تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش توسط همسر اول و دوم در صورت ازدواج زوج در زمان عده

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۵/۰۳/۱۵
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر بهشهر
موضوع
تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش توسط همسر اول و دوم در صورت ازدواج زوج در زمان عده
پرسش
زوج همسرش را مطلقه به طلاق رجعی می کند و در زمان عده با زن دیگری ازدواج می کند و به همسر دوم اظهار میدارد که همسر اول خود را طلاق رجعی داده است پس از ازدواج در مدت عده به همسر اول رجوع می کند. آیا همسر اول و دوم می توانند با استفاده از شرط ضمن عقد که مقرر داشته در صورتی که زوج بدون رضایت زوجه همسر دیگری اختیار کند زوجه وکیل زوج در طلاق باشد با مراجعه به دادگاه تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش کنند؟
نظر هیئت عالی
در طلاق رجعی زوج در زمان عده میتواند رجوع کند، در واقع مادامیکه عده طلاق منقضی نشده یک نوع رابطه فیمابین طرفین برقرار است به نحوی که در ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی مقررات نفقه زن مطلقه در زمان عده به عهده زوج است با این وصف به محض رجوع مرد رابطه زناشویی برقرار و ادامه خواهد داشت و اگر زوج در زمان عده همسر دیگری اختیار کند و در عقد ازدواج شرط شده باشد که زوج در صورت ازدواج مجدد به زوجه وکالت برای اجرای صیغه طلاق داده زوجه میتواند خود را مطلقه سازد.
در سوال مطروحه اگر چنین شرطی در عقد نکاح زوجههای مرقوم گنجانده شده هر دو زن می توانند از حق خود استفاده و خود را مطلقه کنند اگرچه زوجه دوم آگاهی داشته که زوج زن مطلقهیی دارد که در ایام عده میباشد. لیکن ازدواج وی مشروط بوده و رجوع زوج به همسر اول، همسر دوم را مخیر به طلاق می کند که با وکالت مکتسبه خود را مطلقه نماید زیرا در هر مورد به محض ازدواج مجدد زوجه میتواند خود را مطلقه کند زیرا در ضمن عقد نکاح این شرط مورد توافق بوده است.
نظر اکثریت
همسر اول با استفاده از شرط ضمن عقد میتواند درخواست طلاق کند چون طلاق رجعی بوده به همین دلیل نفقه زن در ایام عده طلاق رجعی برعهده شوهر است، به شوهر حرام است که زن را از منزل بیرون کند. وقتی مرد رجوع کرده عقد ازدواج با همه شرایطش باقی میماند و نیاز به عقد جدید نیست در واقع با رجوع مرد کاشف به عمل می آید که زوجیت قطع نشده بوده است لذا شرط ضمن عقد نیز به قوت خود باقی بوده زوج که بدون رضایت همسر اول ازدواج کرده این حق برای همسر اول ایجاد شده که از حق وکالت استفاده نماید ولی همسر دوم نمی تواند با استفاده از شرط ضمن عقد درخواست طلاق کند به دلیل اینکه همسر دوم می دانست زوج همسر دیگری داشته که مطلقه به طلاق رجعی است و با رجوع مرد رابطه زوجیت اول دوام یافته و در واقع ازدواج مجدد نسبت به همسر دوم محقق نشده است تا همسر دوم به استناد ازدواج مجدد درخواست طلاق کند رجوع مرد در ایام عده رجعی نیز قطعاً ازدواج مجدد محسوب نمی شود.
نظر اقلیت
علاوه بر همسر اول، همسر دوم نیز حق دارد با استفاده از شرط ضمن عقد درخواست طلاق نماید به دلیل اینکه همسر دوم به تصور این که مرد همسر دیگری ندارد و زن اولش را طلاق داده حاضر به ازدواج شده است و با رجوع به زن اول پس از عقد با همسر دوم در واقع همسر دیگری اختیار کرده است و شرط ضمن عقد مبنی بر اختیار همسر دیگری بدون رضایت زوجه محقق شده است.