آیین نامه ایمنی معادن

فصل اول
– تعاریف
۱- مسئول معدن یا سرپرست معدن:
شخصی است که توسط دارنده پروانه عملیات به این سمت منصوب میشود و مسئولیت کلیه عملیات معدن را به عهده دارد.
۲- مسئول فنی:
طبق ماده ۶۶ آیین نامه اجرایی قانون معادن مسئول فنی عملیات کسی است که اداره کلیه امور فنی معدن به عهده اوست و توسط دارنده پروانه عملیات از میان افراد واجد شرایط انتخاب و به وزارت معادن و فلزات معرفی میشود و طبق ماده ۶۵ آیین نامه اجرایی ضوابط و حدود صلاحیت مسئولین فنی معادن تا تصویب و ابلاغ قانون نظام مهندسی معدن توسط وزارت معادن و فلزات تعیین میشود.
۳- مسئول ایمنی:
مسئول ایمنی هر معدن نظارت بر ایمنی عملیات معدن را به عهده داشته توسط مسئول یا سرپرست معدن به این سمت منصوب میشود. طبق ماده ۶۵ آیین نامه اجرایی قانون معادن ضوابط و حدود صلاحیت مسئول ایمنی از طریق وزارت کار و اموراجتماعی با هماهنگی وزارت معادن و فلزات تعیین میشود. جانشین مسئول ایمنی نیز تابع همین شرایط است.
۴- مهندس ناظر:
شخصی است که طبق ماده ۶۹ آیین نامه اجرایی قانون معادن تعیین میشود و از طرف وزارت معادن و فلزات مامور نظارت و کنترل عملیات معدنی است.
۵- پروانه اکتشاف – پروانه بهره برداری:
طبق مواد مندرج در قانون معادن و آیین نامه اجرایی آن تعریف میشود.
۶- تونل:
حفاری زیرزمینی افقی یا تقریباً افقی است.
۷- تونل شیب دار:
تونل هایی که تا حدود ۱۸ درجه شیب داشته باشند.
۸- چاه مایل:
حفاری مایلی که به سطح زمین راه داشته و دارای شیب بین ۱۸ درجه تا ۹۰ درجه باشد و برای باربری مورد استفاده قرار میگیرد.
۹- چاه یا چاه قائم:
حفاری قائم یا با شیب ۹۰ درجه است که به سطح زمین راه داشته باشد و معمولاً برای باربری مورد استفاده قرار میگیرد.
۱۰- دوبل:
حفاری زیرزمینی شیب دار و با سطح مقطع نسبتاً کوچک که معمولاً به طرف بالا حفاری میشود و برای منظورهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
۱۱- پذیرگاه:
محل توقف، بارگیری و تخلیه واگنها و انجام وظایف مختلف زیرزمینی که معمولاً در محل ارتباط با چاه قائم یا چاه مایل در زیرزمین احداث میشود.
۱۲- گالری – راهرو:
انواع حفاریهای زیرزمینی و معمولاً با طول زیاد است.
۱۳- راه مورَب:
به انواع راهروهای شیب دار راه مورب گفته میشود.
۱۴- بونکر:
محلی برای تخلیه و انباشت سنگ میباشد.
۱۵- چال:
سوراخی که در سنگ برای قراردادن ماده منفجره حفر میشود.
۱۶- خرجگذاری:
قراردادن مواد منفجره در داخل چال است.
۱۷- فشنگ:
به هر قطعه ماده منفجره جامد (معمولاً انواع دینامیت) گفته میشود.
۱۸- آتشبازی:
به عملیات خرجگذاری و انفجار مواد منفجره برای تخریب سنگ آتشبازی گفته میشود.
۱۹- آتشبار:
شخصی که مسئولیت عملیات آتشباری را به عهده دارد.
۲۰- مواد ناریه – مواد منفجره:
موادی که قابلیت انفجار داشته و در معدن برای تخریب سنگ مورد استفاده قرار میگیرد.
۲۱- گاز ذغال:
گازی که در کانارهای ذغالسنگ همراه با سایر هیدروکربورها وجود دارد و عمدتاً از متان تشکیل شده است. این گاز چنانچه به نسبت معینی با هوا مخلوط شود قابلیت انفجار پیدا می کند.
۲۲- کلیه تجهیزات، دستگاهها و ماشین آلات معدنی که در این آیین نامه از آنها نام برده شده: مانند شاول یا بیل مکانیکی، لودر، بلدوزر، پرفراتور، گریدر، واگن، لوکوموتیو، دستگاه گمانه زنی، دستگاه سیم برش، بالابر چاه، وینچ و غیره و کلیه قسمتها و قطعات آنها مطابق تعاریفی است که در متون و کتابهای معدنی آورده شده است.
فصل دوم
– کلیات
ماده ۱
– منظور از عملیات در این آیین نامه کلیه عملیات معدنی (اعم از اکتشاف یا بهره برداری و استخراج معدن) است که در قانون معادن و آیین نامه اجرایی قانون معادن پیش بینی شده است.
ماده ۲
– در کلیه معادن که دارای حداقل ۲۵ نفر کارگر باشند، میبایست یک نفر ذیصلاح به عنوان مسئول ایمنی و یک نفر به عنوان مسئول بهداشت حرفه ای به استناد آیین نامه کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار تعیین گردد بدیهی است در معادن کمتر از ۲۵ نفر کارگر وجود یک نفر مسئول ایمنی ضروری است اما این مسئولیت را می توان به مسئول فنی واگذار کرد که تعیین صلاحیت وی به استناد آیین نامه فوق الذکر خواهد بود.
ماده ۳
– مسئول ایمنی هر معدن به عنوان ناظر و کنترل کننده عملیات و انطباق دادن معدن با بندهای مندرج در این آیین نامه و دیگر آیین نامه های مصوب شورای عالی حفاظت فنی تعیین میگردد، که با حضور و بازرسی از معدن توصیه ها و پیشنهادهای خود را جهت پیشگیری و رفع خطر تذکر داده و در صورت حساسیت موضوع آن را کتباً به مسئولین معدن گزارش مینماید و در صورت تشخیص خطر حتمی برابر مقررات این آیین نامه تا رفع خطر نسبت به توقف عملیات در محل خطر اقدام نماید.
ماده ۴
– کلیه کارگاههای معدنی اعم از سطحی یا زیرزمینی لازم است در هر شیفت کاری حداقل یک بار توسط مسئول ایمنی یا جانشین وی مورد بازدید قرار گیرد.
ماده ۵
– قبل از شروع به کار در هر شیفت کاری مسئول ایمنی معدن و یا جانشین او باید از کارگاه مربوطه بازدید نماید و پس از اطمینان از ایمن بودن آن به کارگران مجوز ورود داده میشود.
ماده ۶
– وزارت معادن و فلزات میبایست رونوشت پروانه های اکتشاف و بهره برداری را به وزارت کار و اموراجتماعی ارسال نماید و دارنده پروانه اکتشاف یا بهره برداری مکلف است تاریخ شروع عملیات خود را به وزارتخانه های معادن و فلزات، کار و اموراجتماعی (ادارات کل کار و اموراجتماعی) اطلاع دهد.
ماده ۷
– اکتشاف کننده یا بهره بردار باید مدارک مشروحه زیر را در سر معدن نگهداری کرده و برای ارائه به مهندسین ناظر وزارت معادن و فلزات و بازرسان کار وزارت کار و اموراجتماعی آماده داشته باشد.
الف * پروانه اکتشاف یا پروانه بهره برداری یا کپی آنها.
ب * نقشه محدوده به مقیاس حداقل ۲۵۰۰۰۰ /۱ و نقشه بهره برداری به مقیاس حداقل ۵۰۰۰ /۱ و برای معادنی که عملیات زیرزمینی دارند، نقشه به مقیاس حداقل ۱۰۰۰ /۱ از قسمت درون معدن و همچنین یک نقشه از کارگاهها و تاسیسات خارج معدن به مقیاس حداقل ۵۰۰ /۱.
پ * دفتر حاوی مشخصات کارکنان معدن و استخراج روزانه طبق نمونه ای که وزارت معادن و فلزات تعیین خواهد کرد.
ت * دفتر مخصوصی جهت ثبت نظرات و تذکرات و دستوراتی که در اجرای آیین نامه های مربوط نسبت به طرز کار و رعایت اصول فنی و حفاظت و بهداشت کار و سایر مواردی که از طرف مهندسین ناظر وزارت معادن و فلزات و بازرسان کار وزارت کار و اموراجتماعی داده میشود.
ث * دفتر مخصوص ثبت حوادث و گزارش اقدامات معموله طبق نمونه ای که از طرف وزارت کار و اموراجتماعی تعیین میشود.
ج * دفاتری مخصوص جهت ثبت کلیه اقدامات ایمنی و بهداشت کار که به ترتیب توسط مسئول ایمنی و مسئول بهداشت حرفه ای که در اجرای آیین نامه ها و مقررات مربوطه تکمیل میگردد.
چ * آیین نامه ایمنی معادن و کلیه آیین نامه های حفاظت فنی و بهداشت کار مصوب شورای عالی حفاظت فنی.
ماده ۸
– رعایت مفاد کلیه مقررات و آیین نامه های مصوب شورای عالی حفاظت فنی در خصوص نکات ایمنی مرتبط با لوازم، کالاها و تجهیزات معدنی لازم الاجراء است.
تبصره کلیه سفارشات و نکات احتیاطی و ایمنی که از طرف سازندگان و تولیدکنندگان لوازم، کالاها و تجهیزات معدنی توصیه میشود لازم الاجراء است.
ماده ۹
– تمام شاغلین در معادن زیرزمینی و کارگرانی که با تغییر شغل از قسمتی به قسمت دیگر معدن منتقل می شوند باید با راه های خروجی و اضطراری معدن آشنا شده و آگاهی کامل پیدا کنند.
ماده ۱۰
– ورود کلیه افراد غیرشاغل در معدن منوط به کسب اجازه از سرپرست معدن یا جانشین وی میباشد.
ماده ۱۱
– ورود و کار در کارگاهها و معادن زیرزمینی متروکه منوط به کسب مجوز از سرپرست معدن یا مسئول ذیربط بوده و باید با رعایت مقررات ایمنی و پس از حصول اطمینان از برقراری تهویه مناسب و سالم بودن وسایل نگهداری و عدم ریزش حفریات انجام گیرد.
ماده ۱۲
– با تمهیداتی که از طرف سرپرست معدن انجام میگیرد، بایستی همواره تعداد و اسامی کارکنانی که در هر لحظه داخل معدن و بخصوص زیر زمین بوده مشخص باشد و تا زمانی که کارگران در زیرزمین مشغول کار هستند حداقل یک نفر از مسئولین میبایست در دفتر سرمعدن حضور داشته باشد.
ماده ۱۳
– محل یا محل های حادثه ساز در معدن باید به وسیله سیم خاردار یا وسایل محصور کننده مناسب و علائم اخباری و هشدار دهنده از محل های مجاور مجزا باشد به طوری که مانع عبور اشخاص متفرقه و حیوانات گردد.
ماده ۱۴
– معادن زیرزمینی (به استثنای جبهه کارهای در حال حفاری) باید به وسیله حداقل دو راه با شرایط زیر به خارج ارتباط داشته باشد.
الف*راههای مذکور در داخل معدن به هم ارتباط داشته باشد.
ب* عبور افراد از هر یک از آنها به آسانی میسر باشد.
پ* فاصله بین آنها بیش از ۱۵ متر بوده و دهانه آنها زیر پوشش یک ساختمان واحد نبوده و مدخل آنها در نقاط سیل گیر و یا بهمن گیر و مانند آن نباشد.
ماده ۱۵
– کارگاه میبایست طوری تجهیز شود که به کسی آسیبی نرسد. چنانچه فردی مشاهده کرد نقصی در کارگاه وجود دارد که آسیب به دیگران می رساند بلافاصله میبایست افراد را مطلع نموده و مراتب را به رئیس قسمت جهت رفع نقص اعلام نماید.
ماده ۱۶
– هیچ کس نمی بایست بدون اجازه به محل ممنوعه وارد شده و این محل باید به وسیله تابلوی اخباری هشداردهنده مشخص شود.
ماده ۱۷
– نقاط نقشه برداری شده نباید توسط اشخاص غیرمسئول تخریب شود.
ماده ۱۸
– رعایت ماده ۹۲ قانون کار جمهوری اسلامی ایران در مورد معاینات پزشکی و بهداشتی شاغلین در معدن الزامی است.
ماده ۱۹
– با توجه به ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی ارجاع مشاغل معدنی به کارکنان جدیدالاستخدام و یا کارکنانی که می خواهند به کار جدیدی گمارده شوند پس از انجام معاینات پزشکی از نظر قابلیت جسمانی و روانی متناسب با نوع کارهای مرجوع میسر است.
ماده ۲۰
– استعمال دخانیات در کارگاه های زیرزمینی ممنوع است.
