تاریخ نظریه: ۱۴۰۱/۱۲/۲۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۱/۱۰۱۱
شماره پرونده: ۱۴۰۱-۱۲۷-۱۰۱۱ ح
استعلام:
مطابق بند «ب» ذیل ماده ۹ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ رسیدگی به تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستاجره بجز دعاوی مربوط به سرقفلی (حق کسب یا پیشه یا تجارت) در صلاحیت شورای حل اختلاف قرار دارد. همچنین به موجب قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶ اجاره کلیه اماکن اعم از مسکونی، تجاری و… تابع این قانون است؛ توضیح آن‌که اخیراً برخی دعاوی با عنوان تخلیه اراضی زراعی مطرح می‌شود و قضات محاکم با این استدلال که قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ تمام دعاوی مربوط به عین مستاجره بجز دعاوی مربوط به سرقفلی (حق کسب، پیشه یا تجارت) را در صلاحیت شوراهای یاد‌شده قرار داده است، پرونده‌ها را با صدور قرار عدم صلاحیت نزد شورا ارسال می‌کند. خواهشمند است اعلام فرمایید: آیا چنین دعاوی (تخلیه) اراضی زراعی در صلاحیت شورای حل اختلاف است یا محاکم؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
از مقررات حاکم بر امر تخلیه چنین مستفاد است که این مقررات ناظر بر تخلیه اماکن و ابنیه و مستحدثات است و بر این اساس، به نظر می‌رسد دعاوی تخلیه موضوع بند «ب» ماده ۹ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ منصرف از مواردی است که مورد اجاره اراضی زراعی و کشاورزی باشد؛ بنابراین و نظر بر استثنایی بودن صلاحیت شوراهای حل اختلاف، رسیدگی به دعاوی ناظر بر انتزاع ید از اراضی زراعی و کشاورزی، خارج از صلاحیت شوراهای یاد‌شده است.