حکم معامله با خود در قانون مدنی چیست؟

طبق ماده ۱۹۸ قانون مدنی انجام معامله با خود از نظر قانونی اصولاً صحیح است و یک نفر میتواند اصالتا از طرف خود و وکالتا از طرف مقابل و یا به وکالت از هر دو طرف معامله ای را منعقد نماید. البته صحت این امر مشروط به آن است که موکل اختیار چنین کاری را به وکیل داده باشد. با این حال این قاعده استثنائاتی دارد و طبق ماده ۱۲۴۰ قانون مدنی در خصوص نمایندگی قانونی قیم نمیتواند به نمایندگی از مولی علیه با خود معامله کند اعم از اینکه مال او را به خود منتقل کند یا مال خود را به او بدهد. همچنین بر اساس ماده ۱۰۷۲ قانون مدنی در عقد نکاح اگر وکالت به صورت مطلق باشد وکیل نمیتواند موکل را برای خود تزویج کند مگر اینکه این اجازه صراحتا به وی داده شده باشد. بنابراین در حقوق ایران اصل بر جواز معامله با خود در صورت وجود اختیار است مگر در مواردی که قانون صراحتا آن را منع کرده باشد.