تأثیر مدت عقد منقطع بر مَهر معلوم در هنگام عقد

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۰/۰۲/۲۵
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر رشت
موضوع
تأثیر مدت عقد منقطع بر مَهر معلوم در هنگام عقد
پرسش
آیا در عقد منقطع مدتی که زوجین زندگی کرده اند تأثیری بر مَهر معینه هنگام عقد دارد؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه در نکاح موقت، تعیین مَهر معین برای مدت معین در فرض تمکین زوجه از زوج است؛ لذا اگر زوجه از ابتدای مدت معینه حاضر به تمکین نشده و یا در بخشی از مدت مزبور تمکین کرده و در مدت باقیمانده ناشزه شود، به نظر می رسد که فقط استحقاق مَهر را در حد مدتی دارد که تمکین کرده است؛ مگر اینکه با بذل مدت از سوی زوج، علقه زوجیت به پایان رسیده باشد که در اینصورت استحقاق تمامی مَهر برای زوجه ثابت است.
نظر اکثریت
نظر به اینکه در موارد سکوت یا اجمال قانون باید به متون و منابع فقهی مراجعه کرد و مورد سوال به صراحت در قانون مدنی مطرح نشده است، با توجه به نظر حضرت امام (ره) و برخی علمای عظام باید موضوع ایام تمکین را مدنظر داشت و اصولاً قیاس مقررات عقد دائم به عقد موقت صحیح نبوده؛ چون از نظر فلسفه تأسیسی و دوام متفاوت و استقرار مَهر در عقد موقت وابسته به نزدیکی و تمکین مستمر است.
نظر اقلیت
نظر به اینکه قانونگذار کلمات عقد و مَهر را در ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به طور مطلق بیان کرده است؛ لذا مشمول عقد موقت نیز شده و به مجرد وقوع عقد، زن مالک مَهر میشود و فقط در شرایط مواد ۱۰۹۲ و ۱۰۹۷ مَهر زن تقلیل می یابد و حتی به صراحت مواد ۱۰۹۶ و ۱۰۹۷، نشوز وی موجب سقوط مَهر نمی شود و حسب ماده ۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و اصل ۱۶۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حکم قضایا را بدواً باید از قانون استخراج کرد.