ماده ۳۸۰ قانون مدنی به تبیین حق استرداد مبیع در صورت افلاس یا ورشکستگی خریدار میپردازد.
مطابق ماده ۳۸۰ قانون مدنی، در صورتی که مشتری مفلس شود و عین مبیع نزد او باقی باشد، فروشنده حق دارد مبیع را استرداد کند و آن را پس بگیرد. همچنین اگر مبیع هنوز تسلیم نشده باشد، فروشنده میتواند از تسلیم آن خودداری کند. این حق که در فقه و حقوق به آن خیار تفلیس نیز گفته میشود، به فروشنده این امکان را میدهد که در صورت عدم توانایی خریدار در پرداخت ثمن به دلیل ورشکستگی یا افلاس، از وارد شدن ضرر بیشتر به خود جلوگیری کرده و با بازگرداندن عین کالا، خود را از صف طلبکاران عادی که باید سهمی از دارایی تقسیم شده را دریافت کنند، خارج نماید.
شرط اصلی اجرای این حق طبق قانون مذکور، موجود بودن عین مال در نزد خریدار است. اگر خریدار مال را به دیگری منتقل کرده یا مال تلف شده باشد، فروشنده دیگر حق استرداد کالا را ندارد و تنها در عداد طلبکاران عادی برای دریافت ثمن قرار میگیرد. این حکم در خصوص ورشکستگی تاجر نیز مطابق با قواعد قانون تجارت اعمال میشود تا عدالت در روابط معاوضی حفظ شود. بنابراین، حق استرداد مبیع ابزاری حمایتی برای فروشنده ای است که با ناتوانی مالی خریدار مواجه شده و کالای او هنوز بدون تغییر در ید خریدار باقی مانده است.