تاثیر استماع شهادت شهود در رسیدگی به ماهیت دعوا

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۰۹/۱۶
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر جغتای
موضوع
تاثیر استماع شهادت شهود در رسیدگی به ماهیت دعوا
پرسش
چنانچه خواهان مبلغی را مطالبه نموده و دلیلش شهادت شهود باشد اما علی رغم ابلاغ، نه خود، در دادگاه حاضر شود و نه شهود خود را حاضر کند، دادگاه باید اقدام به صدور رای نماید یا قرار؟
نظر هیئت عالی
چون در مسأله مطروحه، خواهان به استناد شهادت شهود، خواسته را مطالبه کرده و استماع شهادت شهود موثر در مقام است، دادگاه باید با صدور قرار استماع شهادت شهود به منظور استماع شهادت آنان و رسیدگی، تعیین وقت نماید و به طرفین با ذکر موضوع جلسه، اخطار و با لحاظ ماده ۲۳۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی به خواهان خاطرنشان نماید که گواهان خود را در موعد معین شده به دادگاه معرفی کند. در صورتی که خواهان با وصف ابلاغ وقت دادرسی و تذکر به معرفی گواهان، حاضر نشود و گواهان را به دادگاه معرفی نکند و در باب احضار گواهان هم تقاضایی از دادگاه نکند دادگاه باید در ماهیت دعوا، ادعای خواهان را بدون دلیل تشخیص و حکم به رد دعوا صادر کند و صدور قرار رد دعوا وجه قانونی ندارد. اضافه مینماید امر صدور قرار استماع شهادت شهود در واقع ورود به رسیدگی به ماهیت دعواست و در این صورت موجبی برای صدور قرار رد دعوا وجود ندارد. با لحاظ مواد ۱۹۹ و ۲۴۴ قانون مزبور دادگاه در صورتی که مقتضی بداند میتواند رأساً و بدون طرح تقاضایی از ناحیه اصحاب دعوا، گواهان را احضار کند.
نظر اکثریت
دادگاه باید حکم به رد دعوای خواهان صادر کند زیرا دعوایی طرح شده و دادگاه اقدام لازم را درباره آن کرده است و فرض صدور قرار به لحاظ معطل نمودن دادگاه معنا ندارد و قرار میباید مطابق موارد احصایی در ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی باشد.
نظر اقلیت
از آنجا که رای دادگاه به حکم و قرار تقسیم میشود و نظر به اینکه در موضوع مطروحه، دادگاه وارد ماهیت نشده است، بنابراین، اقدام به صدور قرار مینماید. اگر وارد ماهیت می گردید حکم صادر می شد که مستند آن ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی است.