ماده ۲۱
– به استناد آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی ورود افراد همراه با سیگار، کبریت، فندک یا هرنوع وسایل و لوازم آتش زا به معادن ذغالسنگ و سایر معادنی که خطر آتش سوزی یا انفجار داشته باشد مطلقاً ممنوع است.
تبصره در این گونه معادن همراه داشتن دوربین عکاسی یا فیلم برداری یا نظایر آنها که چراغ فلاشر آنها از نظر جرقه حفاظت شده نیستند نیز ممنوع است.
ماده ۲۲
– روشن کردن آتش در سطح زمین تا شعاع ۲۰ متری از دهانه دویل ها، چاه ها و ورودی معادن زیرزمینی که احتمال خطر آتش سوزی و انفجار داشته باشد مطلقاً ممنوع است.
ماده ۲۳
– در صورت بروز حادثه یا بیماری ناشی از کار میبایست برگه های مربوطه تکمیل و نسخه ای از آن را به ادارات کار و اموراجتماعی، مراکز بهداشت و سازمان تامین اجتماعی محل ارسال نمود.
تبصره
– برگه مربوطه به حوادث ناشی از کار از سوی وزارت کار و اموراجتماعی و برگه مربوط به بیماری های ناشی از کار از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و به ترتیب میبایست توسط مسئول ایمنی و مسئول بهداشت حرفه ای تکمیل گردد.
ماده ۲۴
– به استناد آیین نامه وسایل حفاظت انفرادی مصوب شورای عالی حفاظت فنی کلیه کارگران شاغل در معادن میبایست در هنگام ورود به معدن به وسایل حفاظت فردی مناسب و بر اساس نوع و شرایط کار مجهز گردند.
تبصره
– کلیه مفاد آیین نامه مذکور در خصوص نحوه انتخاب، بکارگیری، تعمیر و تعویض وسایل مذکور الزامی است.
ماده ۲۵
– به استناد فصل هشتم قانون کار جمهوری اسلامی ایران و آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی میبایست تسهیلات بهداشتی و رفاهی مناسب و کافی شامل روشوئی، حمام، توالت، رختکن، محل غذاخوری و نمازخانه و غیره در محل مناسبی از سطح زمین وجود داشته باشد.
فصل سوم
-حفاری های معدنی و اکتشافی
ماده ۲۶
– در حفاری های سطحی و معادن روباز شیب موقت دیواره ها و شیب کلی آنها با توجه به خصوصیات مکانیکی سنگ ها باید به گونه ای تعیین شود که خطر ریزش نداشته باشد. در جبهه کارهای فعال وقتی انتخاب شیب موقت برای پایداری کوتاه مدت مجاز است که اطمینان کافی از عدم ریزش وجود داشته باشد.
ماده ۲۷
– عبور و مرور وسایل نقلیه در جاده های معدنی مشمول مقررات عمومی مربوطه کشور میباشد.
ماده ۲۸
– در معادنی که از دستگاه سیم برش الماسه استفاده میشود، به منظور جلوگیری از پرتاب سگمنت (دندانه های الماسه روی سیم برش) و یا صدمات ناشی از شلاق زدن سیم پاره شده لازم است در مسیر سیم برش پوشش حفاظتی مناسب به کار گرفته شود.
ماده ۲۹
– در هنگام برش، جداکردن و جابجائی بلوک های سنگ، استقرار ماشین آلات و افراد در پایین دست بلوک سنگ ممنوع است.
ماده ۳۰
– در معادن روباز و کارگاه های حفاری سطحی برای جلوگیری از لغزش و سقوط کارگر، محل استقرار و عبور و مرور آنان باید دارای عرض و شیب مناسب باشد. در غیر این صورت کارگر باید به کمربند ایمنی و طناب نجات که به نقطه اتکاء مطمئنی متصل شده باشد مجهز گردد.
ماده ۳۱
– کار در سطح هنگام باد، برف یا باران شدید و احتمال وقوع رعد و برق باید با احتیاط کامل صورت گیرد.
ماده ۳۲
– در حفر ترانشه برای اکتشاف و نمونه برداری باید دقّت شود تا خطر ریزش دیواره وجود نداشته باشد و در صورت لزوم با وسایل مناسب نگهداری شود.در ترانشه ها و چاهک هایی که به عمق بیش از ۵ /۱ متر هستند بایستی برای بالا و پائین رفتن از نردبان استفاده شود.
ماده ۳۳
– در ترانشه و چاهک هایی که خطر انباشتگی گاز وجود دارد ورود و کار افراد بایستی پس از تهویه و اطمینان از بی خطر بودن آن محل ها انجام گیرد.
ماده ۳۴
– تمیز کردن یا میزان و مسطح کردن جبهه کار در معادن روباز و در اثنای کار ماشین حفاری بدون اخذ اجازه از مسئول دستگاه ممنوع است.
ماده ۳۵
– دهانه چاههای قائم باید با در فولادی پوشانده شده و در اطراف آن نرده حفاظ نصب شود.
ماده ۳۶
– دهانه چاههای مایل و تونل های شیب دار باید به درب مسدود کننده یا راه بند مجهز باشد.
ماده ۳۷
– هنگام حفر چاه استفاده از سپر محافظ (سکّو) در فاصله ای کمتر از ۳۰ متر از جبهه کار الزامی است. این سکو میبایست علاوه بر کابل فلزی (سیم بکسل) تعلیق به کمک جک های مکانیکی افقی به دیواره چاه تثبیت شود.
ماده ۳۸
– هنگام حفرچاه از زیر سکوی کار تا جبهه کار می توان از نردبان طنابی استفاده کرد مشروط بر آن که طول آن از ۳۰ متر کمتر باشد.
ماده ۳۹
– در تونل های شیب دار محل عبور افراد در تمام مسیر باید در یک سمت باشد.
ماده ۴۰
– در تونل های افقی و شیب دار مجهز به نوار نقاله عرض راه عبور افراد میبایست در یک طرف حداقل ۶۰ سانتیمتر و در طرف دیگر حداقل ۴۰ سانتیمتر باشد.
ماده ۴۱
– در تونل های افقی و شیب دار که باربری ریلی دارند باید عرض راه عبور افراد در یک طرف حداقل ۶۰ سانتی متر باشد.
ماده ۴۲
– در حفریات شیب داری که برای عبور و مرور افراد اختصاص داده میشود بایستی در شیب های مختلف به شکل زیر تجهیز گردند:
الف* در شیب ۱۵ -۷ درجه – دستگیره سرتاسری
ب* در شیب ۳۰ -۱۵ درجه – پله های وسیع شیب دار و دستگیره
پ* در شیب ۴۵ – ۳۰ درجه – نردبان و یا پله های افقی و دستگیره
ت*- در شیب ۴۵ درجه و بیشتر از آن، قسمت عبور و مرور افراد به طور کلی مجزا و در این حالت مجهز به نردبان میگردد.
ماده ۴۳
– در حفریات با شیب تند که مجهز به نردبان شده اند باید دقت کرد که:
الف* شیب نردبان ها از ۸۰ درجه بیشتر نباشد.
ب* فاصله پایه نردبان تا دیواره نباید کمتر از ۶۰ سانتیمتر باشد.
پ* در انتهای هر نردبان پاگردی به منظور استراحت و پیشگیری از خطرات سقوط ساخته شده باشد.
ت* نردبان باید حداقل تا یک متر بالای پاگرد ادامه یابد و در غیر این صورت به دستگیره های ثابتی مجهز باشد که امکان بالا و پائین آمدن افراد را فراهم نماید.
ث* فاصله پاگردها از ۱۰ متر بیشتر نباشد.
ماده ۴۴
– در تونل های شیب دار و چاه های مایل باید در فاصله حداکثر هر ۵۰ متر یک جان پناه احداث شود. در محل سوزن های انشعاب ریل نیز باید جان پناه احداث شود.
ماده ۴۵
– هنگام کار در سینه کارهای تونل های شیب دار، کارگران باید از خطر سقوط و افتادن واگن و ماشین آلات از بالا بطرف سینه کار محفوظ باشند. راه بند مسدود کننده عبور واگن باید در دو نقطه یکی در دهانه تونل شیبدار و دیگری در فاصله ۲۰ متری از محل کار کارگران نصب شود.
ماده ۴۶
– در جبهه کارهای معادن روباز و زیرزمینی، بخصوص پس از آتشباری، لازم است کلیه قسمتهای سست شده (لقی ها) در جبهه کار و دیواره ها و سقف ها با دقت لق گیری شده و یا به طور مطمئنی از ریزش آنها جلوگیری به عمل آید. ورود کارگران و شروع به کار آنان در محل باید پس از لق گیری به طور مطمئن انجام شود.
ماده ۴۷
– حفاری های متروکه و کارگاههائی که استخراج آنها تمام شده باید مسدود شوند. این عمل باید طوری انجام گیرد که هیچ گونه اختلالی در تهویه معدن بوجود نیاید.
ماده ۴۸
– در مورد فضای خالی شده در عملیات استخراج زیرزمینی باید امکان نشست سطح زمین و احتمال خطرات را در بیرون و یا درون معدن پیش بینی کرده و با تدابیری نظیر پرکردن محل استخراج و یا کنترل نشست سطح زمین و یا مانند آن از بروز خطر جلوگیری کرد.
ماده ۴۹
– سنگ های استخراجی (کوپ ها) بایستی به طور منظم و روی بزرگترین سطح اتکاء خود انباشته شوند تا بدین وسیله از سقوط آنها و آسیب رسانی به کارکنان جلوگیری شود.
ماده ۵۰
– از به کار بردن طناب، زنجیر، سیم بکسل و یا قلاب هائی که معیوب و پوسیده هستند جداً خودداری شود و برای بکسل کردن ماشین آلات، بلوک های سنگ های استخراجی و غیره از سیم بکسل با مقاومت مناسب استفاده شود.
ماده ۵۱
– کلیه کارگران باید به اندازه کافی از حوزه عملکرد کابل ها و طناب ها و جک ها فاصله داشته باشند.
ماده ۵۲
– کارگران نباید به هیچ وجه زیر بارهای معلق مخصوصاً کوپ های معلق قرار گیرند.
ماده ۵۳
– لبه های سست و در حال ریزش و شکاف هایی که در لبه ها بوجود آمده باید دائماً تحت کنترل و بازرسی قرار گیرد.
فصل چهارم
– ماشین آلات معدنی
ماده ۵۴
– به استناد آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی، روغنکاری اجزاء متحرک ماشین آلات حفاری هنگام کار ممنوع است.
ماده ۵۵
– به استناد آیین نامه ایمنی کار بر روی خطوط و تجهیزات برقدار مصوب شورای عالی حفاظت فنی در معادن روباز عبور ماشین حفاری از زیر کابل های انتقال برق هنگامی مجاز است که فاصله بین بالاترین نقطه ماشین تا سیمهای هادی برق از ۵ /۱ متر کمتر نباشد.
تبصره
– فاصله مجاز بین بالاترین نقطه ماشین تا سیمهای برق به میزان ولتاژ جریان عبوری بستگی دارد.
ماده ۵۶
– کلیه دستگاهها و ماشین آلات در حال کار در معدن روباز باید حسب مورد مجهز به برق گیر باشند.
ماده ۵۷
– به استناد آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی کلیه قسمتهای متحرک و انتقال دهنده نیرو از قبیل تسمه فلکه، زنجیر، چرخ دنده و امثال آن و همچنین قسمتهائی از ماشینها که امکان ایجاد سانحه برای کارگران و یا درگیری اشیاء وجود داشته باشد باید دارای پوشش یا حفاظی مناسب و با مقاومت باشند.
ماده ۵۸
– کلیه ماشینها و تجهیزات معدنی باید توسط افراد ماهر و آموزش دیده به کار برده شوند.
ماده ۵۹
– هنگام کار با ماشین استخراج ذغالسنگ که با زنجیر یا سیم بکسل کشیده میشود، ورود افراد به محدوده ماشین و کار در پائین دست ماشین ممنوع است.
ماده ۶۰
– استفاده از ماشینهای با موتور احتراقی در محیط های آلوده به گازهای قابل انفجار ممنوع است.
ماده ۶۱
– متصدّیان دستگاه های برقی هنگام کار باید از وسایل حفاظت فردی مناسب شامل دستکش لاستیکی، کفش و کلاه ایمنی عایق در برابر الکتریسیته استفاده کنند.
ماده ۶۲
– قبل از شروع به کار هر نوع ماشین، متصدی باید اطرافیان را از راه اندازی دستگاه آگاه نماید.
ماده ۶۳
– برای کار با پمپ های دستگاه حفاری اکتشافی باید موارد زیر رعایت شود:
– موقعی که پمپ روشن است، متصدی باید از دستکش لاستیکی عایق الکتریسیته استفاده نماید.
– از سیستم اتصال به زمین تایید شده استفاده شود.
– شاسی پمپ باید کاملاً به زمین محکم شود.
ماده ۶۴
– برای کار با بیل های مکانیکی در معادن روباز باید موارد زیر رعایت شود:
– به غیر از مکانیک مجاز، مسئول ایمنی و مسئول فنی هیچ کس حق ندارد بدون اجازه متصدی وارد اتاقک فرمان شود.
