ماده ۱۰ قانون تعزیرات حکومتی مصوب سال ۱۳۶۷ و همچنین بند الف ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب سال ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی آن، به جرم عدم رفع تعهد ارزی اختصاص دارد.
بر اساس ماده ۱۰ قانون تعزیرات حکومتی، عدم اجرای تعهدات واردکنندگان در قبال دریافت ارز دولتی، اعم از عدم واردات کالا یا عدم ارائه برگ ترخیص گمرکی در مهلت مقرر، تخلف محسوب میشود. مجازات مقرر در این ماده شامل اعاده عین ارز موضوع تعهد به بانک عامل، جریمه نقدی معادل معادل ریالی ارز رفع تعهد نشده و تعلیق کارت بازرگانی از شش ماه تا یک سال است.
همچنین بر اساس بند الف ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، هرگونه اقدام به واردات کالا بدون رعایت تشریفات یا عدم رفع تعهد ارزی در مهلت های تعیین شده توسط بانک مرکزی، در حکم قاچاق ارز محسوب میشود. در این صورت، مرتکب علاوه بر الزام به استرداد ارز یا معادل ریالی آن به نرخ روز بازار، به ضبط ارز و جریمه نقدی معادل دو تا چهار برابر ارز موضوع تعهد محکوم خواهد شد. در مواردی که ارزش ارز رفع تعهد نشده بالا باشد، مجازات های تکمیلی و محرومیت های اجتماعی مانند ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت ثبت سفارش نیز اعمال میشود.