نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷۵۳ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۲

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۱۲/۲۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۷۵۳
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۳/۱-۷۵۳ح
استعلام:
در پرونده ای شخص حقوقی به پرداخت دیه محکوم شده است؛ اما مسئولان شخص حقوقی اقدام به انحلال شرکت و تاسیس مجدد آن با تغییرات جزئی نموده اند. تکلیف قاضی اجرای احکام کیفری در خصوص اجرای حکم محکومیت به پرداخت دیه چیست؟ آیا انحلال شرکت پیش از قطعیت دادنامه و یا پس از آن، تاثیری در موضوع دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که شرکت به پرداخت دیه محکوم و سپس منحل شده است و بار دیگر با تغییرات جزئی تاسیس شده است؛
اولاً، با انحلال شرکت، تصفیه آن آغاز میشود و شرکت جدید نمی تواند همان شرکت قبلی باشد؛ بلکه شرکتی با شخصیت حقوقی جداگانه است.
ثانیاً، چنانچه در فرض سوال شرکت تجاری از جمله شرکت های شخص مانند تضامنی باشد، با انحلال شرکت و عدم کفایت دارایی آن، مراجعه به شرکا وفق مواد ۱۲۴ تا ۱۲۶ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ امکان پذیر است؛ اما اگر شرکت از نوع شرکت سهامی یا با مسئولیت محدود باشد، چنانچه ختم تصفیه شرکت اعلام نشده باشد، با توجه به اینکه شخصیت حقوقی شرکت تا زمان تصفیه باقی است، واحد اجرای احکام میتواند از محل اموال شرکت منحله، حقوق محکوم له را استیفا کند.
ثالثاً، چنانچه ختم تصفیه شرکت اعلام شده باشد، با فراهم بودن شرایط ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ و رای وحدت رویه ۷۷۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۱/۲۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور، واحد اجرای احکام مطابق آن عمل می کند. در هر صورت، چنانچه انحلال و ختم تصفیه شرکت پیش از قطعیت دادنامه راجع به محکومیت به پرداخت دیه باشد، واحد اجرای احکام با تکلیفی مواجه نیست و ذینفع (محکوم له) میتواند با اقامه دعوای مقتضی، حقوق خود را استیفا کند.