– متصدی تنها در موارد اضطراری و به مدت کوتاه و به شرط آنکه کمک خود را جایگزین نماید مجاز به ترک ماشین در شیفت کار خود میباشد.
– هنگام توقف کار، ولو به مدت کوتاه، باید جام و چنگک بیل پائین آورده شده و روی زمین قرار گیرد و رها کردن آن بحالت آویزان و معلق ممنوع است.
– متصدّی ماشین، ضمن کار باید چنان زمین را صاف کند که احتیاج به دوباره کاری نباشد.
– انجام هرنوع حرکتی و هرگونه جابجائی بیل مکانیکی از قبیل راه اندازی، حرکت به جلو یا عقب، بارگیری به کامیون و غیره باید همراه با علامت های صوتی مانند بوق یا زنگ یا سوت باشد و همه افرادی که در معدن کار می کنند باید با علامت مربوطه آشنا باشند.
ماده ۶۵
– بکارگیری جرثقیل و بازرسی فنی آن میبایست به استناد آیین نامه حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی انجام پذیرد.
تبصره
– به استناد آیین نامه فوق الذکر ظرفیت مجاز انواع جرثقیل ها باید به وضوح بر روی آنها نوشته شده و جرثقیل مجهز به سیستم قطع کن یا آگاه کننده برای بار بیش از حد مجاز باشد.
ماده ۶۶
– جام شاول (صندوقه بیل مکانیکی) در موقع کار هرگز نباید بالای سر افرادی که در محل کار می کنند چرخانده شود.
ماده ۶۷
– جام شاول نباید بالای اطاق راننده کامیون و کابل های اتصال برق حرکت داده شود.
ماده ۶۸
– همواره باید کنترل کاملی بر روی بارهای معلق وجود داشته باشد.
ماده ۶۹
– شاول نباید در فاصله کمتر از ۳ متر از خطوط برق ولتاژ بالا کار کند.
ماده ۷۰
– متصدی باید قبل از حرکت جام (لودر، شاول و غیره) به اطراف و بالا به دقت نگاه کرده و اطمینان پیدا کند که همه چیز در وضعیت خوبی قرار دارد و در هنگام بلند کردن جام و متعلقات مربوطه و قبل از حرکت از فرد مسئولی که روی زمین علامت میدهد فرمان بگیرد.
ماده ۷۱
– هرگز نباید از وسیله نقلیه سنگین بیرون پرید. بایستی دستگیره ها و آهن های نصب شده برای پیاده شدن را با دو دست محکم گرفته و در حالی که صورت بطرف ماشین میباشد پیاده شد.
ماده ۷۲
– جلو و عقب چرخ های ماشین آلات در حال توقف باید با دقت مسدود گردد تا از حرکت احتمالی آنها جلوگیری شود خصوصاً اگر این ماشین آلات در شیب قرار گرفته باشند.
ماده ۷۳
– سوار شدن افراد غیرمجاز بر لودر، گریدر، بولدوزر، شاول و غیره ممنوع بوده و هیچکس حق ندارد بر روی جام و تیغه های لودر، گریدر و غیره سوار شود.
ماده ۷۴
– در هوای تاریک گریدرزنی نزدیک لبه ها و کنار دیواره های بلند ممنوع است.
ماده ۷۵
– در ماشین آلات سنگین چرخ لاستیکی که اجباراً بر روی لبه های تیز حرکت می کنند جهت جلوگیری از ترکیدگی لاستیک و ایجاد شرایط نا ایمن بعدی باید چرخها به زنجیر حفاظتی مجهز شوند.
ماده ۷۶
– تسطیح مواد تخلیه شده در محل تخلیه بار بلافاصله پس از تخلیه بار ممنوع است.
ماده ۷۷
– توقفگاه ماشین آلات معدنی باید به اندازه کافی از انبارهای سوخت فاصله داشته و از نگهداری مواد قابل اشتعال مانند بنزین، گازوئیل، نفت و روغن در داخل آن خودداری شود.
ماده ۷۸
– داشتن گواهینامه ویژه جهت کار با ماشین آلات متحرک مانند بیل مکانیکی، تراکتور، لودر، بولدوزر و لوکوموتیوو غیره برای متصدیان اینگونه ماشینها الزامی است.
ماده ۷۹
– نکات زیر میبایست به هنگام کار با دستگاه های چال زنی رعایت شود:
الف* مته ها کاملاً تیز باشند.
ب* دکمه های لباس کارگر بسته باشد.
پ* برای بیرون آوردن مته از چال فقط از آچار مخصوص استفاده شود.
ت* نباید پرفراتور (دستگاه چال زنی برای چالهای با قطر کم) را بدون مته روشن کرد.
ث* نباید در صورت تا خوردگی شیلنگ دستگاه را روشن کرد.
ج* تمام چال های حفر شده به دقت هواگیری شوند و دهانه چال های غیرافقی را با درپوش چوبی به طور موقت پوشاند.
چ* جبهه کار در معادن قبل از شروع به کار چال زنی لق گیری شود.
ح* چال زنی با دستگاه های الکتریکی به کمک دستکش عایق الکتریسیته انجام شود.
خ* محل استقرار واگن دریل(دستگاه چال زنی ارابه ای) مسطح و شیب آن مطمئن باشد به گونه ای که خطر لغزش یا واژگونی دستگاه وجود نداشته باشد
د* در دستگاه های چال زنی برقی اتصال زمین موثر و کلید ضد انفجار ورله حفاظتی وجود داشته باشد
ذ* قبل از تعمیر و باز کردن قسمتهای دستگاه برقی در سینه کار جریان برق قطع شود
ر* کابلهای دستگاه برقی در محلی قرار داده شوند که از خطر صدمه ناشی از عبور دستگاهها یا برخورد قطعات سنگ مصون باشند
ز* چال زنی باید با تزریق آب یا آب پاشی یا با استفاده از دستگاه غبارگیر انجام شود به طوری که میزان غبار تولید شده از حد مجاز کمتر باشد
فصل پنجم
– نگهداری
ماده ۸۰
– شبکه حفاری های زیر زمینی با توجه به پایداری سنگها و تغییر شکل آنها بایستی به طور دائم بررسی و در صورت لزوم به وسائل نگهداری مناسب مجهز گردد.
ماده ۸۱
– انجام حفاری های زیرزمینی بدون داشتن مشخصات فنی نگهداری از قبیل محل و نقشه کارگاه و نگهداری و مصالح به کار گرفته شده، فاصله نصب وسایل نگهداری از یکدیگر و از جبهه کار که به تایید مسئول فنی یا سرپرست معدن نرسیده باشد ممنوع است
ماده ۸۲
– وسیله نگهداری باید به شکلی کارگذارده شود که بین آن با سقف و دیواره ها اتکای کامل حاصل شود و حفره های ایجاد شده کاملاً پر گردد
ماده ۸۳
– کلیه وسایل نگهداری نصب شده در معدن باید دارای مقاومت و استحکام لازم باشد
ماده ۸۴
– در موقع نصب، تعویض و یا تعمیر وسایل نگهداری باید احتیاط های لازم برای جلوگیری از ریزش به عمل آید
ماده ۸۵
– استاد کار هر قسمت موظف است در هر نوبت کار حداقل یکبار سقف، دیوارها، راهروها و وسایل نگهداری جبهه کار خود را کاملاً بازدید و در صورت مشاهده عیب و نقص فوراً نسبت به رفع آن اقدام نماید. به علاوه در پایان هر نوبت کار قبل از حصول اطمینان از استحکام کارگاه نباید محل کار را ترک کند
ماده ۸۶
– مسئولین ایمنی و نظارت مجاز می توانند در مورد تغییر وسایل نگهداری آسیب دیده و همینطور در مورد سنگهای معلق و نااستوار سقف و جوانب گالری هائی که بدون وسایل نگهداری پیشروی می شوند، ضمن توقف کار سریعاً اقدامات ایمنی را انجام دهند.
ماده ۸۷
– مسئولین ایمنی و نظارت چنانچه در محلی وسایل نگهداری را کافی و ایمن تشخیص ندهند لازم است ضمن گزارش نظر خود به مسئولین معدن برای تقویت وسایل نگهداری موضوع را تا رسیدن به نتیجه نهایی پیگیری نمایند
ماده ۸۸
– بازیابی وسایل نگهداری، باید توسط کارگران ماهر و با تجربه کافی و با نظارت مسئول ایمنی معدن صورت گیرد
ماده ۸۹
– بازیابی وسایل نگهداری لازم است با استفاده از وسایل و تجهیزات مناسب انجام شود و کارگران در حین بازیابی باید در محلی مطمئن مستقر شوند
ماده ۹۰
– وسایل نگهداری چاهها و همچنین کارگاهها و حفریاتی که به طور مداوم فعال نیستند لازم است حداکثر هر دو ماه یک بار مورد بازدید و کنترل قرار گیرند.
ماده ۹۱
– در کارگاه استخراج، استواری و پا برجا بودن کمر بالای سینه کار را باید از طریق بازدید و ضربه زدن مورد امتحان و کنترل قرار داده و در صورت مشاهده علائم خطر و شکستگی در کمر بالا و یا در سینه کار باید به ریختن سنگ های معلق اقدام نموده و چوب بست مربوطه را تقویت نمایند
ماده ۹۲
– ستون های چوبی نگهداری را باید از پوست و گره تمیز نموده و استفاده از چوب های با قطر کم، شکسته و یا در جا خشک شده به عنوان ستون یا جزء دیگر چوب بست که تحت فشار طولی قرار گرفته ممنوع است
ماده ۹۳
– استحکاماتی که در اثر عملیات انفجاری، برداشت و استخراج، جابجا نمودن نقاله و یا لوله های هوارسانی و غیره جابجا شده و یا صدمه دیده است باید بلافاصله جایگذاری و مستحکم گردد
ماده ۹۴
– در هنگام تعویض وسایل نگهداری به منظور تعویض گالری و یا تعویض چوب به علت کهنگی و پوسیدگی آن برداشت بیش از ۲ قاب چوبی و یا فلزی در یک زمان مجاز نبوده و قبل از برداشت هر قاب نگهداری لازم است قاب های طرفین آن به اندازه کافی تقویت و تخته کوبی گردند
ماده ۹۵
– تعویض وسایل نگهداری در محل تقاطع حفاری ها طبق مشخصات فنی مربوطه که به تایید سرپرست معدن رسیده است و پس از آشنائی کارگران با مشخصات فنی فوق و برنامه و چگونگی عملیات و با حضور مسئول ایمنی انجام میشود
ماده ۹۶
– در کارگاههای استخراج زیرزمینی با توجه به احتمال نشست زمین و خطرات احتمالی طریقه کنترل سقف پس از استخراج شامل باقی گذاردن فضای خالی یا پر کردن یا تخریب میباشد باید موارد زیرین به طور دقیق در طرح کارگاه استخراج مشخص شود.
الف* درحالت باقی گذاردن فضای خالی ابعاد مجاز فضای خالی و پایه ها با توجه به مشخصات و پایداری سنگ ها باید تعیین شود
ب* در حالت پر کردن فضای خالی شده باید مشخصات مواد پرکننده، روش پرکردن، فاصله زمانی و طولی پرکردن تا جبهه کار استخراجی، میزان تراکم ماده پرکننده باید تعیین شود
پ* درحالت تخریب لازم است گام تخریب، طرح نگهداری در خط تخریب، تخریب اجباری در صورت لزوم، روش برداشتن پایه ها و دستورات ایمنی برای کارگران تخریب کننده به دقت مشخص شود و عمل تخریب باید توسط کارگران مجرّب و ماهر انجام شود.
فصل ششم
– مواد آتشباری
الف
– مقررات عمومی
ماده ۹۷
– آتشبار باید دوره آموزشی لازم را گذرانده و صلاحیت وی توسط سازمان های مربوطه تایید شود.
ماده ۹۸
– هر آتشبار باید دفتر مخصوصی جهت ثبت مقدار ناریه دریافتی و مصرفی داشته باشد. پس از اتمام هر دفتر، آتشبار باید آن را به انبار تحویل داده ودر انبار حداقل تا شش ماه نگهداری شود.
ماده ۹۹
– به کار بردن باروت در معادن زیرزمینی ممنوع است.
ماده ۱۰۰
– قرار دادن ماده منفجره در مجاورت برف، یخ و آتش ممنوع است.
ماده ۱۰۱
– به کار بردن مواد یخ زده یا فاسد ممنوع است
ماده ۱۰۲
– به کار بردن فتیله ای که حتی یک بار رطوبت به آن نفوذ کرده و یا تحت تاثیر حرارت و برودت قرار گرفته و یا به نحو دیگری مشخصات فنی خود را از دست داده باشد ممنوع است
ماده ۱۰۳
– پیدا شدن یا مفقود شدن مواد ناریه و دستگاه آتش کن در داخل یا خارج معدن باید فوراً به مسئول مربوطه (استاد کار و مسئول ایمنی) گزارش شود
ماده ۱۰۴
– آتشباری فقط با خرجگذاری در چال مجاز بوده و استفاده از مواد منفجره در خارج از چال با کسب مجوز از مسئول معدن و مسئول ایمنی میسر میباشد
ماده ۱۰۵
– به منظور اطلاع از سالم بودن فتیله و همچنین سرعت اشتعال آن قبل از استفاده از هر صندوق باید از آن نمونه برداری و آزمایش شود.
