تسری مهلت مقرر در ماده ۱۱۲ به ماده ۱۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۱/۰۴/۱۰
برگزار شده توسط: استان ایلام/ شهر ایلام
موضوع
تسری مهلت مقرر در ماده ۱۱۲ به ماده ۱۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
پرسش
آیا ماده ۱۱۲ قانون آیین دارسی مدنی شامل موارد ماده ۱۱۴ قانون مرقوم میشود یا خیر؟ اگر فرض را بر این بگذاریم که مدت مقرر در ماده ۱۱۲ شامل موارد مندرج در ماده ۱۱۴ میشود مدت از تاریخ صدور قرار تامین محاسبه میشود یا بعد از تاریخ سررسید طلب و بالاخره زمانی که تاریخ سررسید نرسیده آیا به استناد ماده ۱۱۴ اگر در خواست تامین اقامه شود و مدت ده روز منقضی گردد قرار لغو تامین به استناد ماده ۱۱۲ وجاهت قانونی دارد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
احکام مقرر در مواد ۱۱۲ و ۱۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ارتباط و وجه مشابه تی با هم ندارند تا با یکدیگر تطبیق و مقایسه شوند. ماده ۱۱۲ ظاهراً اختصاص به موردی دارد که خواهان قبل از تقدیم دادخواست در ماهیت دعوا و بر اساس یکی از شقوق مندرج در ماده ۱۰۸ همان قانون، درخواست تامین خواسته کند که در این فرض، چنان چه خواهان ظرف مهلت ده روز از تاریخ صدور قرار تامین نسبت به اصل دعوا مبادرت به تقدیم دادخواست نکند، دادگاه به تقاضای خوانده، قرار تامین را لغو می کند. ماده ۱۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، استثنا یی بر قاعده کلی فوق است و ناظر به موردی است که طلب یا مال یا حقی اولا:ً مستند به سند رسمی و ثانیا: در معرض تضییع و نشده باشد، ذینفع میتواند « حال » تفریط باشد. در این صورت هرچند دین یا طلب یا حق درخواست تامین کند. چنان چه معتقد باشیم با وحدت ملاک ماده ۱۲ متقاضی قرار تامین باید ظرف مدت ده روز از تاریخ صدور قرار مذکور، نسبت به اصل دعوا دادخواست بدهد و موعد تسلیم متجاوز از ده روز باشد صدور قرار تامین عمل لغوی خواهد بود، زیرا تا رسیدن موعد، ذینفع از نظر قانون حق تقدیم دادخواست و مطالبه ندارد. چنان چه موعد تسلیم داخل در مهلت ده روزه باشد، با انقضای مهلت مذکور، درخواست کننده، باید نسبت به اصل دعوا دادخواست بدهد. اما اگر فاصله صدور قرار تامین خواسته تا موعد، تسلیم مال یا مطالبه طلب، متجاوز از ده روز باشد، با توجه به فلسفه وضعی ماده ۱۱۴ معقول و منطقی است که معتقد باشیم، مهلت ده روز ه برای تقدیم دادخواست از تاریخ حال شدن دین یا حق و حصول اقتدار قانونی برای طرح دعوا از ناحیه ذی حق احتساب ومنظور شود و پس از این مهلت، چنان چه نسبت به اصل دعوا دادخواست تقدیم نشود، دادگاه به درخواست خوانده، قرار تامین را الغا خواهد نمود. بنا به مراتب به جز اتخاذ ملاک از جهت احتساب مهلت ده روزه، مواد ۱۱۲ و ۱۱۴ قانون مسبوق الذکر ارتباطی با یکدیگر نداشته و هر یک قلمرو اجرایی خاص خود را دارند.
نظر اکثریت
ماده ۱۱۴ استثنا بر اصل است و در موردی که حق مستند به سند رسمی و در معرض تضییع و تفریط باشد نیاز به رسیدن سررسید معین نیست و خواهان میتواند در خواست تامین خواسته بدهد ولیکن تا زمان سررسید حق تقدیم دادخواست راجع به اصل دعوا را ندارد و مقررات ماده ۱۱۲ در این مورد اعمال نمی شود.
نظر اقلیت
ماده ۱۱۴ استثنا بر اصل است و نیاز به رسیدن سر رسید دارد و خواهان باید ظرف مدت ده روز از تاریخ سر رسید نسبت به اصل دعوا مبادرت به تقدیم دادخواست کند و اگر به این تکلیف عمل نکرد خوانده میتواند به استناد ماده ۱۱۲ در خواست لغو قرار تامین به دادگاه تقدیم نماید.