طبق ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی، مشمولانی که برای رسیدگی یا اعزام به خدمت خود را در موعد مقرر معرفی نکنند، غایب شناخته شده و با تنبیهات زیر روبرو میشوند:
۱. چنانچه مدت غیبت تا ۳ ماه باشد، مشمول به ۳ ماه اضافه خدمت سنواتی محکوم میشود.
۲. چنانچه مدت غیبت بیش از ۳ ماه باشد، مشمول به ۶ ماه اضافه خدمت سنواتی محکوم میشود.
۳. مشمولانی که مدت غیبت آنها از ۱ سال تجاوز کند، علاوه بر ۶ ماه اضافه خدمت، فراری محسوب شده و به مراجع قضایی معرفی میشوند.
طبق ماده ۱۰ قانون خدمت وظیفه عمومی، انجام مواردی مانند استخدام در دستگاههای دولتی و غیردولتی، دریافت وام، خروج از کشور و در مواردی اخذ گواهینامه برای مشمولان غایب ممنوع است یا با محدودیت مواجه میشود.
در خصوص جریمه نقدی، بر اساس ماده ۶۳ مکرر همین قانون، کسانی که مشمولان غایب را استخدام کنند به پرداخت جریمه نقدی محکوم میشوند. این جریمه برای بار اول معادل هزینه سالانه یک سرباز است که در سال ۱۴۰۵ با توجه به افزایش حقوقها، حدود ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان به ازای هر نفر برآورد میشود و در صورت تکرار، این مبلغ تا ۳ برابر افزایش می یابد.
در حال حاضر طبق آخرین تغییرات، قانون جریمه مشمولان غایب (خرید خدمت) متوقف شده است و تنها راه رفع غیبت، اعزام به خدمت یا بهره مندی از معافیتهای خاص طبق آیین نامه های اجرایی است. مشمولان غایب بالای ۸ سال نیز در صورت عدم تغییر قوانین در سال ۱۴۰۵، همچنان مشمول اضافه خدمت و محرومیت های ماده ۱۰ میباشند.