ماده ۱۰۶
– امحاء مواد ناریه فاسد میبایست منحصراً توسط مسئولین ذیربط و با رعایت اصول ایمنی مربوط به مخاطرات و آلودگی ناشی از عملیات امحاء انجام شود
ماده ۱۰۷
– با توجه به نقش اصلی آب در خاموش کردن آتش لازم است در جایی که مواد منفجره غیر امولسیونی قرار دارد جریان آب کافی وجود داشته باشد
ماده ۱۰۸
– به منظور پیشگیری از سفت و خشک شدن مواد منفجره امولسیونی (مواد منفجره مایع) باید تا تاریخ مشخصی پس از ساخت مصرف شود به طوریکه این مواد نباید بیش از ۶ هفته پس از ساخته شدن در انبار نگهداری شود
ب
– انبارهای مواد ناریه
ماده ۱۰۹
– انبار مواد ناریه باید طبق ضوابط و مقررات اعلام شده از طرف سازمان ذیربط و همچنین با توجه به مفاد آیین نامه مواد خطرناک و قابل اشتعال مصوب شورای عالی حفاظت فنی ساخته شود
ماده ۱۱۰
– جایگاه موقت مواد ناریه محلی است که در آن حداکثر مصرف یک روز نگهداری میشود. جایگاه موقت فتیله و چاشنی باید مجزا از جایگاه موقت سایر مواد ناریه بوده و فاصله بین آنها کمتر از ۱۵ متر نباشد. این جایگاه ها نباید در جاهای سرد و مرطوب، پررفت و آمد و در معرض بروز آتش سوزی و انفجار باشد. در و قفل و بست این جایگاهها باید کاملاً محکم بوده و بر روی درب ورودی تابلوی اخباری با عبارت « مواد ناریه » با خط خوانا نصب گردد
ماده ۱۱۱
– آن مقدار از مواد ناریه پیش بینی شده برای مصرف روزانه که به مصرف نرسیده است، یا مواد منفجره ای که به علت عدم نقص در عملیات انفجاری باقی مانده است باید فقط در جایگاه موقت نگهداری شود
ماده ۱۱۲
– آتشبار نباید با همراه داشتن مواد منفجره به جایگاه موقت چاشنی و همچنین با همراه داشتن چاشنی به جایگاه موقت مواد منفجره وارد شود
ماده ۱۱۳
– داخل انبار مواد ناریه وهمچنین محوطه اطراف آن تا فاصله ۵۰ متری باید از وجود کلیه مواد سریع الاحتراق مانند مواد نفتی، تکه های پارچه، کاغذ، خار، بته و غیره پاکیزه نگهداری شود
ماده ۱۱۴
– مقدار مواد ناریه وارده و صادره انبار باید با ذکر دقیق زمان در دفتر مخصوص ثبت گردد
ماده ۱۱۵
– در انبارها باید نکات زیر رعایت شود:
الف* صندوق حاوی مواد ناریه طوری قرار داده شود که فشنگ ها به صورت قائم قرار نگیرد.
ب* صندوق مواد ناریه و چاشنی در داخل انبار باز نشود
پ* صندوق مواد ناریه و چاشنی باید به آرامی جابجا گردد و از پرتاب کردن و یا لغزاندن آن خودداری شود
ت* با کفش میخ دار نباید وارد انبار مواد ناریه و چاشنی شد
ث- صندوق های محتوی مواد ناریه و چاشنی باید طوری روی هم چیده شوند که ارتفاع آنها از ۲ متر یا ۵ صندوق در هر ردیف بیشتر نبوده و بین هر دو ردیف فضای کافی برای تهویه مناسب وجود داشته باشد. ضمناً فاصله ردیف صندوق های مجاور دیوارهای انبار با دیوار باید حداقل ۳۰ سانتی متر باشد. صندوقهای زیرین باید روی الوارهای مناسب چیده شود
ج* انبار باید به استناد آیین نامه پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاهها به وسایل پیشگیری درآتش سوزی مجهز گردد.
ماده ۱۱۶
– به منظور پیشگیری از بروز و گسترش آتش، ساختمان انبار باید به وسایل و تجهیزات اعلام و اطفاء حریق خودکار مجهز باشد
ماده ۱۱۷
– درب انبار مواد ناریه باید بطرف بیرون باز شود.
ماده ۱۱۸
– نشت کارتن های دینامیت باید با آب داغ تمیز شود
ماده ۱۱۹
– راهروهای انبار مواد ناریه باید با علائم اخباری شبرنگ مشخص شود
ماده ۱۲۰
– به استناد آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها بردن کبریت، فندک و هر وسیله ای که بتواند تولید جرقه و شعله نماید به انبار ممنوع است
ماده ۱۲۱
– در انبارهای مواد ناریه فقط باید از چراغ ایمنی برای روشنائی استفاده گردد و از به کار بردن هر نوع چراغ دیگر و سیم کشی برق خودداری شود
ماده ۱۲۲
– نصب گرماسنج که حداقل و حداکثر درجه حرارت را در داخل انبار نشان دهد برای کنترل درجه حرارت ضروری میباشد
ماده ۱۲۳
– درجه حرارت انبار نباید از ۳۰ درجه سانتی گراد بالاتر و از ۱۰ درجه سانتی گراد کمتر باشد
ماده ۱۲۴
– انباردار مواد ناریه باید دارای صلاحیت کافی بوده و صلاحیت وی به تایید رسیده باشد و دوره آموزشی لازم را در مرکز ذیربط گذرانده باشد
ماده ۱۲۵
– ورود اشخاص غیرمجاز به انبار اکیداً ممنوع است
ماده ۱۲۶
– آتشبار باید مواد منفجره و چاشنی پیش بینی شده مصرف روزانه را با تسلیم رسید فقط در مقابل در انبار دریافت نماید. ورود وی و سایر افراد به استثناء متصدی انبار به انبارهای مواد ناریه ممنوع است
ماده ۱۲۷
– بازکردن صندوق محتوی مواد ناریه باید حداقل در فاصله ۵۰ متری از انبار و با وسایل مخصوص انجام شود
ماده ۱۲۸
– قبل از انجام هرگونه عملیات تعمیراتی در انبار مواد ناریه باید کلیه مواد موجود را به محل امنی منتقل و پس از بازرسی و تمیز نمودن انبار شروع به تعمیر نمود
پ
– حمل و نقل مواد ناریه
ماده ۱۲۹
– حمل و نقل مواد ناریه به معدن باید طبق آیین نامه ارائه شده از سوی سازمان ذیربط انجام شود
ماده ۱۳۰
– جابجا کردن مواد ناریه در داخل معدن و حمل آن از انبار به محل کار و نظیر آن باید تحت نظارت و با مسئولیت آتشبار انجام گیرد
ماده ۱۳۱
– حمل مواد منفجره به مقدار مورد احتیاج باید در کیسه برزنتی یا جعبه مخصوصی که بدین منظور ساخته شده صورت گیرد. کیسه ها یا جعبه ها باید دارای بست و قفل بوده و کلید آن باید در اختیار آتشبار باشد. حداکثر ظرفیت هر کیسه ۱۵ کیلوگرم و حداکثر ظرفیت هر صندوق ۲۵ کیلوگرم است.حمل بیش از یک کیسه یا یک صندوق به وسیله یک نفر ممنوع است
ماده ۱۳۲
– مواد منفجره پودری یا مایع باید توسط وسایل نقلیه مخصوص حمل شود
ماده ۱۳۳
– قراردادن چاشنی همراه با ماده منفجره اصلی در یک کیسه یا یک صندوق یا یک وسیله نقلیه ممنوع است
ماده ۱۳۴
– قراردادن لوازم و اشیاء متفرقه درون کیسه برزنتی یا جعبه محتوی مواد ناریه ممنوع است
ماده ۱۳۵
– در صورت حمل مواد ناریه به وسیله لوکوموتیو در داخل معدن، قطار مربوطه باید دارای واگن مخصوص بوده و روی آن علائم خطر نصب شود
الف* حمل چاشنی به وسیله واگن حامل مواد منفجره ممنوع است
ب* بغیر از راننده و آتشبار و کمک او، استفاده سایر افراد از قطار حمل مواد ناریه ممنوع است
پ* قطار حامل مواد ناریه باید حداقل ۵ دقیقه با قطارهای نفربر فاصله زمانی داشته باشد
ماده ۱۳۶
– هنگام حمل مواد ناریه با وسایل حمل و نقل در چاه های معدنی، باید کلیه مقررات مربوط به حمل افراد در چاه رعایت شود و نباید اشخاص دیگری غیر از آتشبار و کمک او از وسایل حمل و نقل مواد ناریه استفاده نمایند. حمل مواد ناریه و چاشنی تواماً ممنوع است. متصدی بالابر چاه باید قبلاً ماموران پذیرگاهی را که محموله در آنجا تخلیه میشود مطلع نماید
ماده ۱۳۷
– در زمان رعد و برق و در خلال آن حمل و نقل مواد ناریه ممنوع است
ت
-آتشباری
ماده ۱۳۸
– آتشباری در معدن باید به وسیله آتشباری که از طرف مسئول معدن به این سمت گمارده شده است انجام گیرد
ماده ۱۳۹
– هر آتشبار میتواند یک نفر کمک داشته باشد و لیکن مسئولیت انجام عملیات ازهر حیث بر عهده آتشبار است
تبصره
– استفاده از یک نفر کمک آتشبار در معادن ذغال و زیرزمینی الزامی است
ماده ۱۴۰
– عملیات آتشباری باید پس از اتمام عملیات حفاری و تخلیه جبهه کار از کلیه تجهیزات و مواد قابل اشتعال و دور کردن افراد غیرمجاز از محل انجام شود
ماده ۱۴۱
– حمل مواد ناریه به محلی که کارگران هنوز مشغول چالزنی هستند ممنوع است
ماده ۱۴۲
– وسایلی که ممکن است در اثر آتشباری آسیبی به آنها برسد باید به نحو مناسبی حفاظت شوند
ماده ۱۴۳
– آتشبار نباید غیر از وسایلی که مسئول معدن اجازه استفاده از آن را داده است از وسایل دیگری برای انجام عملیات استفاده نماید
ماده ۱۴۴
– آتشباری باید طبق طرح مصوب مورد تایید مسئول معدن شامل نقشه قرارگیری چالها در جبهه کار، نوع مواد منفجره و چاشنی، عمق- شیب و مقدار مواد منفجره و طریقه خرجگذاری هرچال، شماره تاخیر چاشنی ها یا ترتیب انفجار چال ها، طریقه بستن مدار در چاشنی های الکتریکی و سایر مشخصات موردنیاز برای آتشباری و با نظارت مسئول ایمنی انجام گیرد
ماده ۱۴۵
– چاشنی گذاری فشنگها باید فقط در محل آتشباری بلافاصله قبل از خرج گذاری صورت گیرد.
ماده ۱۴۶
– در نزدیکی جبهه کار باید محل مطمئنی که در معرض ریزش سنگ نباشد برای چاشنی گذاری انتخاب شود
ماده ۱۴۷
– آتشبار مجاز است فقط تعداد چالی را که میتواند در یک مرحله منفجر نماید و یا ماشین آتش کن توانائی انفجار آن رادارد خرجگذاری نماید
ماده ۱۴۸
– قبل از خرجگذاری و تا لحظه انفجار تا ۳۰ متری محل آتشباری نباید هوای فشرده آزادانه جریان داشته باشد
ماده ۱۴۹
– چنانچه دو جبهه کار به فاصله کمتر از ۱۰ متر از یکدیگر قرار گرفته باشند آتشباری هم زمان آن دو جبهه ممنوع است
ماده ۱۵۰
– آتشبار باید قبل از خرجگذاری چال را کاملاً تمیز نماید و از آزاد بودن چال برای فشنگ گذاری مطمئن شود
ماده ۱۵۱
– سنبه مورد استفاده برای خرجگذاری باید چوبی، مقاوم و کاملاً راست و صاف باشد. به کار بردن سنبه های فلزی ممنوع است
ماده ۱۵۲
– اتصال چاشنی به فتیله اطمینان باید منحصراً توسط انبردست مخصوص انجام گیرد
ماده ۱۵۳
– طول فتیله اطمینان باید به اندازه ای باشد که آتشبار بتواند پس از آتش کردن، خود را به محل امنی برساند و در هر صورت طول این فتیله نباید از یک متر کمتر و مقداری از فتیله که از چال بیرون میماند از ۲۰ سانتی متر کمتر باشد
ماده ۱۵۴
– در آتشباری با فتیله اطمینان , انفجار بیش از ۱۰ چال در یک نوبت ممنوع است
ماده ۱۵۵
– آتشبار باید طرف دیگر فتیله اطمینان را که به چاشنی متصل میشود، به صورت عمودی و طرفی را که برای آتش کردن در نظر گرفته میشود، به صورت مورّب قطع کند.
