سوء نیت در بزه موضوع ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۲/۲۷
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر شهرکرد
موضوع
سوء نیت در بزه موضوع ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)
پرسش
آیا جرایم موضوع ماده ۵۹۸ ق.م. ا (بخش تعزیرات) مصوب ۷۵ نیاز به سوء نیت دارد یا خیر؟
نظر هیات عالی
قسمت اول ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)، مربوط به سوء استفاده غیرمجاز، بدون قصد تملک وجوه و اموال دولتی و عمومی است و قسمت اخیر آن، ناظر بر اهمال یا تفریطی است که موجب تضییع اموال دولتی شود؛ لذا با انطباق ماده ۵۹۸ قانون فوق الذکر با مواد ۱۴۴ و ۱۴۵ (وتبصره آن) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و لحاظ این که اصولاً در ارتکاب جرم، احراز عمد مرتکب ضرورت دارد و وجود سوء نیت خاص جز در موارد خاص (نظیر قسمت اخیر ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲) ضرورت ندارد و نیز با توجه به این که اهمال از مصادیق تقصیر محسوب میشود، محرز میگردد که بزه قسمت اول ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) عمدی بوده و نیاز به وجود سوء نیت خاص نیز ندارد و لکن بزه قسمت اخیر ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) (اهمال یا تفریطی است که موجب تضییع اموال دولتی شود) غیر عمدی بوده و احراز تقصیر مرتکب کفایت مینماید و نیازی به احراز قصد وی در ارتکاب جرم نیست.
نظر اکثریت
سوء نیت در این ماده قانونی مفروض میباشد و لذا در این ماده نباید دنبال سوء نیت بود و صرف عدم اجازه در تصرف برای احراز وقوع جرم کافی است. همین اندازه که شخص کار خلاف قانون انجام دهد کفایت می کند.
نظر اقلیت
باید موضوع را تفکیک به دو بخش نموده و مورد بحث قرار دهیم ۱ – تصرف غیرمجاز ۲- اهمال موجب تضییع، لذا تصرف غیرمجاز تفاوت چندانی با اختلاس ندارد فقط در موارد جزئی تفاوت وجود دارد به همین جهت تصرف غیرمجاز نیاز به احراز سوء نیت دارد (سوء نیت خاص) اما اهمال و تفریط نیاز به سوء نیت ندارد و یا اینکه باید مجموع ماده را در نظر گرفت ؛ این جرم جرمی است غیر عمدی و اگر سوء نیت باشد اختلاس است.