تعدیل نظریه کارشناسی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۸/۲۴
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد
موضوع
تعدیل نظریه کارشناسی
پرسش
چنان چه در زمان اعلام نظریه کارشناسی، تقاضای تعدیل هزینه کارشناسی تقدیم و دادگاه با افزایش هزینه موافقت کند، آیا به متعهد جهت پرداخت هزینه کارشناسی ابلاغ میشود؟ عدم پرداخت هزینه ترمیم یافته در اتخاذ تصمیم در مورد دعوی مطروحه موثر است یا خیر؟ هزینه کارشناسی چگونه باید وصول شود؟
نظر هیئت عالی
تقاضای تعدیل یا افزایش حق الزحمه کارشناس از بابت ترمیم هزینه کارشناسی قابل پذیرش و از طریق ابلاغ به متقاضی کارشناسی به عمل می آید؛ لیکن موثر در اتخاذ تصمیم در دعوی مفتوح رسیدگی نیست، بلکه در صورت عدم پرداخت هزینه توسط مسئول پرداخت حق الزحمه کارشناس، مطابق مفاد ماده ۲۶۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی یا دستور دادگاه در اجرای احکام مدنی بدون نیاز به صدور اجراییه وصول و ایصال خواهد شد، لذا تحمیل تقدیم دادخواست مطالبه به کارشناس موافق رویه و عمومات قانونی نیست و اعمال مقررات ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیز صرفاً در مورد عدم پرداخت هزینه اولیه و ابتدایی کارشناسی است.
نظر اکثریت
جهت پرداخت هزینه کارشناسی ابلاغ میشود لکن عدم پرداخت هزینه ترمیم یافته در اتخاذ تصمیم در دعوی مطروحه موثر نیست و در صورت عدم پرداخت هزینه توسط مسئول پرداخت هزینه کارشناسی، بر اساس مفاد ماده ۲۶۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی به دستور دادگاه توسط اجرای احکام بدون صدور اجراییه وصول میشود.
دلایل این نظریه:
۱- ماده ۲۵۹ قانون آ.د.م صرفا در خصوص عدم پرداخت هزینه تعیین ابتدایی است و مشمول هزینه ترمیمی نمی شود، تحمیل وظیفه در تقدیم دادخواست به کارشناس نیز خلاف انصاف است.
۲- موضوع ماده ۲۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی مربوط به تعیین هزینه کارشناسی (موضوع سوال) است و در این ماده صراحتا به صدور دستور وصول هزینه قطعی اشاره شده است با توجه به مفاد ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی سابق که به صدور دستور وصول به اجرای احکام اشاره شده بود دستور وصول در این ماده عام است و شامل وصول آن از مسئول پرداخت در دادگاه و در صورت عدم پرداخت آن، وصول آن در اجرای احکام مدنی است. با توجه به عمومیت وصول، قید وصول در اجرای احکام مدنی حذف شده است. اساتید همانند دکتر شمس و دکتر مهاجری نیز همین برداشت را از مفاد ماده ۲۶۴ دارند.
نظر اقلیت
عدم پرداخت هزینه کارشناس موثر در اتخاذ تصمیم نیست و کارشناس با تقدیم دادخواست، مابقی هزینه را تقاضا می کند و پس از صدور حکم با صدور اجراییه حق وی وصول میشود.
ادله این نظریه:
با توجه به ابهام قانون تنها راه وصول هزینه کارشناسی تقدیم دادخواست است، ماده ۲۵۹ در مورد هزینه تعیین ابتدایی است و ماده ۲۶۴ دستور وصول هزینه از مسئول پرداخت هزینه را بیان می کند (حذف قید وصول از طریق اجرای احکام مدنی موید این برداشت است)، توقف رسیدگی پرونده تا پرداخت هزینه بلاوجه است لذا رسیدگی ادامه می یابد و کارشناس با طرح دعوی حقوق خود را مطالبه مینماید.
نظر ابرازی
در صورت عدم پرداخت هزینه توسط مسئول پرداخت آن، دادگاه ضمن صدور حکم مسئول پرداخت هزینه ترمیمی را به پرداخت هزینه محکوم مینماید و با درخواست کارشناس اجراییه صادر میگردد و مانند احکام دادگاه ها حکم اجرا میشود.
دلیل این نظریه:
با توجه به ابهام قانون و نظر به این که تحمیل هزینه طرح دعوی برکارشناس خلاف انصاف است، هزینه کارشناسی هم جز هزینه های دادرسی محسوب میشود لذا مسئول پرداخت محکوم میشود.
موضوع مشمول ماده ۲۵۹ است و اگر مسئول پرداخت خواهان باشد و دلیل دیگری نباشد قرار ابطال دادخواست صادر و اگر مسئول پرداخت، خوانده باشد کارشناسی از عداد دلایل خارج و با صرف نظر از مفاد نظریه کارشناس رای صادر میشود.
دلیل این نظریه:
ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی عام است، تکلیف عدم پرداخت هزینه کارشناسی را تعیین مینماید و تفاوتی بین هزینه تعیینی ابتدایی و هزینه قطعی نیست.