ماده ۱۵۶
– در آتشباری با چاشنی میبایست چاشنی ابتداء در فشنگ ماده منفجره و سپس در داخل چال قرار داده شود. در هر حال باید حداقل یک فشنگ فعال خرجگذاری شود.
ماده ۱۵۷
– خالی کردن چال خرجگذاری شده به هر علت ممنوع است.
ماده ۱۵۸
– در آتشباری با چاشنی معمولی در چال های با قطر وطول کم باید دقت شود فشنگ ها کاملاً بهم بچسبد و فضای خالی بین آنها باقی نماند. در چال های عمیق معادن روباز، خرجگذاری را می توان با استفاده از فتیله انفجاری یا چاشنی اضافی به طور منقطع انجام داد
ماده ۱۵۹
– فشنگ چاشنی دار باید به آرامی و بدون وارد کردن هرگونه فشار در داخل چال قرار داده شود
ماده ۱۶۰
– اتصال چاشنی میبایست با رعایت فاصله لازم از فشنگ انجام شود و سپس چاشنی در داخل فشنگ ماده منفجره قرار گیرد
ماده ۱۶۱
– در کلیه چال هائی که در یک نوبت آتشباری می شوند باید از یک نوع چاشنی الکتریکی (ساخت یک کارخانه) استفاده شود
ماده ۱۶۲
– قبل از اتصال کابل هدایت برق به دستگاه آتش کن، مدار انفجار باید توسط اهم متر آزمایش نموده و پس از حصول اطمینان از صحت مدار، سیم های اصلی هدایت برق را به دستگاه متصل کرد
ماده ۱۶۳
– اتصال کابل هدایت برق به سیم چاشنی ها و همچنین به دستگاه آتش کن منحصراً ً توسط آتشبار و پس از اتمام خرجگذاری و آزمایش مدار و دور شدن کمک آتشباران از جبهه کار انجام گیرد
ماده ۱۶۴
– پس از خرجگذاری باید چال ها را به طول معین و با موادی که طبق طرح تعیین شده است مسدود نمود
ماده ۱۶۵
– زمان و محل عملیات آتشباری باید با اطلاع مسئول معدن و مسئول ایمنی باشد
ماده ۱۶۶
– آتشبار موظف است اقدامات زیر را هنگام عملیات آتشباری به عمل آورد:
الف* از برقراری تهویه در جبهه کارهای زیرزمینی اطمینان حاصل نماید.
ب* گل یا مواد مسدود کننده چال ها را به اندازه کافی در اختیار داشته باشد
پ* دستگاه آتش کن برقی را قبل از هر نوبت عملیات آتشباری آزمایش و نتیجه را در دفتر مخصوص ثبت نماید
ت* قبل از آتشباری از ورود اشخاص به محل عملیات جلوگیری نماید. در معادن زیرزمینی حداقل فاصله اشخاص تا محل عملیات ۸۰ متر میباشد
ث* چند دقیقه قبل از انفجار با صدای بلند یا هر وسیله مطمئن دیگر شروع انفجار را به سایرین خبر دهد. همچنین پس از انفجار با همان وسیله خاتمه عملیات را اعلام نماید
ج* بعد از همه محل کار را ترک کند
ماده ۱۶۷
– در صورتی که آتشبار جهت حفاظت از پناهگاه خاصی استفاده می کند، فاصله پناهگاه تا محل آتشباری باید حداقل ۸۰ متر باشد در معادن زیرزمینی در صورت نبودن پناهگاه فاصله آتشبار از محل آتشباری در تونل های مستقیم باید حداقل ۲۰۰ متر باشد
ماده ۱۶۸
– آتشبار باید پس از حصول اطمینان از انفجار کلیه چال ها و سپری شدن مدت کافی (حداقل ۱۵ دقیقه) به اتفاق استادکار محل را بازدید و در صورتی که خطری از نظر گازهای سمی و مضر موجود نبوده و کارگاه را ایمن تشخیص دهد اجازه ادامه کار بدهد
ماده ۱۶۹
– در آتشباری با تاخیر انفجار در چال ها، آتشبار باید تعداد انفجارها را بادقت شمارش نماید. چنانچه متوجه شود که چالی آتش نگرفته است، در آتشباری با فتیله اطمینان پس از نیم ساعت و در آتشباری با چاشنی الکتریکی پس از ۱۵ دقیقه اقدامات لازم برای از بین بردن خطر چال آتش نگرفته را آغاز نماید.
ماده ۱۷۰
– برای از بین بردن خطرات ناشی از چال آتش نگرفته باید به ترتیب زیر عمل شود:
الف* از نقطه ای به فاصله حداقل ۴۰ سانتی متر از دهانه چال آتش نگرفته و به موازات آن چال جدیدی حفر و پس از خرجگذاری آن را آتش نمود
ب* بارگیری سنگ هایی که در انفجار اخیر فرو ریخته میشود باید با حضور استاد کار انجام گیرد تا در صورتی که فشنگ های منفجر نشده ای باقی مانده به جایگاه موقت نگهداری مواد تحویل گردد
پ*- تا خاتمه کلیه عملیات فوق، ورود سایر افرادی که در این مورد وظیفه ای ندارند ممنوع است
ماده ۱۷۱
– آتشبار نباید چال های خرجگذاری شده را رها نموده و قبل از آتشباری آنها به کار دیگری مشغول شود
ماده ۱۷۲
– کلیه چال های خرجگذاری شده باید در یک نوبت منفجر شود
ماده ۱۷۳
– حفر چال جدید در ته چال قبلی ممنوع است. استادکار موظف است این قبیل چال ها را با قطعه چوبی مسدود نماید
ماده ۱۷۴
– چنانچه هنگام لق گیری و خاک برداری به وجود چال منفجر نشده پی برده شد و یا احتمال چال منفجر نشده وجود داشته باشد باید بلافاصله کار متوقف و کلیه افراد محل را ترک نموده و مراتب به اطلاع مسئولین رسانده شود
ماده ۱۷۵
– اقدام لازم برای از بین بردن چال منفجر نشده منحصراً با نظارت آتشبار انجام شود
ماده ۱۷۶
– چنانچه آتشبار نتواند برای از بین بردن چال منفجر نشده اقدام کند لازم است بلافاصله مسئول معدن یا مسئول ایمنی معدن را در جریان امر قرار دهد
ماده ۱۷۷
– اگر به عللی یک یا چند فشنگ چاشنی گذاری شده مورد استفاده قرار نگیرد، آتشبار موظف است بلافاصله و قبل از آتش کردن چال ها، چاشنی این فشنگ ها را خارج کرده و آنها را به جایگاه موقت نگهداری مواد منتقل نماید
ماده ۱۷۸
– در حال چاشنی گذاری در چال ها اگر احتمال رعد و برق وجود داشت باید کار را تا قطع کامل رعد و برق تعطیل کرد
ماده ۱۷۹
– در زمان اتصال چاشنی ها به همدیگر تا شعاع ۳۰ متری از محل نباید از رادیو، وسایل ترانزیستوری و کلیه وسایل پخش امواج الکتریکی استفاده شود
ماده ۱۸۰
– برای منفجر کردن مواد ناریه به طریق الکتریکی نباید از سیم های بدون روپوش استفاده کرد. استفاده از برق شبکه معدن برای انفجار چاشنی ممنوع است:
ث
– مقررات ویژه معان ذغالسنگ
ماده ۱۸۱
– استفاده از فتیله معمولی و فتیله انفجاری در معادنی که در آنها گاز ذغالسنگ وجود دارد ممنوع است و آتشباری باید فقط با چاشنی الکتریکی ایمن صورت گیرد. همچنین در این معادن استفاده از چاشنی تاخیری معمولی در کارگاه های استخراج ممنوع است
ماده ۱۸۲
– در معادن دارای گاز ذغال یا گرد ذغالسنگ منحصراً باید از دستگاه های آتش کن مخصوص این معادن استفاده شود
ماده ۱۸۳
– در موارد زیر آتش کردن چال ممنوع است:
الف* وقتی که غلظت گاز ذغال در محل انفجار از یک درصد بیشتر باشد.
ب* موقعی که خطر سرایت انفجار به محل های متروکه و حفریات و شکستگی هایی که در آنها گاز ذغال جمع شده موجود باشد
ماده ۱۸۴
– کابل هدایت برق برای آتشباری باید دارای روپوش عایق باشد.
ماده ۱۸۵
– در معادن دارای گاز ذغال منحصراً باید از مواد منفجره مجاز (ضد گاز ذغال) برای آتشباری در جبهه کارهای ذغالدار استفاده شود
ماده ۱۸۶
– میزان مصرف مواد منفجره برای هر چال نباید از مقداری که کارخانه سازنده تعیین کرده است تجاوز نماید.
ماده ۱۸۷
– در معادن دارای گرد ذغالسنگ قبل آتش کردن چال ها باید محوطه اطراف جبهه کار به اندازه کافی آب پاشی شود.
ماده ۱۸۸
– قبل از خرجگذاری آتشبار باید هوای اطراف جبهه کار را تا شعاع ۳۰ متری آزمایش نماید تا در صورتی که عیار گاز از یک درصد تجاوز کند از خرجگذاری خودداری نموده و مراتب را به مسئول ایمنی معدن اطلاع دهد
ماده ۱۸۹
– چال ها باید پس از خرجگذاری با مواد غیر سوختی و غیر سیلیسی مسدود شوند
ماده ۱۹۰
– استفاده از مواد منفجره فقط باید به صورت فشنگ باشد.
فصل هفتم
– باربری در معادن
الف
– باربری ریلی در راه افقی.
ماده ۱۹۱
– راههای افقی باربری با راه آهن باید دارای شیب مناسبی باشد که حرکت واگن خود به خود انجام نگیرد.
ماده ۱۹۲
– حداقل فاصله بین دیواره راهها با بدنه وسیله نقلیه نباید در یک طرف از ۲۰ و در طرف راهرو از ۶۰ سانتی متر کمتر باشد. در تونلهای با سطح مقطع کوچک می توان این فاصله را تا ۴۰ سانتی متر کاهش داد مشروط بر آن که در فواصل هر یکصد متر جان پناه هایی با ابعاد و با ظرفیت حداقل چهار نفر احداث گردد و محل این جان پناه ها باید به ترتیبی علامت گذاری شود که از دور مشخص باشند
ماده ۱۹۳
– راههای باربری باید تمیز و خالی از قطعات سنگ و سایر موانع دیگر باشد
ماده ۱۹۴
– سوار شدن روی وسیله نقلیه به استثنای وسیله ای که برای نفربری کارگران اختصاص دارد ممنوع است
ماده ۱۹۵
– برای کنترل حرکت واگن ها و همچنین متوقف کردن آنها در مواقعی که آنها را به یکدیگر وصل یا از یکدیگر جدا می کنند باید کفشک ترمز همچنین بستها یا وسایل مناسب دیگر باندازه کافی تهیه و به کار برده شود
ماده ۱۹۶
– وسایل اتصال واگن ها به یکدیگر باید از نوعی باشد که برای بستن یا باز کردن آنها کارگر مجبور به قرارگرفتن بین دو واگن نباشد
ماده ۱۹۷
– در جلوی وسیله کشش باید چراغ با نور کافی نصب گردد
ماده ۱۹۸
– در پشت آخرین واگن هر قطار باید چراغ قرمز نصب شود
ماده ۱۹۹
– در مواقعی که از لوکوموتیو دیزلی استفاده میشود باید لوکوموتیو کاملاً سالم بوده و بدون دود کار کند
ماده ۲۰۰
– سوار شدن افراد در واگن های باربری، لوکوموتیوها و شاسی های مخصوص حمل چوب و غیره ممنوع میباشد
ماده ۲۰۱
– نقل و انتقال دستی واگن ها در شیب زیاد ممنوع است
ماده ۲۰۲
– هنگامیکه نقل و انتقال واگن ها به صورت قطار و به وسیله لوکوموتیو انجام میپذیرد اتصال واگن ها به یکدیگر باید به وسیله زنجیر یا قلاب انجام شود
ماده ۲۰۳
– واگن ها باید متناوباً و به نوبت در تعمیرگاه مربوطه تحت سرویس و روغن کاری و تعمیر قرار گیرند. کارهای انجام شده باید با ذکر شماره واگن، تاریخ تعمیر و سرویس و نام خانوادگی شخصی که مجری آن بوده است در دفتر مخصوص ثبت گردد
ماده ۲۰۴
– متصل و جدا نمودن واگن ها در حین حرکت قطار ممنوع میباشد
ماده ۲۰۵
– سوار شدن کمک راننده لوکوموتیو فقط روی صندلی مخصوص وی که به طور موقت به لبه واگن آخرین قطار نصب میگردد، مجاز میباشد
ماده ۲۰۶
– در مواقعی که نقل و انتقال واگن ها با دست و نیروی انسان انجام میپذیرد باید روی لبه جلویی واگن چراغ روشن آویزان نمود و در صورتی که شیب خط آهن بیش از ۰۰۵/۰نباشد فاصله واگن ها در حدود ۱۰ متر و چنانچه خط آهن دارای شیب زیاد میباشد فاصله آنها نباید کمتر از ۳۰ متر باشد
ماده ۲۰۷
– به منظور بلند کردن و روی ریل قراردادن واگن ها و لوکوموتیوهایی که از روی ریل منحرف و یا خارج شده اند لازم است که روی هر لوکوموتیو و همچنین جنب دهانه تونل جک مخصوص اینکار وجود داشته باشد
ماده ۲۰۸
– در موارد زیر استفاده از واگن ها ممنوع است:
الف* در صورت عدم روغنکاری و باز بودن جای روغن، سالم نبودن محور چرخ ها و یا وجود شکستگی در چرخ ها.
