دستور معدوم نمودن اشیاء و اموال مکشوفه از جرم توسط بازپرس در فرض صدور قرار جلب به دادرسی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر لاهیجان
موضوع
دستور معدوم نمودن اشیاء و اموال مکشوفه از جرم توسط بازپرس در فرض صدور قرار جلب به دادرسی
پرسش
در فرضی که بازپرس اقدام به صدور قرار جلب به دادرسی می کند و در پرونده نیز اشیاء یا اموالی کشف شده است که در هر حال می بایست معدوم شوند و قطعا به متهم مسترد نمی گردد (چه دادگاه حکم بر محکومیت متهم صادر کند چه برائت وی)، مانند مشروبات الکلی یا آلات قمار (مشروب بودن یا قمار بودن آن محرز شده است)، از سویی نگهداری این اشیاء نیز مستلزم مفسده است یا اساسا محل مناسب برای نگهداری آنها نیز موجود نیست، آیا بازپرس میتواند دستور معدوم نمودن این اشیاء را صادر کند؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان لاهیجان موجه و مورد تأیید است، النهایه در خصوص مشروبات الکلی باید مطابق بخشنامه۱۱۹۶/۸۰/۱۱ مورخ ۱۳۸۰/۰۶/۲۵ریاست محترم (وقت) قوه قضائیه رفتار شود. ضمناً نظریه مشورتی ۲۲۸۴/ ۷ مورخ ۴/۴/ ۱۳۸۴ اداره کل حقوقی موید این استنتاج است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه به صراحت ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره آن، بازپرس صرفا در صورت صدور قرار منع و موقوفی یا ترک تعقیب میتواند نسبت به صدور دستور معدوم نمودن اقدام نماید، در صورت قرار جلب به دادرسی، تعیین تکلیف در هر حال با دادگاه است و اصل قانونی بودن آیین دادرسی کیفری مستلزم اکتفا به قدر متیقن است و نمی توان مجوزی خارج از آیین دادرسی کیفری صادر نمود.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه این اشیاء در هرحال نه ضبط میشود و نه مسترد میگردد و معدوم شدن آن قطعی است، لزومی به نگهداری آنها در دادسرا یا محل دیگر نیست، خصوصا اینکه نگهداری چنین اشیایی مستلزم مفسده نیز میباشد. دستور معدوم نمودن در فرض سوال مخالف با مفاد ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره آن نیست، چون ماده فوق و تبصره آن، اشاره ای به فرض سوال ندارد تا گفته شود استدلال فوق اجتهاد در مقابل نص است. تبصره ماده ۱۴۸ اشاره به تکلیف دادگاه در تمام فروض (اعتراض به منع یا موقوفی، برائت، محکومیت) دارد و فقط ناظر به فرض جلب دادرسی نیست تا از آن مفهوم مخالف استفاده شود.