نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۵۰۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۰۶

تاریخ نظریه: ۱۴۰۱/۰۶/۰۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۱/۵۰۹
شماره پرونده: ۱۴۰۱-۴۴-۵۰۹ ح
استعلام:
۱- آیا موسسات داوری که به عنوان داور سازمانی عمل می کنند، در اختلافات راجع به قرارداد اجاره با توجه به این که مدت قرارداد اجاره به اتمام رسیده است، می توانند به فروعات آن از جمله خسارت تأخیر در تحویل عین مستاجره رسیدگی کنند یا فقط می توانند به اختلافات پیش آمده (در زمان حاکمیت قرارداد) رسیدگی کنند؟ ۲- چنانچه مستاجر ملک استیجاری را پس از اتمام قرارداد تخلیه نکند، آیا موسسات داوری از پیش تعیین شده در متن قرارداد می توانند داوری کنند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، سپری شدن مدت قرارداد اجاره یا هر قراردادی که مقید به مدت است، به معنای بی اعتباری قرارداد نیست و مفاد قرارداد به منظور تعیین تعهدات و مسئولیت ها و حقوق طرفین حاکم است؛ در نتیجه داور یا سازمان داوری مرجوع الیه به درخواست هر کدام از طرفین باید به اختلاف ایجاد شده در محدوده شرط داوری رسیدگی کرده و رای خود را صادر کند.
ثانیاً، با توجه به مواد ۴۵۴ و ۴۹۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، ارجاع اختلافات ناشی از قرارداد اجاره از جمله تخلیه عین مستاجره به داوری منعی ندارد و داور میتواند طبق مقررات رسیدگی و رای خود را در خصوص تخلیه عین مستاجره صادر کند؛ این رای وفق مقررات قانونی توسط دادگاه صالح اجرا میشود؛ اما رای داور وصف دستور تخلیه ندارد؛ زیرا مطابق ماده ۳ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶ صدور دستور تخلیه صرفاً توسط مرجع قضایی صالح امکان پذیر است.