ب* در صورت سالم نبودن زنجیر و قلاب و دیگر اجزایی که مربوط به اتصال واگن ها میباشد
پ* در صورت ناقص بودن سپرهای طرفین واگن ویا ترمز(در واگن های ترمزدار).
ت* در صورت مشاهده نقص در سیستم تخلیه در واگن های مخصوص که دریچه زیر واگن از طریق لوله باز و بسته میشود.
ماده ۲۰۹
– خط سیر جرثقیل های مراکز بارگیری در گالری ها باید طوری تعیین گردد که جای کافی برای عبور و مرور افراد باقی بماند و شروع حرکت قطار یا واگن باید توسط بوق ویا سیستم خبری دیگری اعلام گردد
ماده ۲۱۰
– دریچه دهانه بونکرها به جز هنگام بارگیری باید بسته باشد.
ماده ۲۱۱
– برای جلوگیری از حرکت احتمالی واگن در شیب میبایست مانعی زیر چرخ های واگن قرار داده شود
ماده ۲۱۲
– در بخشی از گالری که واگن توسط وینچ و یا دست کشیده میشود واگن باید مجهز به چراغ باشد
ماده ۲۱۳
– جلو محل های واگن برگردان میبایست توسط مانع ایمن شود تا از ورود دیگر واگن ها به محل و خطر برخورد با آن جلوگیری به عمل آید
ماده ۲۱۴
– وینچ میبایست مجهز به ترمز یا وسیله خود بازدارنده باشد و نیروی محرکه تجهیزات آن باید به طور خودکار قطع شود
ماده ۲۱۵
– در تونل های اصلی و میانی تونل های معادن ذغالسنگی که از نظر گاز خیزی جزء طبقه ۳ یا بالاتر از آن مندرج در جدول ماده ۳۱۴ این آیین نامه محسوب می شوند باید لوکوموتیوهای مجاز برای معادن گازدار مورد استفاده قرار گیرند
ماده ۲۱۶
– در گالری های پیشروی که تهویه آنها توسط وانتیلاتورهای محلی انجام میگیرد، استفاده از لوکوموتیو دیزلی به شرطی مجاز میباشد که مقدار گاز متان در جریان هوای خروجی آن گالری بیش از ۵/.درصد نباشد
ماده ۲۱۷
– خط ترمز قطار در هنگام باربری در شیب های عمده نباید بیش از ۴۰ متر باشد (از نقطه ترمز تا توقف کامل).
ماده ۲۱۸
– در هنگام شارژ باطری های لوکوموتیو، درب جعبه باطری ها و همچنین دریچه المنت های باطری باید باز بماند. بستن درب جعبه باطری لوکوموتیو پس از اتمام تصاعد خروج کامل گاز از المنت های باطری مجاز میباشد درهر حال بستن درب جعبه زودتر از یکساعت پس از اتمام شارژ ممنوع است. قبل از خارج نمودن باطری از اطاق شارژ باید ایزوله کردن و عایق بندی بین المنت ها و بدنه جعبه باطری مورد کنترل قرار گیرد. زیر شارژ گذاردن باطری های معیوب و یا کثیف ممنوع است
ماده ۲۱۹
– در تونل هائی که به علت وجود گاز و گرد ذغالسنگ خطرناک میباشند تعمیر لوکوموتیوهای خازنی (تعمیرات مربوط به وسایل برقی لوکوموتیو) به جزعمل تعویض فیوز آن ممنوع میباشد و فقط در تعمیرگاههای مربوطه می توان اقدام به تعمیر آنها نمود
ماده ۲۲۰
– با در دست داشتن چراغ های دارای شعله از قبیل چراغ های بنزینی و یا کاربیتی، ورود به اطاق شارژ ممنوع است
ماده ۲۲۱
– تجهیزات و لوازم الکتریکی موجود در اطاق شارژ باید ضد انفجار باشند
ماده ۲۲۲
– برای حفاظت و جلوگیری از سوختگی ناشی از الکترولیت، در اطاق شارژ همیشه باید محلول و یا پودر خنثی کننده اثر اسید سولفوریک و هیدرات پتاسیم و کلسیم در دسترس قرار داشته باشد
ماده ۲۲۳
– در هنگام حرکت، لوکوموتیو باید در سر قطار واگن ها قرار گیرد. قرار گرفتن لوکوموتیو در انتهای قطار واگن ها فقط در مواقع مانور و جابجا کردن واگن ها در سر دوراهی ها و هنگام تخلیه بار، در فاصله ۳۰۰ متر و با سرعت کمتر از ۲ متر در ثانیه مجاز است.
ماده ۲۲۴
– استفاده از لوکوموتیو در موارد زیر ممنوع است:
الف* نقص داشتن و یا عدم وجود سپرهای جلو یا عقب
ب* ناقص بودن زنجیر و قلاب اتصال
پ* نامرتب بودن ترمزها
ت* عدم وجود ماسه دان و یا فقدان ماسه درآن (این مورد در لوکوموتیوهای کمتر از ۲ تنی مطرح نمیباشد).
ث* خرابی و یا عدم نور کافی چراغ لوکوموتیو
ج* خرابی دستگاه علائم خبری(بوق، زنگ و غیره)
چ – مشاهده نقص در وسایل ضد انفجار لوکوموتیو (در تونلهای خطرناک از نظر وجود گاز).
ح* عدم وجود جک همراه لوکوموتیو.
خ* مشاهده نقص در لوازم برقی (مربوط به لکوموتیوهای برقی).
ماده ۲۲۵
– پائین پریدن راننده و واگذاری رانندگی لوکوموتیو در حال حرکت به دیگری ممنوع است.
ماده ۲۲۶
– اشخاصی می توانند به عنوان راننده لوکوموتیو انتخاب گردند که تعلیم و آموزش مربوطه را دیده و پس از امتحان باخذ گواهی و مجوز از سازمان ذیصلاح نائل آمده باشند
ماده ۲۲۷
– قبل از آن که واگن خارج شده از خط را بلند کرده و روی خط قرار دهند باید در مورد جلوگیری از حرکت فوری آن پیش بینی لازم به عمل آید.
ب
– باربری به وسیله نقاله ها
ماده ۲۲۸
– در مواردی که باربری داخل معدن به وسیله ناو زنجیری یا نوار نقاله انجام میگیرد باید نکات زیر رعایت گردد:
الف* راه اندازی دستگاه تنها باید به وسیله متصدی مربوطه انجام شود.
ب* به مقدار کافی ومتناسب با طول دستگاه وسایلی تعبیه شود که در موارد اضطراری بتوان در هر لحظه دستگاه را متوقف ساخت
پ* پس از خاتمه کار باربری موتور آنها باید متوقف شود
ت* در محل تقاطع اینگونه وسایل نقلیه با راههای دیگر راه جداگانه ای برای عبور افراد وجود داشته باشد.
ماده ۲۲۹
– در گالری هائی که به نقاله تسمه ای (قابل احتراق) مجهز گردیده اند، در انتها و سر نقاله (از طرف ورود جریان هوا، در فاصله ۵-۳ متری) در محل کلید و لوازم الکتریکی و سراسر طول نقاله در فواصل هر ۱۰۰ متر باید تعداد ۲ عدد کپسول آتش نشانی و یک جعبه محتوی ماسه نصب نمایند. گنجایش جعبه ماسه نباید کمتر از ۲۰ دسیمتر مکعب باشد.
ماده ۲۳۰
– در محل تقاطع گالری ها باید پلهای کوچکی جهت عبور و مرور از روی نقاله ساخته شود
ماده ۲۳۱
– گالری هایی که در آنها نقاله تسمه ای مونتاژ و مورد بهره برداری قرار دارد، هر پست باید از ذغالسنگ و سنگهای ریخته شده در اطراف نقاله تمیز گردد
ماده ۲۳۲
– نظافت نفاله ها و روغنکاری قسمتهای متحرک آن در هنگام کار ممنوع است
ماده ۲۳۳
– سوار شدن افراد بر روی تسمه نقاله ای که برای رفت و آمد افراد به سیستم های ویژه مجهز نشده و مورد تایید مسئول ایمنی معدن نباشد ممنوع است
ماده ۲۳۴
– نقاله های تسمه ای باید به دستگاه و یا وسیله ای که مانع خروج تسمه از مسیر خود بشود مجهز باشند
ماده ۲۳۵
– در هر پست باید حداقل یکبار طرز کار قرقره های نقاله توسط مسئول مربوطه مورد بازدید و کنترل قرار گیرد
ماده ۲۳۶
– امکان روشن کردن و متوقف نمودن نقاله از هر نقطه باید پیش بینی شده باشد
ماده ۲۳۷
– موتور و سر نقاله ها باید محصور و از محیط اطراف مجزا باشند.
پ
– باربری ریلی در راه مورب
ماده ۲۳۸
– باربری با واگن در راه مورب باید حتماً به وسیله کابل انجام شود. چرخ چاه دستگاه باربری باید به طور محکم و در محل مناسب در بالای راه مورب نصب شده باشد.
ماده ۲۳۹
– در راه مورب در صورت خروج واگن از خط باید پس از حصول اطمینان از بسته بودن ترمز چرخ چاه واگن را از بالا وارد راه مورب کرده و به کمک چرخ چاه دوباره روی خط قرار داد. شروع مجدد کار باید پس از اطمینان از این که افراد در محل های امنی قرار گرفته اند انجام گیرد.
ماده ۲۴۰
– چرخ چاه باید دارای ترمزی باشد که در حال توقف بسته بماند و متصدی آن نباید به هیچ عنوان بدون این که چرخ چاه را از منبع انرژی مجزا کرده باشد محل خدمت را ترک نماید.
ماده ۲۴۱
– پذیرگاه بالائی راه مورب باید دارای نرده مناسبی باشد که مانع از خرکت خود بخود واگنها به راه مورب گردد. باز کردن نرده باید بعد از حصول اطمینان از این که واگنها به کابل بسته شده انجام گیرد
ماده ۲۴۲
– بین پذیرگاه ها باید وسیله تبادل علائم موجود باشد
ماده ۲۴۳
– در گالریهای شیب دار، هنگام کار دستگاه های باربری(مانند جرثقیل و غیره) نزدیک شدن افراد متفرقه ای که در کار دستگاهها دخالتی ندارند به محوطه ای که در آنجا واگن ها از سیم بکسل و یا زنجیر جدا و تخلیه می گردند ممنوع است و به این منظور باید در محل فوق الذکر تابلوی مخصوص نصب نمایند
ماده ۲۴۴
– برای واگن ها و شاسی هائی که ناچار به توقف در سطح شیب دار گالری میباشند پیش بینی موانع ایمنی و اتصال مستحکم آنها به سیم بکسل الزامی است
ماده ۲۴۵
– حمل مواد معدنی در معادن به وسیله سطل دستی و کوله بار و امثال آن ممنوع است.
ت
– باربری در چاه
ماده ۲۴۶
– دهانه چاه باید در تمام ساعات کار بقدر کافی روشن و دارای نرده مجهز به درهای مناسب باشد
ماده ۲۴۷
– اگر عمق چاه به اندازه ای باشد که ارتباط مستقیم بین متصدیان پذیرگاه های مختلف چاه به وسیله
صدای افراد به طور واضح برقرار نشود باید این ارتباط به وسیله علائم زنگ دار برقرار گردد
تبصره در چاه هائی که از وسائل حمل و نقل برای رفت و آمد کارگران استفاده میشود علاوه بر علائم ارتباطی زنگ دار باید بین متصدیان تمام پذیرگاه ها و متصدی چرخ چاه ارتباط تلفنی نیز برقرار باشد
ماده ۲۴۸
– تمام قسمتهای مربوط به دستگاه باربری در چاه از قبیل کابل، ماشین ها، ترمزها و پاراشوت ها باید همه روزه بازرسی شوند و هر هفته یک مرتبه دستگاه های ایمنی مربوطه (پاراشوت- ترمز) آزمایش گردند و همچنین هر ماه یک مرتبه قسمت های حساس از قبیل اتصالی ها و قرقره ها از وجود روغن اضافی پاک شوند
ماده ۲۴۹
– چرخ چاه باید مجهز به عمق نمائی باشد که حین عبور وسیله حمل و نقل از طبقات مختلف معدن زنگ اخباری را به صدا در آورد
ماده ۲۵۰
– عمق نما باید هر بار که برای عمق های مختلف میزان میشود آزمایش گردد
ماده ۲۵۱
– کلیه وسائل باربری چاه ها باید به وسیله مسئول مربوطه هر هفته بازدید و نتیجه در دفتر مخصوص ثبت گردد. در صورت مشاهده نقص باید مراتب به طور کتبی به مسئول ایمنی و مسئول معدن گزارش شود تا نسبت به رفع آن اقدام گردد
ماده ۲۵۲
– سرعت حرکت وسیله حمل و نقل هنگام حمل مسافر نباید از ۸ متر در ثانیه تجاوزکند
ماده ۲۵۳
– در چاه هائی که از چرخ چاه کلاج دار استفاده میشود هر موتور باید دارای ضامنی باشد که باز کردن ترمز و آزاد کردن کلاج به طور همزمان امکان نداشته باشد.
