آیین نامه انتخابات خانه انصاف

در اجرای ماده ۵ قانون تشکیل خانه انصاف مصوب اردیبهشت ماه سال ۴۴ آیین نامه انتخابات خانه انصاف در ۱۶ ماده به شرح زیر تصویب و اعلام میگردد:
ماده ۱
– وزارت دادگستری با مطالعه کلی درباره وضع روستاهای کشور و با در نظر گرفتن اوضاع اجتماعی هر روستا و حوائج قضایی روستائیان به تدریج روستاهائی را که در آنها موجبات تشکیل خانه انصاف فراهم باشد تعیین مینماید و لزوم شروع انتخابات را به وسیله وزارت کشور از طریق استانداری یا فرمانداری کل به بخشدار محل یا مسئول انجام وظایف بخشدار و همچنین مستقیماً برئیس دادگاه بخش همان محل اطلاع میدهد.
ماده ۲
– بخشدار محل بمحض وصول دستورشروع انتخابات مراتب را به اطلاع رئیس دادگاه بخش میرساند که طبق ماده ۳ اقدام نماید.
ماده ۳
– رئیس دادگاه بخش یا دادرس علی البدل برای آشنائی بیشتر باوضاع روستاهائی که برای شروع انتخابات در نظر گرفته شده بمحل عزیمت مینماید و ضمن اینکه به وسیله سخنرانیهائی اهالی را باهمیت و مزایای تشکیل خانه انصاف و اختیارات اعضاء آن آشنا میسازد افرادی را که برای نظارت در امر انتخابات مناسب باشند در نظر میگیرد و پس از آنکه محل را آماده شروع انتخابات تشخیص دهد دو نفر را که حداقل دارای شرایط انتخاب کنندگان باشند به عنوان معتمد و دو نفر دیگر را با همان شرایط به عنوان علی البدل برای نظارت در امر انتخابات به بخشدار محل معرفی مینماید.
ماده ۴
– هرگاه غیبت یک یا هر دو معتمد اصلی از طرف بخشدار و رئیس یا نماینده دادگاه بخش احراز شود از وجود اعضاء علی البدل به جای فرد یا افراد غائب استفاده خواهد شد.
ماده ۵
– بخشدار پس از وصول معرفی نامه معتمدان محل حداکثر ظرف دو روز جلسه مقدماتی انتخابات را برای بررسی مقدمات کار و تهیه وسائل انتخابات و تعیین محل اخذ رای با حضور معتمدان و نماینده دادگاه بخش تشکیل میدهد و حداکثر پس از سه روز از تاریخ این جلسه با وسائل مقتضی شروع انتخابات را به اطلاع اهالی خواهد رسانید.
ماده ۶
– در صورتی که انتخابات مربوط بچند روستا باشد یا تراکم جمعیت و زیادی عده رای دهندگان روستا اقتضاء کند که بیش از یک صندوق برای اخذ رای در نظر گرفته شود بخشدار و رئیس دادگاه و همچنین معتمدان محل می توانند شخصاً در یکی از محلها حضور یافته و برای محل های دیگر نماینده تعیین نمایند و به هر حال حضور بخشدار و رئیس دادگاه و دو نفر معتمد محل با نمایندگان آنها در موقع اخذ رای در محل یکی از صندوقها ضروری است.
ماده ۷
– رئیس دادکاه میتواند شخصاً یا به وسیله دادرس علی البدل یا یکی از کارمندان دادکاه [دادگاه] یا شخص دیکری [دیگری] که مورد اعتماد او باشد در انتخابات نظارت نماید همچنین بخشدار میتواند برای حضور در محل اخذ رای و نظارت نماینده ای از طرف خود معین نماید.
ماده ۸
– محل اخذ رای یکی از اماکن عمومی نظیر مسجد – کاروانسرا – تکیه و مدرسه خواهد بود و در صورت نبودن امکنه مذکور با تصویب معتمدان مکان مناسب دیگری تعیین خواهد شد. بخشدار باید محل یا محل های اخذ رای و همچنین روز و ساعت آن را معین و بوسائل مقتضی به اطلاع اهالی برساند.
ماده ۹
– اخذ رای در یک روز به مدت ۵ تا ۱۰ ساعت طبق تصویب معتمدان به عمل خواهد آمد.
ماده ۱۰
– رای دهندگان در صورتی که به نظر معتمدان محل یا نماینده آنها حائز شرایط شناخته شوند رای خود را در صندوق آراء خواهند ریخت.
ماده ۱۱
– پس از پایان مدت اخذ رای صندوقها با حضور معتمدان محل و بخشدار و رئیس دادگاه یا نماینده آنها در محل اخذ رای باز و آراء قرائت میشود و صورت حائزین اکثریت هر صندوق طی صورتمجلس در دو نسخه بگواهی حاضرین می رسد و به بخشدار یا نماینده او تسلیم میگردد.
ماده ۱۲
– هر یک از اهالی که بر جریان انتخابات اعتراض داشته باشد میتواند اعتراض خود را ظرف دو روز به بخشدار تسلیم نماید.
ماده ۱۳
– پس از گذشتن مدت مزبور بخشدار محل یک صورتمجلس نهایی از جریان انتخابات ضمن تعیین حائزین اکثریت با حضور معتمدان محل تنظیم و در آن صورت شکایاتی را که از جریان انتخابات رسیده درج مینماید و آن را بضمیمه یک نسخه از صورتمجلسهای مربوط بهر صندوق و عین شکایات نزد رئیس دادگاه بخش میفرستد.
ماده ۱۴
– هرگاه دو یا چند نفر از انتخاب شوندگان دارای رای مساوی باشند افراد با سواد بر افراد بیسواد مقدم خواهند بود و هر گاه افرادی که دارای رای مساوی هستند همه با سواد یا بیسواد باشند افراد مسن تر مقدم محسوب میشوند و اگر از اینجهت نیز مساوی باشند فرد مقدم به وسیله قرعه با حضور بخشدار و معتمدان و نماینده دادگاه بخش تعیین خواهد شد.
ماده ۱۵
– در صورت عدم وصول شکایت یا اعتراض بجریان انتخابات یا در صورت وصول شکایات و وارد نبودن آنها رئیس دادکاه بخش بصلاحیت انتخاب شوندکان بوسائل مقتضی رسیدگی و در صورت احراز شایستگی به نام هر یک اعتبارنامه صادر خواهد نمود.
ماده ۱۶
– هرگاه نظر رئیس دادگاه بخش بر عدم صحت انتخابات باشد نظر خود را از طریق مسئول خانه های انصاف در استان مربوط به سازمان خانه های انصاف در وزارت دادگستری اعلام می کند و وزارت دادگستری پس از وصول این نظر در صورت اقتضاء دستور تجدید انتخابات را صادر خواهد نمود.
وزیر دادگستری – وزیر کشور