صدور رای داوری خارج از مهلت و صدور اجراییه از سوی دادگاه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۱/۰۴/۰۵
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر شهرکرد
موضوع
صدور رای داوری خارج از مهلت و صدور اجراییه از سوی دادگاه
پرسش
چنانچه طرفین خارج از دادگاه حل اختلاف فیمابین خود را به داور واگذار کنند و داور رای خود را صادر کند و در همین حین، از سوی دادگاه اجراییه صادر و بعداً معلوم شود رای داوری خارج از مهلت قانونی بوده و اجراییه اشتباهاً صادر شده تکلیف چیست و آیا وفق ماده ۱۱ قانون اجرای احکام مدنی دادگاه میتواند رأساً اجراییه را ابطال نماید؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (۱): با توجه به مقررات ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی چنانچه رای داور، پس از انقضای مدت داوری صادر و تسلیم شده باشد آن رای اساساً باطل بوده و قابلیت اجرایی ندارد. با این ترتیب هر گاه از دادگاه تقاضای ابلاغ و متعاقباً اجرای رای داوری شده باشد و دادگاه بدون بررسی در مورد رای داور که خارج از مهلت صادر شده، اجراییه صادر کرده باشد، مطابق ماده ۱۱ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶ به لحاظ اینکه در صدور اجراییه اشتباه شده دادگاه رأساً و یا به درخواست هر یک از طرفین به اقتضای مورد اجراییه را باید ابطال کند.
نظر اکثریت
چون ابلاغ از طریق دادگاه وفق ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی به عمل نیامده بود و برخلاف قوانین موجد حقبوده و طبق بند (۴) ماده ۴۸۹ باطل و غیر قابل اجرا است و اجراییه صادره اشتباه بوده و دادگاه صادرکننده باید نسبت به ابطال اجراییه اقدام نماید، با توجه به ماده ۴۹۰ که مقرر میدارد: «هر یک از طرفین می توانند» لاجرم معنای آن این نیست که دادگاه متوجه خلاف قانونی بودن رای داوری شده اما نتوانسته آن را ابطال نماید.
نظر اقلیت
چون طرفین به داوری توافق کرده اند باید به رای داوری عمل شود و خارج از مهلت بودن رای داور با توجه به قبول طرفین موجب ابطال رای داوری نخواهد بود. استدلال اقلیت این است که دادگاه نباید رأساً بدون درخواست طرفین یا معترض خودش در مقام وکیل معترض نسبت به ابطال اجراییه اقدام نماید بلکه اجراییه صحیح است و به این صورت قابل ابطال نیست. از مواردی که طرفین می توانند تقاضای ابطال نظر داوری را کنند در ماده ۴۸۹ مشخص شده و دادگاه در صورت اعتراض هر یک از طرفین میتواند پس از بررسی دلایل حکم به ابطال اجراییه صادر نماید.