ث
– بالابرها
ماده ۲۵۴
– بالابرهای دائم باید دارای ویژگی های زیر باشند:
– هدایت شده باشند.
– سقوط اشیاء از داخل آنها ممکن نباشد
– بار در داخل آنها بی حرکت بماند.
ماده ۲۵۵
– بالابرهای مخصوص حمل اشخاص باید دارای سرپنا ه و پاراشوت بوده و به علاوه دستگاه محرکه آنها مجهز به تنظیم کننده سرعت باشد. پلاک نشان دهنده ظرفیت سرنشین های این وسائل باید به طور آشکار در محل متناسبی نصب گردد. ظرفیت مذکور باید حداکثر برابر با یک سوم ظرفیت باری باشد که با این وسائل می توان حمل کرد.
تبصره در بالابرهای جدید به شرط رعایت مسائل ایمنی به تضمین سازنده وجود پاراشوت الزامی نیست
ماده ۲۵۶
– ماشین های چرخ چاه باید دارای ترمزی باشد که در صورت لزوم بتواند کابل را بی حرکت کند و چرخ چاه دستی باید مجهز به وسیله ای باشد که آن را از گردش در جهت مخالف باز دارد ضمناً در ماشینهای حمل اشخاص در صورت امکان جداکردن چرخ چاه از موتور، داشتن ضامن ویژه ای به منظور جلوگیری از بروز هرگونه خطر الزامی است.
ماده ۲۵۷
– ماشینهای چرخ چاه باید به دو دستگاه ترمز جداگانه شامل ترمز عادی و ترمز ایمنی که هر یک به طور مستقل قادر به توقف ماشین باشد مجهز گردند. کفشک این ترمزها ممکن است مشترک باشد ولی وسایل فرمان آنها باید کاملاً مجزا و در دسترس متصدی ماشین قرار گرفته باشد همچنین باید حداقل یکی از ترمزها از نوع وزنه ای بوده تا در صورت قطع نیروی محرکه حداقل یکی از این دو ترمز چرخ چاه را متوقف کند.
ماده ۲۵۸
– در ماشینهایی که دارای جعبه دندده میباشد باید با یکی از ترمزها بتوان مستقیماً چرخ چاه را متوقف کرد.
ماده ۲۵۹
– ترمز ایمنی باید به نحوی باشد که در هر یک از موارد زیر به طور خودکار وارد عمل گردد:
الف* هرگاه اتاقک بالابر از چاه خارج و به قرقره ها نزدیک شود.
ب* هرگاه سرعت حرکت در نزدیکی پذیرگاه مقصد از ۵ /۱ متر در ثانیه کمتر نشود.
ماده ۲۶۰
– باید وسیله ای وجود داشته باشد که هم زمان با به کار افتادن ترمز ایمنی، نیروی محرکه ماشین را به طور خودکار قطع کند.
ماده ۲۶۱
– بالابرهای دائمی که برای حمل اشخاص هم به کار برده می شوند بهتر است مجهز به وسیله نشان دهنده موقعیت اطاقک بالابر در چاه بوده و به علاوه باید بتواند با علامت صدا دار نزدیک شدن آن را به پذیرگاه اعلام کند.
ماده ۲۶۲
– ماشینهایی که سرعت حرکت آنها از شش متر در ثانیه بیشتر است باید مجهز به وسایل زیر نیز باشند:
الف* وسیله ای که ترمزها را به نرمی وارد عمل کند.
ب* وسیله محدود کننده سرعت در حدی که معمولاً عمل می کند.
پ* دستگاه ثبت کننده سرعت.
ماده ۲۶۳
– هنگام حمل اشخاص باید علائم مخصوصی در پذیرگاه ها روشن شود و به طور واضح حمل مسافر را اعلام نماید
ج
– کابل ها(سیم بکسل ها)
ماده ۲۶۴
– جنس کابل باید متناسب با شرایط محیط کار انتخاب شود و در مقابل عواملی از قبیل اسید و غیره مقاوم باشد.
ماده ۲۶۵
– هنگام تحویل گرفتن هر کابل نو باید قطعه ای از آن را (بطول ۴ متر) برای آزمایشات مقایسه ای در محلی خشک نگاهداری نمود.
ماده ۲۶۶
– میزان مقاومت کابل نو (در مقابل پاره شدن) را هنگام تحویل گرفتن باید از طریق آزمایش خود کابل و یا آزمایش تمام عنصرهای آن معین و در ضمن میزان افزایش طول کابل را قبل از پاره شدن تعیین نمود و در هر حال باید هر یک از عنصرهای کابل از حیث کشش، خمش و پیچش نیز آزمایش شود.
ماده ۲۶۷
– کابل هائی که علاوه بر بارکشی برای حمل اشخاص نیز به کار برده می شوند باید در سال اول کار هر سه ماه یک بار و در سال بعد هر دو ماه یک بار به اندازه ۲ متر از پائین آن بریده و آزمایش شود
ماده ۲۶۸
– ضریب اطمینان کابل باید حداقل ۶ باشد یعنی میزان بار مفید و بار مرده و کل وسیله باربری نباید از یک ششم مقاومت کابل تجاوز کند در صورت افزایش عمق چاه از ۵۰۰ متر برای هر یکصد متر اضافی می توان یک دهم از این ضریب را کسر کرد و در هر حال وزن مذکور نباید از یک پنجم مقاومت کل کابل تجاوز کند.
تبصره بالابرهای مالشی (نوع کپ)
از شمول این ماده مستثنی میگردد به طوری که ضریب اطمینان این تجهیزات باید برای عمق کمتر از ۵۰۰ متر ۷ و برای عمق بیش از ۵۰۰ متر ۶ در نظر گرفته میشود
ماده ۲۶۹
– مدت استفاده از کابل بالابرهای مخصوص حمل اشخاص نباید از دو سال تجاوز کند.
ماده ۲۷۰
– قبل از بکارگیری کابل نو برای حمل افراد لازم است آزمایشهای ایمنی مطابق دستورالعمل سازنده انجام گیرد. بست ها و اتصالی های مربوط به کابل ها باید دارای مقاومت کافی و مورد نیاز اینگونه وسایل بوده و ضریب اطمینان آنها از ضریب اطمینان کابل کمتر نباشد. مدت به کارگیری آنها نباید از ده سال تجاوز کند.
ماده ۲۷۱
– کلیه بازرسی ها و آزمایش های کابل و وسایل باربری مربوطه باید توسط اشخاص و سازمان های صلاحیت دار و با روش های فنی معتبر انجام گیرد
ماده ۲۷۲
– هر گاه پس از هر آزمایش مشاهده شود که تقلیل قابل ملاحظه ای در مقاومت کابل حاصل شده و یا بیش از ده درصد عنصرهای مشهود آن در طول سه گام پاره شده و یا تغییر محسوسی در شکل ظاهری کابل از نظر خوردگی یا سائیدگی یا تقلیل قطر و یا بازشدن پیچش آن حاصل شده باشد، آن کابل باید تعویض گردد.
ماده ۲۷۳
– در هر معدن که باربری از طریق چاه با وسایل بالابر انجام میگیرد بهره بردار موظف است دفتری برای ثبت موارد زیر در سر معدن اختصاص دهد:
الف* نام و نشانی کارخانه سازنده کابل و وسایل مربوطه.
ب* مشخصات کابل، نوع سیم های به کار برده شده و ساختمان آن و نتیجه آزمایش های انجام شده درباره کابل نو و محاسبه مقاومت کل کابل و همچنین نتیجه آزمایش هائی که برطبق مقررات مربوطه انجام میشود.
پ* تاریخ شروع استفاده از کابل و نوع باربری آن.
ت* وزن مرده کلیه وسائلی که کابل متحمل میشود بانضمام وزن خود کابل و همچنین حداکثر وزن باری که حمل میشود
ث* تاریخ و نوع تعمیرات و تاریخ سر و ته کردن کابل
ج* تاریخ و علت خارج کردن کابل از سرویس
چ* مقدار عملکرد کابل در حرکت بطرف پائین و در حرکت بطرف بالا و میزان تن کیلومتر انجام شده.
ماده ۲۷۴
– جابه جایی اجسام بلند از طریق بستن این اجسام به یک رشته طناب، کابل یا زنجیر به دلیل خطر لغزش ممنوع است
ماده ۲۷۵
– دانستن وزن صحیح با جهت انتخاب زنجیر، کابل یا طناب مناسب ضروری است
ماده ۲۷۶
– برای کوتاه کردن زنجیر و سیم بکسل ها نباید آنها را گره زد و همچنین بارهای لبه تیز ساخته شده از مواد سخت را باید قبل از تماس با حلقه های زنجیر و یا سیم بکسل با حفاظ هایی پوشاند
ماده ۲۷۷
– هیچگاه نبایستی جرثقیل در فضا به صورت آزاد رها شود. راننده جرثقیل مادام که بار در هوا معلق است نباید محل کار خود را ترک نماید.
فصل هشتم
– تهویه
الف
– هوای معدن
ماده ۲۷۸
– تمام قسمت های درونی معدن، غیر از قسمت هایی که مسدود گردیده، باید به وسیله گردش منظم هوای سالم تهویه شود به طوری که جریان هوا محسوس باشد. هوای معدن باید از نظر گرما و رطوبت قابل تحمل بوده و همواره مقدار گرد وغبار و گازهای مضر آن کمتر یا برابر حد مجاز باشد.
ماده ۲۷۹
– کارکردن در محل هایی که هوای آن کمتر از ۱۹% اکسیژن داشته و یا تشعشع مواد رادیواکتیو آن از ۳۰۰ میکروکوری در لیتر تجاوز نماید و یا میزان گازهای مضر آن از حد مجاز زیادتر باشد ممنوع است
ماده ۲۸۰
– میزان گازهای مضر در هوای معدن نباید از مقادیر حدود تماس شغلی عوامل بیماری زا مصوب وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی زیر تجاوز کند
تماس کوتاه مدت
متوسط سنجش زمانی
STEL
TWA
۱- منواکسید کربن(co)
Ppm ۲۰۰
ppm ۳۵
۲- گاز سولفور هیدروژن(sh۲)
Ppm ۱۵
ppm ۱۰
۳- گاز دی کسید گوگرد(so۲)
Ppm ۵
ppm ۲
۴- گاز دی اکسید کربن (co۲)
Ppm ۳۰۰۰۰
ppm ۵۰۰۰
۵- گازهای اکسید ازت (no۲)
Ppm ۵۰NO
ppm NO-۱
۶- گاز هیدروژن h۲ نیم درصد
۷- گاز ازتn۲ ۷۹ درصد
تبصره ۱
– میزان گاز دی اکسید کربن در مکان های متروکه و درحال تعمیر تا حد دو درصد مجاز است.
تبصره ۲
– میزان مجاز گاز ذغال براساس مقادیر ذکرشده در بخش مربوطه تعیین شده است.(ماده ۳۰۴ بند پ فصل هفتم)
ماده ۲۸۱
– اندازه گیری هایی که توسط مسئولین مربوطه از مشخصات هوای معدن به عمل می آید باید با درج تاریخ و ساعت دردفتر مخصوصی، که نزد سرپرست معدن یا مسئول ایمنی معدن حفظ میشود، ثبت گردد. این دفتر تا شش ماه پس ازپرشدن نیز حفظ شود.
ماده ۲۸۲
– مسئولین اندازه گیری، فواصل زمانی اندازه گیری و دستگاه های مناسب برای اندازه گیری مشخصات هوای معدن باتوجه به انواع گازهای متصاعده، باید توسط سرپرست معدن یا مسئول ایمنی معدن تعیین و دردفتر مخصوص تهویه ثبت شود.
ماده ۲۸۳
– اندازه گیری مشخصات هوای معدن، علاوه بر ثبت در دفتر مخصوص تهویه، لازم است هربار روی تابلوهایی که به این منظور اختصاص داده شده و درمحل ورودی معدن و یا پذیرگاه های طبقات و یا محل های اندازه گیری نصب میگردد، ثبت شود.
