صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۹/۰۸/۲۸
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کهنوج
موضوع
تکلیف ورثه به پرداخت تمام دیون به نسبت سهم الارث یا پرداخت دیون به میزان ترکه در فرض عدم رد ترکه در مهلت یکماهه
پرسش
با توجه به ماده ۲۴۸ و ۲۵۰ قانون امور حسبی که بیان می‌دارد رد ترکه باید در مدت یکماهه از تاریخ اطلاع وراث به فوت مورث به عمل آید و اگر در مدت مذکور رد ترکه به عمل نیاید در حکم قبول و مشمول ماده ۲۴۸ خواهد بود.حال چنانچه ورثه ترکه را رد نکرده باشد و ادعایی به طرفیت ورثه نسبت به دیون مورث به عمل آید ورثه مکلف به پرداخت تمام دیون به نسبت سهم الارث می‌باشد یا مکلف به پرداخت دیون به میزان ترکه؟
نظر هیات عالی
با توجه به ماده ۲۴۸ قانون امور حسبی، در صورتی که ورثه، ترکه را قبول نمایند، هریک از وراث مسئول اداء دیون مورث به نسبت سهم خود از ماترک، خواهند بود، مگر اینکه ثابت کنند دیون متوفی زائد بر، ترکه بوده و یا ترکه، پس از فوت مورث، بدون تقصیر آنان تلف‌شده است، در این صورت نسبت به دیون زائد بر، ترکه مسئولیتی نخواهند داشت.
نظر اتفاقی
با توجه به اینکه مستندا به ماده ی ۸۶۹ قانون مدنی حقوق و دیونی که به ترکه تعلق می‌گیرد بنابراین حقوق و دیون به شخص تعلق می‌گیرد نه به مال و مال تنها می‌تواند موضوع حق قرار گیرد نه اینکه صاحب آن باشد لذا باید برای ترکه شخصیت حقوقی قائل شد بنابراین دیون و مطالبات طلبکاران به ترکه تعلق می‌گیرد.شخصیت ترکه با موت متوفی شروع و با تسویه ترکه پایان می پذیرد و باقیمانده قهرا در اموال وراث داخل می‌شود.در خصوص رد یا قبول ترکه باید متذکر شد که رد یا قبول ترکه با مالکیت ورثه ارتباطی ندارد به عبارتی تصور نشود اگر وراث ترکه را قبول کنند مالک می‌شوند اگر رد کنند مالک نمی شوند.قبول ترکه به دو صورت است:۱- قبول مطلق:که ورثه باید کلیه ی دیون متوفی را پرداخت کنند و اگر دیون بیش از ترکه باشد هر کدام به نسبت سهم الارث مازاد را پرداخت خواهند کرد مگر اینکه ثابت کنند ترکه کمتر از دیون بوده یا بدون تقصیر آنها تلف شده است بنابر این در قبول مطلق اصل برپرداخت دیون متوفی توسط ورثه است و خلاف آن را باید خود ورثه ثابت نمایند. ۲- قبول مشروط:در قبول مشروط ورثه تنها متعهد می‌شوند بر اساس صورت تحریر دیون متوفی را پرداخت نمایند.زیاده بر ترکه را ورثه ملزم به پرداخت نیستند.