امکان تحقق بزه ممانعت از حق به صورت لفظی یا کلامی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۰۲/۲۸
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر املش
موضوع
امکان تحقق بزه ممانعت از حق به صورت لفظی یا کلامی
پرسش
در فرض که شاکی مدعی است مشتکی عنه اظهار داشته « شما حق عبور از این مسیر را ندارید و از این طریق برای رفت و آمد اینجانب ممانعت به عمل آورده » بر فرض صحت ادعای شاکی آیا بزه ممانعت از حق موضوع ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) در فرض مساله در ممانعت بهصورت کلامی یا لفظی تحقق می یابد؟
نظر هیات عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان املش موجه و مورد تایید است و اضافه میشود که عبارت «عملیات متجاوز» در تبصره یک ماده ۶۹۰ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ نیز موید ضرورت اقدامات عملی از سوی مرتکب بزه میباشد و صرف ادعا و اظهار شفاهی کفایت برای تحقق بزه نمی کند.
نظر اکثریت
بزه ممانعت از حق موضوع ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) با ارتکاب فعل مثبت مادی در واقع محقق میشود و در موارد ممانعت کلامی یا لفظی، موضوع منصرف از ماده مرقوم میباشد و با مداقه در سیاق عبارات و مصادیق بهکار رفته شده در ماده ۶۹۰ قانون فوق الذکر مشخص میگردد برای تحقق بزه ممانعت از حق لزوماً فرد میبایست مرتکب عمل مادی در عالم طبیعت و خارج مرتکب شود که موید این نظر قرینه به کار رفته شده در ذیل ماده فوق الذکر میباشد که مقرر داشته «دادگاه موظف است حسب مورد رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق یا اعاده وضع به حال سابق نماید» و حکم به رفع ممانعت یا اعاده به وضع به سابق ناظر مواردی است که عمل مادی مثبتی در عالم خارج واقع شود و دادگاه حکم به رفع آن صادر نماید والا چنانچه شخصی که بهصورت کلامی برای شاکی ممانعت ایجاد مینماید را نمی توان محکوم کرد چراکه حکم صادره اثر اجرایی ندارد و نمی توان حکم صادره را با توجه به قسمت ذیل ماده مذکور اجرا نمود. در نتیجه صرف کلام و لفظ موجب تحقق بزه موصوف نمیباشد، مضافاً اینکه تفسیر مضیق نصوص جزایی نیز موید استدلال مذکور است.
نظر اقلیت
فرض مساله؛ منطبق با عنوان مجرمانه ممانعت از حق موضوع ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) میباشد چراکه شمول بزه ممانعت از حق صرفاً ناطر به ارتکاب فعل مادی مثبت در عالم خارج نمیباشد و چنانچه شخصی مستمراً و به کرات مانع رفت و آمد شاکی از مسیری که حق رفت و آمد در آن را دارد شود مرتکب بزه ممانعت از حق شده است و شخص مرتکب را می توان به حسب مقرر در ماده ۶۹۰ محکوم نمود و در صورت تکرار عمل مجرمانه فرد مشمول ماده ۶۹۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) خواهد شد.