نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۶۲۶ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۲۷

تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۰۸/۲۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۶۲۶
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۸۸-۶۲۶ح
استعلام:
چنانچه شخص «الف» جهت خرید لوازم منزل به صورت شخصی چکی را صادر و تحویل فروشنده دهد؛ اما فروشنده با گذشت بیش از پنج سال از تاریخ سررسید گواهی عدم پرداخت دریافت و دعوای مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از زمان سررسید چک را مطرح کند، با لحاظ ماده ۳۱۸ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ و قید مذکور در آن مبنی بر «از طرف تجار یا برای امور تجاری» و رای وحدت رویه ۸۱۲ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، مبنای محاسبه خسارت تاخیر تادیه از زمان تقدیم دادخواست است یا از زمان سررسید چک؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که دارنده چک پس از پنج سال از تاریخ مندرج در چک به بانک مراجعه و گواهی عدم پرداخت اخذ و طرح دعوا کرده است، از آنجا که وفق ماده ۳۱۸ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ و رای وحدت رویه ۶۲۳ مورخ ۱۳۴۵/۴/۲۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور «مرور زمان دعاوی راجع به برات و چک و فته طلب که از طرف تجار یا برای امور تجاری صادر شده است طبق ماده ۳۱۸ قانون تجارت پنج سال از تاریخ اعتراضنامه و در صورت عدم اعتراض از تاریخ انقضاء مهلت اعتراض یا آخرین تعقیب قضایی در محاکم است و پس از انقضاء این مدت دعاوی مذکور در محاکم مسموع نخواهد بود»؛ دعوای مذکور از شمول مقررات اسناد تجاری خارج بوده و دارنده به حکم ماده ۳۱۹ این قانون میتواند به طرفیت شخصی که به ضرر او استفاده بلاجهت کرده است و یا با وی رابطه حقوقی داشته است، بر اساس مقررات قانون مدنی اقدام کند؛ بنابراین، از شمول رای وحدت رویه ۸۱۲ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور خارج است و خسارت تاخیر تادیه برابر مقررات عمومی؛ از جمله ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ محاسبه میشود.