بالسویه در اصطلاح حقوقی به معنای به طور مساوی، برابر و به سهم های هم اندازه می باشد. این واژه زمانی به کار می رود که تقسیم یک حق، دارایی یا مسئولیت (مانند جبران خسارت یا پرداخت دیه) بین دو یا چند نفر به صورت کاملا مساوی مد نظر باشد.
طبق ماده ۳۶۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در مواردی که چند نفر با هم مرتکب جنایتی شوند و اثر کار آنها مساوی باشد یا نباشد، در صورتی که شرکت در جنایت مستند به همه آنها باشد، مسئولیت آنها “بالسویه” است. این یعنی حتی اگر تاثیر ضربه یک نفر بیشتر از دیگری باشد، در مقابل قانون هر دو به میزان مساوی مسئول پرداخت خسارت یا دیه هستند.
همچنین طبق ماده ۴۵۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، هرگاه دو یا چند نفر جراحتی را بر دیگری وارد کنند که مجموع آن جراحت ها منجر به فوت یا آسیب مشخصی شود، سهم هر یک در پرداخت دیه به صورت “بالسویه” محاسبه می شود، مگر آنکه شرعا دلیل دیگری برای عدم تساوی وجود داشته باشد.
در امور مدنی نیز طبق اصول کلی مستنبط از ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی، هرگاه چند نفر مجتمعا باعث ورود ضرر به دیگری شوند و میزان دخالت هر یک مشخص نباشد، دادگاه معمولا حکم به جبران خسارت به طور “بالسویه” صادر می کند.
بنابراین، عبارت بالسویه به این معناست که اگر برای مثال مبلغ دیه کامل در سال ۱۴۰۵ معادل ۲,۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد و ۳ نفر به صورت بالسویه مسئول پرداخت آن باشند، سهم هر نفر دقیقا ۱/۳ از این مبلغ خواهد بود.