پاسخ به پرسش مطرح شده:
در نظام حقوقی ایران و در دعاوی حقوقی، اصولا بار اثبات دعوا بر عهده مدعی است و قاضی نباید به نفع یکی از طرفین به دنبال جمع آوری یا تحصیل دلیل برود که این اصل به قاعده منع تحصیل دلیل معروف است. با این حال، قانونگذار در ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی استثنایی مهم بر این قاعده وارد کرده و بیان میدارد که دادگاه میتواند هر اقدامی را که برای کشف حقیقت لازم است، انجام دهد. بنابراین، قاضی در دادرسی مدنی منفعل مطلق نیست و در راستای روشن شدن ابهامات حق تحقیق دارد، اما این اختیار نباید به معنای تهیه دلیل ابتدایی برای خواهان تلقی گردد.
مواد قانونی مرتبط: ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
کلمات انگلیسی مرتبط: Burden of proof (بار اثبات دعوا), Adjudication (دادرسی)