صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۹/۰۴/۰۳
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد
موضوع
طرح شکایت علیه دارنده چک که بدون ظهر نویسی آن را منتقل کرده
پرسش
اگر دارنده چک آن را بدون ظهرنویسی به شخصی منتقل کند، آیا فرد اخیر حق طرح شکایت علیه وی را دارد را دارد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده ۲۴۵ قانون تجارت که انتقال سند تجاری را به وسیله ظهرنویسی مجاز دانسته و ماده ۲۴۶ همان قانون، با این عبارت که «ظهرنویسی باید به امضای ظهرنویس برسد» و از طرف دیگر حسب ماده ۳۱۴ قانون مذکور، مقررات مربوط به بروات را شامل چک نیز دانسته و به علاوه ماده ۳۱۲ قانون یاد شده، انتقال چک را از طریق امضای ظهر آن اعلام داشته است، بنا به مراتب چک صرفاً با امضای ظهر آن قابل انتقال است و بدون امضا، انتقال سند تجاری صورت نمی‌گیرد و حقی برای ایادی بعدی حاصل نمی‌شود تا قابلیت مطالبه را دارا باشد. لذا نظر اتفاقی تا حدودی که با این نظر مطابقت داشته باشد مورد تأیید است.
نظر اتفاقی
مطابق مقررات مواد ۱۴۵ تا ۲۴۸ قانون تجارت انتقال چک به موجب ظهرنویسی آن صورت می‌گیرد و در فرض سوال که شخص دارنده اولیه، چک را بدون ظهرنویسی به آخرین نفر واگذار نموده است، اصولاً سمتی در دعوا ندارد و طرح دعوا علیه وی فاقد وجاهت قانونی است. بدیهی است آخرین دارنده چک حق طرح شکایت کیفری و حقوقی علیه صادرکننده را دارد.