نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۱۲ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۲۴

تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۰۸/۲۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۲
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۲۷-۱۲ح
استعلام:
با توجه به انحلال دادگاه های عمومی و تاسیس شعب دادگاه حقوقی و کیفری دو و اینکه جانشین شعب دادگاه عمومی سابق، شعبه حقوقی یا کیفری دو میباشد، خواهشمند است اعلام فرمایید آیا در مورد پرونده های حقوقی، شعب کیفری می توانند به واخواهی رسیدگی کرده یا اجراییه صادر کنند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، بر اساس ماده ۲۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، دادگا ه های کیفری به دادگاه کیفری یک، دادگاه کیفری دو، دادگاه انقلاب، دادگاه اطفال و نوجوانان و دادگاه نظامی تقسیم میشود و به موجب این قانون، صلاحیت هر یک از این دادگاه ها برای رسیدگی به امور کیفری مشخص شده است.
ثانیاً، وفق ماده ۵۷۰ قانون یادشده، موادی از قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۳؛ از جمله ماده یک آن قانون در حدی که مربوط به امور کیفری است، نسخ صریح شده است.
ثالثاً، تجویز ارجاع پرونده های حقوقی به شعب کیفری دادگاه های عمومی و پرونده های کیفری به شعب حقوقی این دادگاه ها در موارد ضرورت، به موجب ماده ۴ قانون اخیرالذکر به این علت بود که شعب کیفری و حقوقی، هر دو شعبی از دادگاه های عمومی بودند؛ اما با اجرای قانون آیین دادرسی کیفری جدید از تاریخ ۱۳۹۴/۴/۱ و تشکیل دادگا ه های کیفری به شرح فوق الذکر، صلاحیت دادگاه های عمومی حقوقی و دادگاه های کیفری، از نوع صلاحیت ذاتی است؛ بنابراین، ذیل ماده ۴ قانون تشکیل دادگا ه های عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۳ نسخ ضمنی شده است.
رابعاً، بر دادگاه های کیفری؛ اعم از کیفری دو و یک و… اصولاً عنوان «شعبه جزایی» مذکور در ذیل ماده ۴ یادشده، قابل اطلاق نمیباشد؛ بلکه بر آن ها «دادگاه کیفری» اطلاق میشود.
بنا به مراتب پیش گفته، در فرض سوال که دادگاه عمومی مبادرت به صدور رای غیابی در موضوع حقوقی کرده است، رسیدگی به واخواهی نسبت به رای یاد شده و نیز صدور اجراییه، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.