شرایط شناسایی اموال محکوم علیه و اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های ملی در احکام غیابی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۹/۰۶/۲۴
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر رشت
موضوع
شرایط شناسایی اموال محکوم علیه و اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های ملی در احکام غیابی
پرسش
۱- در خصوص احکام غیابی که شامل محکومیت محکوم علیه به رد مال یا دیه میباشد، آیا ضرورتی به شناسایی اموال محکوم علیه وجود دارد؟ آیا می توان بدون شناسایی اموال با توجه به غیابی بودن دادنامه صادره، محکوم را جلب نمود؟
۲- آیا در احکام غیابی نیازی به تقاضای اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی از دادگاه قبل از دستگیری محکوم علیه وجود دارد؟
۳- چنانچه از طریق راهور و بانک مرکزی شناسایی اموال محکوم امکانپذیر نباشد، آیا لزومی به تحقیق محلی و میدانی جهت شناسایی اموال وجود دارد؟
نظر هیات عالی
ضرورت شناسایی اموال محکوم علیه در تمامی محکومیت های غیابی و حضوری مورد تاکید قانوگذار است و جلب محکوم علیه موخر بر عدم شناسایی اموال وی میباشد و پس از عدم شناسایی و جلب مشار الیه در صورت استنکاف اعمال ماده ۳ قانون اجرای محکومیت های مالی جایز خواهد بود. ضمناً جهت شناسایی اموال، استعلام از مراجع رسمی و تحقیق راجع به اموالی که محکوم له معرفی می کند مکفیست.
نظر اکثریت
۱- با توجه به غیابی بودن دادنامه خصوصا در مواردی که متهم قرار تامین کیفری ندارد، می توان متهم را بدون شناسایی اموال جلب نمود.
۲- در احکام غیابی پیش از جلب، ضرورتی جهت اعمال ماده ۳ وجود ندارد و پس از جلب محکوم علیه نسبت به آن اقدام خواهد شد. مضافا محکوم علیه غیابی حق اعتراض دارد و همچنان میتواند به دادنامه اعتراض نماید فلذا ضرورتی ندارد.
۳- الزام قانونی وجود ندارد و استعلام از مراجع مذکور کافی است. (نظر اتفاقی در این قسمت)
نظر اقلیت
۱- قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی اطلاق دارد و در تمامی محکومیت های مالی اعم از غیابی و حضوری باید نسبت به شناسایی اموال محکوم اقدام نمود و جلب و دستگیری محکوم علیه فقط مطلوبیتی ندارد زیرا محکومیت مالی است. وفق ماده ۳ تنها جلب در شرایطی ممکن است که از طرق مذکور در آن قانون اجرای حکم امکانپذیر نباشد؛ لذا حتما باید شناسایی اموال صورت گیرد و در صورت عدم شناسایی اموال اقدامات بعدی قانونی انجام شود و در این مورد تفاوتی بین غیابی یا حضوری بودن دادنامه نمیباشد.
۲- با توجه به اینکه در صورت عدم شناسایی اموال، محکوم علیه جلب میشود و در این فرض در صورت استنکاف باید جهت اعمال ماده ۳ توسط دادگاه محترم اقدام شود و همچنین نظر به اینکه مقنن مقررهای در این خصوص نداشته و نظر به اینکه در بسیاری از موارد محکوم در خارج از وقت اداری و ایام تعطیل دستگیر میشود، لذا تقاضای اعمال مقررات ماده ۳ و تصمیم دادگاه محترم در این خصوص سبب میشود که چنانچه متهم پس از دستگیری استنکاف از پرداخت نماید با رعایت مقررات قانونی بازداشت شود و این امر صحیحتر است و از اشکالات بعدی جلوگیری مینماید و در خصوص دارا بودن حق اعتراض نیز باید بیان داشت: همه آراء غیابی قابل اعتراض نیست زیرا ممکن است ابلاغ واقعی صورت گرفته باشد (ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری) و در مهلت، اعتراض ننموده باشد و یا اینکه اساسا محکوم به دادنامه اعتراض واخواهی ننماید. در این حالات بازداشت محکوم و حتی آزاد نمودن مشار الیه با اشکال مواجه است لذا پیش از دستگیری باید نسبت به اعمال ماده ۳ اقدام نمود.
۳- الزام قانونی وجود ندارد و استعلام از مراجع مذکور کافی است. (نظر اتفاقی در این قسمت)