نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۲۱۳۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۲۵

تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۸/۲۵
شماره نظریه: ۷/۹۵/۲۱۳۷
شماره پرونده: ۱۴۷۸-۲۶-۹۵
استعلام:
با توجه به اینکه در ماده ۴ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ۱۳۹۳ آمده است که چنانچه محکوم علیه طبق نظر کارشناس رسمی مال مزبور تکافوی محکوم به و هزینه های اجرایی را نماید حبس نخواهد شد) آیا این بدان معنا است که می توان در راستای ماده ۱۵۸ قانون اجرای احکام مدنی محکوم علیه را در راستای ماده ۳ قانون اجرای محکومیت های مالی ۹۳ وفق مقررات و با احراز شرایط حبس نمود؟/ب
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً عبارت هزینه های اجرایی مذکور در ماده ۴ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴، منصرف از نیم عشر اجرایی است، زیرا نیم عشر اجرایی از حقوق دولتی است که هیچ گاه محکوم علیه را نمی توان به لحاظ عدم پرداخت آن به ویژه به درخواست محکوم له که در آن (نیم عشر) ذینفع نیست، بازداشت نمود. ثانیاً در مورد سایر هزینه های اجرایی که مشمول بند ۲ ماده ۱۵۸ قانون اجرای احکام مدنی است، نظر به اینکه پرداخت این هزینه ها علی الاصول بر عهده محکوم علیه است و اگر وی از پرداخت آن خودداری کند، محکوم له میپردازد و از مال توقیف شده کسر میشود، بنابراین، در فرض سوال اگر پیش از شروع به اجرا، محکوم علیه مالی معرفی کند، چون هنوز از سوی محکوم له هزینه ای صورت نگرفته است و علی الاصول خود محکوم علیه متعاقباً آن را پرداخت می کند، به نظر می رسد اگر مال معرفی شده تکافوی هزینه های اجرایی احتمالی که ممکن است محکوم علیه پرداخت نکند و محکوم له به جای وی پرداخت کند، ندهد، نمی توان به این علت محکوم علیه را بازداشت نمود. ضمن اینکه در برخی موارد اصولاً ممکن است اجرا مستلزم هزینه ای از این نوع نباشد. اما اگر به عنوان مثال پس از شروع به اجرا نسبت به مالی که تنها تکافوی بخشی از محکوم به را میدهد و محکوم له به لحاظ امتناع محکوم-علیه از پرداخت، هزینه اجرایی آن را پرداخت نموده است و اکنون محکوم علیه مال دیگری معرفی نموده که مجموعاً تکافوی محکوم به را می نماید، به نظر می رسد با توجه به نص ماده ۴ یاد شده، مال مزبور باید تکافوی هزینه های اجرایی که محکوم له پرداخت کرده است، نیز بنماید در نتیجه، بازداشت محکوم علیه تنها در قبال هزینه های اجرایی پرداخت شده از سوی محکوم له امکان پذیر است و نه هزینه اجرایی احتمالی آتی./