجه در صورت داشتن اختیار، بر اساس شرط ضمن عقد، میتواند از طرف زوج قبول بذل کند.