نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۶۰ مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۱۳

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۵/۱۳
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۶۰
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۶۸-۶۰ ک
استعلام:
۱- در مواردی که به جهت فقد وصف کیفری موضوع شکایت از ناحیه دادسرا قرار منع تعقیب صادر و مورد اعتراض شاکی واقع شود؛ اما موضوع دارای وصف مجرمانه باشد (برای مثال شاکی شکایت نموده که کالایی را به باربری سپرده و باربری آن را به عمد به مقصد نرسانده و دادسرا بدون انجام هیچ تحقیقی این موضوع را فاقد وصف کیفری دانسته است؛ در حالی که وفق ماده یک قانون مجازات عاملین متخلف در امر حمل و نقل کالا مصوب ۱۳۶۷ این عمل جرم است)؛ آیا می توان صرف نظر از جهتی که علت نقض قرار منع تعقیب است، صرفاً قرار معترض عنه را نقض و پرونده را جهت انجام تحقیقات مقدماتی و اتخاذ تصمیم مقتضی، به دادسرا ارسال کرد؟
۲- در موردی که به جهت عدم شناسایی متهم قرار منع تعقیب صادر شود (به عبارت دیگر رخداد جرم محرز است؛ اما این که مرتکب چه کسی است مشخص نیست) در حالی که قانوناً میبایست وفق ماده ۱۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ بعد از انقضای مهلت قانونی قرار توقف تحقیقات صادر می شد، در صورتی که این قرار با اعتراض شاکی مواجه شود، آیا می توان قرار معترض عنه را نقض و پرونده را جهت انجام ادامه تحقیقات و اتخاذ تصمیم مقتضی به دادسرا ارسال کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- مطابق ماده ۲۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در صورتی که دادگاه اعتراض شاکی به قرار منع تعقیب را موجه بداند، باید آن را نقض و قرار جلب به دادرسی صادر کند و در مواردی که به نظر دادگاه، تحقیقات دادسرا کامل نباشد، بدون نقض قرار میتواند تکمیل تحقیقات را از دادسرا بخواهد یا خود اقدام به تکمیل تحقیقات کند؛ بنابراین دادگاه حسب مورد باید تصمیم مقتضی اتخاذ کند و صرف صدور قرار منع تعقیب از سوی دادسرا به لحاظ جرم نبودن عمل انتسابی و تشخیص دادگاه در جرم بودن رفتار مورد شکایت، مانع از تصمیم دادگاه به انجام تحقیقات تکمیلی از سوی دادسرا نبوده و در این موارد دادسرا باید تحقیقات مورد نظر دادگاه را انجام داده و بعد از آن عندالاقتضاء دادگاه نسبت به نقض قرار معترض عنه و صدور قرار جلب به دادرسی یا تایید قرار منع تعقیب با ذکر علت اقدام کند و در هر صورت با فرض صدور دستور انجام تحقیقات تکمیلی از سوی دادگاه، موجب قانونی جهت نقض قرار معترض عنه نیست.
۲- مستفاد از ماده ۱۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در صورتی که صدور قرار توقف تحقیقات از سوی دادسرا بدون رعایت شرایط مذکور در این ماده بوده و مورد اعتراض شاکی قرار گیرد، دادگاه کیفری ذی ربط باید نسبت به نقض قرار اقدام و دستور ادامه تحقیقات را وفق مقررات صادر کند.