نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۲۰۲۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۲۷

تاریخ نظریه: ۱۴۰۰/۰۲/۲۷
شماره نظریه: ۷/۹۹/۲۰۲۰
شماره پرونده: ۹۹-۱۸۶/۱-۲۰۲۰ ک
استعلام:
۱- آیا عبارت «عقد ازدواج» در ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات مشمول ازدواج موقت نیز میشود؟
۲- با توجه به تعریف جرم در ماده ۲ قانون مجازات اسلامی، آیا رفتار مرتکب در این ماده صرفاً از نوع فعل و مثبت است یا ترک فعل را نیز شامل میشود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- نکاح منقطع (موقت) در قانون مدنی پذیرفته شده است و با توجه به اطلاق ازدواج در ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)، احکام فریب در ازدواج شامل نکاح منقطع نیز میشود.
۲- با توجه به لزوم تفسیر مضیق قوانین جزایی که برگرفته از اصل قانونی بودن جرم و مجازات است و نیز مستفاد از مقررات ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵، فریب در ازدواج مستلزم اقدامات مادی برای فریب دادن طرف ازدواج است که با وانمود کردن یا انجام عملیاتی نسبت به طرف ازدواج موجب فریب او در ازدواج میشود؛ به نحوی که اگر این اقدامات مادی صورت نمی گرفت، مزاوجت نیز منتفی می گردید. با این حال تشخیص موضوع فریب در هر مورد با توجه به شرایط پرونده و لحاظ عرف و عادت به عهده مقام قضایی رسیدگی کننده است.