ماده ۵ قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب ۱۳۵۶

ماده ۵ – به منظور تامین مقاصد و انجام عملیات مذکور در ماده ۴ شرکت دارای حقوق و اختیارات زیر میباشد:
الف – ایجاد شرکت های فرعی و شرکت های وابسته و شعب و نمایندگیها در ایران و خارج از ایران یا انحلال آنها.
منظور از شرکت فرعی مذکور در این اساسنامه شرکتی است که:
۱ – کلیه سهام آن متعلق به شرکت ملی نفت ایران باشد.
۲ – کلیه سهام آن متعلق به یک یا چند شرکتی باشد که کلیه سهام آن شرکت یا شرکت ها متعلق به شرکت ملی نفت ایران باشد.
منظور از شرکت وابسته مذکور در این اساسنامه هر شرکتی است که قسمتی از سهام آن متعلق به شرکت ملی نفت ایران یا شرکت های فرعی آن باشد.
ب – انعقاد قرارداد های همکاری و مشارکت با اشخاص و موسسات در داخل و خارج ایران، همچنین خریداری و تملک سهام شرکت های دیگر باحق فروش و انتقال آنها.
انعقاد قرارداد به منظور اجرای عملیات اکتشاف و توسعه منابع نفت خام و گاز طبیعی همچنین مشارکت برای ایجاد پالایشگاه در داخل کشور مشمولمقررات قانون نفت خواهد بود قراردادهایی که به منظور تولید و پخش و حمل و نقل و تصفیه و صدور و فروش فرآوردههای گازی و پتروشیمی بینیکی از شرکت های فرعی شرکت با اشخاص و موسسات ایرانی یا خارجی منعقد میشود پس از تصویب مجمع عمومی شرکت فرعی مربوط و با رعایتمقررات قانون جلب و حمایت سرمایههای خارجی قابل اجراء خواهد بود.
شرکت با تصویب مجمع عمومی میتواند هر یک از شرکت های وابسته را که برای فعالیت در رشتههای صنایع نفت، پتروشیمی و گاز ایجاد میشود (بهشرط آن که مالکیت بیش از پنجاه درصد سهام آنها متعلق به شرکت باشد) از مزایایی که به موجب این اساسنامه جهت شرکت مقرر شده است برخوردارنماید. شرکت های فرعی شرکت که تحت قوانین ایران تشکیل گردد از کلیه معافیتها و مزایای مقرر در این اساسنامه بهره مند خواهند بود.
موسسات و اشخاص خارجی (اعم از حقیقی یا حقوقی) که در اجرای عملیات موضوع این ماده با شرکت یا شرکت های فرعی آن قرارداد منعقد مینمایندبه شرط معامله متقابل از شمول تبصره ۲ ماده ۳ قانون جلب و حمایت سرمایههای خارجی و بند ج ماده یک آیین نامه اجرای قانون جلب و حمایتسرمایههای خارجی مصوب کمیسیونهای مجلسین مستثنی خواهند بود.
در مورد هر قرارداد نفتی که دولت نیز علاوه بر شرکت به عنوان طرف اول آن را امضا کرده است شرکت به عنوان نماینده دولت عمل خواهد کرد.
مجامع عمومی شرکت های فرعی گاز و پتروشیمی می توانند بر حسب اقتضاء اصلاحات و تغییرات لازم را در قرارداد های مشارکتی که مقدم بر تاریختصویب این اساسنامه به موجب قانون توسعه صنایع پتروشیمی مصوب تیر ماه ۱۳۴۴ (۲۵۲۴) و قانون توسعه صنعت گاز مصوب اردیبهشت ماه۱۳۵۱ (۲۵۳۱) منعقد گردیده و به تصویب مقامات مقرر در آن قوانین رسیده است به عمل آورند. اصلاحات و تغییرات مزبور با توجه به ماده ۲۹ قانوننفت مصوب ۸ مرداد ۱۳۵۳ (۲۵۳۳) بعد از تایید هیات وزیران به موقع اجراء گذارده خواهد شد.
شرکت های فرعی مذکور گزارش این گونه اصلاحات و تغییرات را ظرف مدت سه ماه از تاریخ تایید از طریق دولت به مجلسین خواهند داد.
شرکت میتواند با تصویب مجمع عمومی بر حسب مصلحت و اقتضاء در مورد بعضی از شرکت های فرعی و وابسته که در ساختن فرآوردههای فرعیموضوع بند ب ماده ۴ و یا محصولات پتروشیمی فعالیت میکنند تا ۹۹ درصد سهام متعلق به خود را طبق قانون گسترش مالکیت واحدهای تولیدی بهکارکنان ایرانی شرکت های مزبور و یا ایرانیان دیگر به فروش برساند.
ج – خرید و فروش و اجاره و استجاره هر گونه مال اعم از منقول و غیر منقول همچنین تحصیل هر گونه مال یا حقی که طبق قوانین کشوری بهشرکت منتقل میگردد.
واگذاری بلاعوض اموال شرکت به ادارات و موسسات دولتی و وابسته به دولت و شهرداری ها و همچنین موسسات فرهنگی و اجتماعی و خیریه ومذهبی که طبق قوانین ایران تشکیل شده اند منوط به تصویب هیات مدیره خواهد بود.
د – گرفتن و دادن اعتبار و یا وام در داخل و یا خارج کشور به منظور اجرای برنامههای شرکت.
دادن وام و اعتبار در خارج کشور و یا گرفتن وام و اعتبار از خارج کشور با موافقت وزارت امور اقتصادی و دارایی و تصویب مجمع عمومی نمایندگانصاحب سهام خواهد بود.
اعطاء وام و اعتبار در داخل کشور در حدود بودجه مصوب شرکت خواهد بود.
ه – انجام مطالعات و تحقیقات و بررسیهای فنی و علمی و بازرگانی و اقتصادی.
و – خرید و اجاره و تاسیس و تکمیل و توسعه و تعمیر و اداره کارخانهها و دستگاهها و تاسیسات و تهیه و ایجاد و اداره وسایل و تسهیلات حملو نقل و ارتباط زمینی و دریایی و هوایی.
ایجاد و به کار انداختن راهآهن یا بندر و انواع سرویسهای مخابراتی باسیم و بیسیم و هواپیمایی در مواردی که عملیات شرکت ایجاب نماید مشروط بهاجازه قبلی دولت خواهد بود.
ز – اقدام به هر گونه عملیات برای استفاده از زمینهایی که در اختیار شرکت است به منظور انجام مقاصد مذکور در این اساسنامه.
ح – انعقاد قرارداد های استخدام یا خدمات یا مشاوره با موسسات و اشخاص اعم از داخلی و یا خارجی.
ط – تملک و ثبت پروانههای اختراع و تحصیل حق استفاده و هر گونه اطلاعات درباره اختراعات و طرحها و طریقههای مربوط به صنعت نفت وصنایع وابسته به آن.
ی – انعقاد قرارداد با خریداران به منظور صدور نفت خام و گاز و فرآوردههای نفتی و مشتقات آن.
ک – شرکت میتواند در مواردی که مقتضی بداند برخی از عملیات خود را به وسیله نمایندگیها و یا پیمانکاران به موقع اجرا بگذارد.