ماده ۲۸۴
– درصورت افزایش درجه حرارت جبهه کار ازمیزان استاندارد(به مدت طولانی)، متناسب با مقدار افزایش درجه حرارت میبایست ساعت کار عادی را براساس آیین نامه کارهای سخت و زیان آور مصوب شورای عالی حفاظت فنی و با اطلاع سرپرست معدن کاهش داد.
ماده ۲۸۵
– دستگاه های گازسنج و اندازه گیری مشخصات هوا باید به طور متناوب طبق دستورالعمل کارخانه سازنده یا دستورالعملی که به تایید مسئول ایمنی معدن و مسئول معدن رسیده است، توسط افراد آموزش دیده مورد بازدید و کنترل قرار گیرد.
ماده ۲۸۶
– اندازه گیری مواد زیان آور در معادن(گرد و غبار و گازهای مضر) شامل تعیین وسایل مورد نیاز و روش اندازه گیری جهت تعیین حد آستانه مجاز(۸ ساعته) میبایست انجام پذیرد.
تبصره
– تعیین مقدار مجاز لحظه ای میبایست در زمان های معین توسط مسئولین ذیربط در معدن انجام شود.
ب
– تهویه
ماده ۲۸۷
– درهر معدن زیرزمینی باید با برقراری جریان تهویه مناسب، مشخصات هوای معدن در قسمت های مختلف در شرایط مجاز نگهداری شود.
ماده ۲۸۸
– هرمعدن زیرزمینی باید دارای نقشه تهویه، که به تایید سرپرست معدن یا مسئول فنی و مسئول ایمنی معدن رسیده باشد. محاسبات و نقشه تهویه باید حداقل هر شش ماه یک بار و همچنین هنگام تغییر در شبکه حفاری های معدن تجدید شود. در نقشه تهویه لازم است شبکه معدن، مشخصات مسیرهای تهویه، مشخصات بادبزن های اصلی و فرعی، جهت های جریان هوا، مقدار هوا، محل های درب ها و پنجره ها و سایر خصوصیات تهویه نشان داده شود.
نسخه هایی از نقشه تهویه و همچنین نقشه رفع سوانح باید نزد سرپرست معدن، مسئول ایمنی، مسئول نجات، مسئول تهویه و سایر مسئولین مربوطه موجود بوده و به علاوه در دفتر معدن نصب شده باشد.
ماده ۲۸۹
– در معادنی که تعداد کارگران زیرزمینی آن درهرنوبت کار از ۱۰۰ نفر تجاوز کند و همچنین درکلیه معادن ذغالسنگ و معادنی که احتمال وجود گازهای مضر و خطرناک در آنها میرود مسئولیت امر تهویه معدن باید برعهده یک فرد صلاحیتدار گذاشته شود.
ماده ۲۹۰
– راهروهای مخصوص گردش هوا باید مرتباً بازدید شده و همیشه تمیز و بدون مانع بوده و درصورت ریزش فوراً تعمیر شود.
ماده ۲۹۱
– درمواقعی که تهویه معدن به طور طبیعی انجام میشود باید درفصولی که جهت جریان هوا تغییر می کند ترتیبی داده شود که از اختلال در تهویه معدن جلوگیری شود.
ماده ۲۹۲
– در مواردی که تهویه طبیعی کافی نباشد باید از وسائل تهویه مصنوعی استفاده شود. گردش هوایی که توسط این وسائل ایجاد میشود تا آنجا که ممکن است باید با گردش طبیعی هوا مطابقت داشته باشد.
ماده ۲۹۳
– بادبزن های اصلی تهویه باید در محفظه غیر قابل اشتعالی نصب شود و در محل مناسبی مجاور دهانه چاه یا دهانه تونل قرار گیرد و در مواقع لزوم تعویض جهت جریان هوا امکانپذیر باشد.
ماده ۲۹۴
– بادبزن ها باید هرهفته به وسیله مسئول مربوطه بازدید شود.
ماده ۲۹۵
– بادبزن های اصلی معدن باید دارای دستگاه تعیین اختلاف فشار بوده و همچنین مجهز به وسیله ای باشد که توقف بادبزن ها را اعلام نماید.
ماده ۲۹۶
– درطرح تهویه باید کوشش شود که درهای تهویه کمتری به کار رود.
ماده ۲۹۷
– دیواری که برای نصب تهویه ساخته میشود باید از اطراف در داخل سنگ های تونل فرورفته و کاملاً محکم و نفوذناپذیر باشد. محل عبور افراد باید از محل عبور وسایل نقلیه مجزا گردد. بلندترین نقطه وسیله نقلیه تا بالای چارچوب در باید حداقل ۵۰ سانتی متر و از پهلوها حداقل ۲۵ سانتیمتر فاصله داشته باشد.
ماده ۲۹۸
– استفاده از پرده های پارچه ای ازقبیل برزنت و غیره به جای درهای تهویه ممنوع است.
ماده ۲۹۹
– حتی المقدور ۲ درب برای راهروهایی که به نصب درب تهویه نیاز دارند و ۲ یا ۳ درب برای راهروهای پرعبور و مرور باید کار گذاشته شود. فاصله نصب درب های متوالی از یکدیگر در راهروهای باربری باید از طول یک قطار واگن بزرگتر و در سایر راهروها حداقل ۵ متر باشد. همواره باید به هنگام عبور و مرور، باید حداقل یکی از درهای متوالی را بسته نگهداشت.
ماده ۳۰۰
– چنانچه راهروهای ورودی و خروجی اصلی تهویه نزدیک به هم باشند دیوارها و درهای بین آن دو باید طوری ساخته شوند که در مواقع انفجار یا آتش سوزی به آسانی خراب نشوند.
ماده ۳۰۱
– راه های متروکه باید به ترتیبی مسدود شوند که کارگران نتوانند از آنها عبور نمایند و درعین حال خللی در تهویه بوجود نیاورند.
ماده ۳۰۲
– هنگامی که درجریان تهویه عادی قسمتی از معدن خللی حاصل شود و مدت آن بیش از ۳۰ دقیقه بطول انجامد، کار درآن قسمت باید تا برقراری مجدد تهویه تعطیل گردد.
ماده ۳۰۳
– هرگونه تغییر در سیستم تهویه معدن باید فقط به دستور مسئول مربوطه انجام شود.
ماده ۳۰۴
– تعمیرات و تغییر کلی در دستگاه تهویه معدن باید هنگامی صورت گیرد که کلیه کارکنان معدن به استثنای کارکنانی که انجام تعمیرات به عهده آنها است ازدرون معدن خارج شده باشند.
ماده ۳۰۵
– اگر وقفه ای در کار بادبزنها ایجاد شود باید فوراً مسئول ایمنی و مسئول معدن را مطلع نمود تا اقدامات لازم را برای حفظ نفرات به عمل آورند و درصورت لزوم معدن یا قسمت هائی را که تهویه آن دچار اشکال شده است از کارگران تخلیه نمایند. شروع مجدد کار باید با اجازه مسئول ایمنی و مسئول معدن باشد.
ماده ۳۰۶
– در روزهای بعد از تعطیل و یا پس از هرگونه وقفه طولانی که در کار بادبزن های اصلی معدن به وجود آید، مسئول ایمنی و مسئول معدن باید پس از حصول اطمینان از تهویه کافی به کارگران اجازه ورود به معدن را بدهند.
ماده ۳۰۷
– رساندن جریان هوای تازه به جبهه کارها از مسیری که در آن ریزش یا تخریب اتفاق افتاده و هوا آلوده شده ممنوع است.
تبصره رساندن جریان هوای تازه برای کارهای موقت جهت رفع سوانح وتخریب کارگاهها، از این قاعده مستثنی میباشد.
ماده ۳۰۸
– حداقل سرعت مجاز هوا ۲۵/۰ متربرثانیه است و حداکثر سرعت مجاز در قسمت های مختلف معدن به شرح زیر میباشد:
۱
چاه تهویه (بدون تجهیزات)
سرعت دلخواه
۲
کانال تهویه و چاه تهویه بزرگ (با تجهیزات)
۱۵ متربرثانیه
۳
چاه باربری
۱۰ متربرثانیه
۴
چاه نفررو و تونل میان بر و چاه مورب
۸ متربرثانیه
۵
برای حفریات معدنی دیگر که در امتداد ذغالسنگ و یا سنگ حفر شده باشد.
۶ متربرثانیه
۶
کارگاه استخراج
۴ متربرثانیه
ماده ۳۰۹
– در محاسبات تهویه همواره حداکثر هوای موردنیاز، برای هر جبهه کار و برای کل معدن و درنوبت کاری که حداکثر تعداد کارگران مشغول به کار هستند منظور میشود.
تبصره
– هوای مورد نیاز برای هرفرد حداقل ۶ مترمکعب در دقیقه است
ماده ۳۱۰
– نصب تور سیمی در مقابل پروانه بادبزن الزامی است و به کار انداختن بادبزن بدون حفاظ ممنوع است.
ماده ۳۱۱
– بادبزن های موضعی باید به طریقی نصب شوند که هوای تازه را به جبهه کار برسانند. ظرفیت هوادهی بادبزن محلی نباید از ۷۰ درصد هوایی که از طریق تهویه عمومی معدن به محل نصب آن می رسد بیشتر باشد. هرگاه چند بادبزن محلی به صورت موازی در یک محل نصب شده باشند، جمع هوادهی مجموع بادبزنها باید حداکثر ۷۰ درصد مقدار هوایی باشد که ازطریق تهویه عمومی به محل نصب بادبزنها می رسد.
ماده ۳۱۲
– حداکثر فاصله دهانه لوله تهویه تا جبهه کار باید در معادن فاقد گاز ۱۲ متر و در معادن گازدار ۸ متر باشد.
ماده ۳۱۳
– ایستگاه های اندازه گیری مقدار هوا میبایست در محل های اصلی ورودی، خروجی و در قسمت هایی که مسیر آن مستقیم و کیفیت لارده گذاری آن خوب است ایجاد گردد و همچنین در محل های مذکور باید تابلویی که بتوان حداقل، موضوعات زیر را بر روی آن یادداشت نمود نصب گردد. تاریخ و ساعت اندازه گیری، سطح مقطع عرضی گذرهوا، مقدار واقعی و محاسبه ای هوا، سرعت جریان هوا.
پ
– مقررات ویژه معادن گازدار و گرد ذغالدار
ماده ۳۱۴
– هرگاه درمعدنی حتی یک بار و در یک نقطه از آن گاز ذغال مشاهده گردد و یا امکان نشت گاز ذغال وجود داشته باشد، آن معدن جزو معادن گازخیز شمرده میشود. در اینگونه معادن و معادن دارای گرد ذغالسنگ علاوه بر لازم الاجراء بودن کلیه مواد مربوط به قسمت های الف و ب موارد بند پ لازم الاجراء میباشد.
ماده ۳۱۵
– معادن گازدار برحسب مقدار گاز متان به چهار طبقه تقسیم می گردند که در جدول زیر نشان داده شده است.
مقدار گاز متان به ازاء یک تن تولید روزانه به متر مکعب
نوع طبقه بندی
متر مکعب بر تن تا ۵
طبقه یک
متر مکعب بر تن ۱۰ -۵
طبقه دو
متر مکعب بر تن ۱۵ -۱۰
طبقه سه
بیشتر از ۱۵ متر مکعب
طبقه چهار
ماده ۳۱۶
– حد مجاز گاز ذغال در قسمت های مختلف معدن به شرح زیر میباشد:
الف* در مسیر هوای برگشتی از هر جبهه کار کمتراز ۱ درصد.
ب* در مسیر هوای خروجی از شبکه معدن کمتر از ۷۵/۰ درصد.
پ* در مسیر هوای تازه برای تهویه هر جبهه کار کمتر از ۵/۰ درصد.
ت* در محل های تعمیراتی، متروکه و ریزشی و در مدت کوتاه کمتر از ۲ درصد.
ماده ۳۱۷
– در معادن گازدار و گرد ذغال دار تهویه به طریق طبیعی مجاز نیست.
ماده ۳۱۸
– تمام تکنسین ها و سرکارگران معدن باید آموزش های لازم را برای اندازه گیری گاز دیده باشند. کارگران نیز باید بانحوه اندازه گیری گاز متان و دی اکسید کربن آشنا بوده و بخوبی ازخطرات این گازها آگاهی داشته باشند.
ماده ۳۱۹
– تکنسین های گروه تهویه و مسئولان اندازه گیری گاز موظف هستند قبل از شروع هر نوبت کاری در محل حاضر شده و کارگاهها و محل های مشکوک را بازدید نموده و عیار گاز ذغال را به وسیله دستگاه گاز ذغال سنج اندازه گیری نمایند.
تبصره
– درصورت بالابودن عیار گاز ذغال از حد مجاز مربوطه باید از ورود کارگران به آن محل جلوگیری کرده و تحت نظر مسئول مربوطه نسبت به افزایش میزان تهویه به منظور پایین آوردن عیار گاز ذغال تا حد مجاز اقدام نمود.
ماده ۳۲۰
– محل ها و فواصل زمانی اندازه گیری گاز توسط سرپرست معدن یا مسئول ایم