اگر خریدار پس از خرید ملک متوجه شود که تمام یا بخشی از آن در طرح تعریض خیابان قرار دارد، طبق قوانین جاری دو حق اصلی برای او متصور است:
اول؛ فسخ معامله به استناد خیار عیب: بر اساس ماده ۴۲۲ قانون مدنی، اگر خریدار در زمان عقد قرارداد از وجود طرح تعریض که یک نوع محدودیت قانونی و عیب محسوب میشود بی اطلاع باشد، حق دارد معامله را به استناد خیار عیب فسخ کند. همچنین در صورتی که این موضوع باعث ضرر مالی فاحش به خریدار شده باشد، وی میتواند به استناد ماده ۴۱۶ قانون مدنی و خیار غبن، برای برهم زدن معامله اقدام نماید.
دوم؛ دریافت غرامت از شهرداری: بر اساس لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی مصوب ۱۳۵۸، شهرداری موظف است قیمت عادله روز قسمتی از ملک را که در طرح قرار گرفته است، به مالک پرداخت کند. طبق رای وحدت رویه ۷۴۷ دیوان عالی کشور، مالک میتواند برای مطالبه قیمت ملک واقع در طرح، پس از احراز ضرورت توسط دادگاه، قیمت روز را مطالبه کند.
سوم؛ حقوق مالکانه طبق قانون تعیین وضعیت املاک: بر اساس قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها مصوب ۱۳۶۷، اگر شهرداری تا ۵ سال برای اجرای طرح و تملک اقدام نکند، مالک از تمام حقوق مالکانه مانند احداث بنا، افزایش بنا و تعمیرات اساسی برخوردار است. در صورت اجرای طرح پیش از این مدت، قیمت گذاری باید حتما به قیمت روز و با نظر کارشناس رسمی انجام شود.