نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۳۸۹ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۰۹

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۱۰/۰۹
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۳۸۹
شماره پرونده: ۱۵۰۳-۲۱۸-۹۶
استعلام:
اگر از رای قاضی شورا در مهلت بیست روزه در دادگاه عمومی حقوقی تجدیدنظر خواهی نشود و بعد از اتمام مهلت بیست روزه معترض از رای قاضی شورا فرجام خواهی نمایید تکلیف شورا در اینجا چیست؟ آیا باید پرونده را به دادگاه تجدیدنظر مرکز استان بفرستد؟ یا پرونده را به دادگاه دیوان عالی کشور ارسال نماید؟ یا اینکه با توجه به سکوت قانون شورا و قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی اگر به فرجام خواهی ترتیب اثر داده نشود آیا میشود حکم بدوی شورا اجرا شود؟ و اگر معترض فرجام خواهی نتواند بکند آیا میتواند دادخواست اعاده دادرسی بدهد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولا: ۱ – مستفاد از تبصره ۲ ماده ۱۸ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ و ماده ۲۷ این قانون با لحاظ مواد ۳۶۷ و ۳۶۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ این است که فرجام خواهی از آراء در موارد مقرر قانونی، ناظر به آرای صادره از دادگاه ها بوده و به آراء شوراهای حل اختلاف قابل تسری نمیباشد.
۲- با توجه به ماده ۱۸ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ رسیدگی شورا از حیث اصول و قواعد تابع مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و کیفری است بنابراین با توجه به قاعده فراغ دادرس (اعم از قاضی دادگاه یا شورای حل اختلاف) دادرس پس از صدور حکم قطعی نمی تواند از رای صادر شده عدول نماید لذا آراء قطعی شوراها جز از طریق اعاده دادرسی و اعتراض ثالث به نحوی که در قوانین مربوطه برای آراء دادگاه های دادگستری مقرر شده است، قابل رسیدگی مجدد نیست؛ مگر در مواردی که رای به تشخیص رئیس قوه قضاییه خلاف شرع بین باشد.
ثانیا: قاضی شورا در مورد فرجام خواهی جز فرستادن دادخواست فرجام خواهی به دیوان کشور وظیفه دیگری ندارد و با توجه به قطعیت رای صادره شورا، این رای باید اجرا شود.
ثالثا: جهات اعاده دادرسی در ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی احصاء شده و حکم فرض استعلام در صورتی قابل اعاده دادرسی است که واجد یکی از جهات مذکور باشد.