نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۹۲۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۸

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۲/۰۸
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۹۲۹
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۹۲-۹۲۹ع
استعلام:
در خصوص جرایم و دعاوی موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب ۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی و با لحاظ ماده ۲۸ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، آیا سازمان جهاد کشاورزی از پرداخت هزینه دادرسی دعاوی مدنی و کیفری معاف است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، به موجب برخی قوانین خاص و در راستای تامین اهداف خاصی، دولت از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده است. در این موارد تمامی دعاوی راجع به موضوع آن قانون خاص، مشمول این معافیت است؛ اما تشخیص نوع دعوا و انطباق آن با مفاد قانون و تشخیص همراستا بودن یا نبودن دعوا با اهداف معافیت یادشده، امری مصداقی است که بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است و نمی توان درباره این قوانین خاص، حکمی کلی بیان کرد.
ثانیاً، با عنایت به ماده ۲۸ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه مصوب ۱۳۹۵ که مقرر میدارد «به منظور رفع تصرف از اراضی دولتی، ملی و وقفی، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، سازمان امور اراضی و سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان اوقاف و امور خیریه و وزارت راه و شهرسازی حسب مورد پس از تایید بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط، از پرداخت هزینه های دادرسی معاف میباشند»، چنانچه دستگاه اجرایی ذی ربط (در فرض سوال سازمان جهاد کشاورزی) به منظور رفع تصرف از اراضی مذکور در این قانون هرگونه دعوایی طرح یا اعتراض کند، با رعایت مقررات این ماده از پرداخت هزینه دادرسی معاف است؛ بنابراین دعاوی غیر مرتبط با تصرفات اراضی فوق الذکر، از شمول معافیت قانونی موضوع این ماده خارج است.