طبق ماده ۱۱۹۴ قانون مدنی، پدر و جد پدری ولی قهری طفل محسوب می شوند که ولایت آنها یک نهاد قانونی، اجباری و بدون نیاز به حکم دادگاه است. در مقابل، طبق ماده ۱۲۱۸ قانون مدنی، قیم نماینده قانونی محجور است که در صورت نبودن ولی قهری (پدر و جد پدری) یا وصی منصوب از طرف آنها، توسط دادگاه خانواده برای اداره امور مالی و غیرمالی محجور تعیین می شود.
تفاوت های اصلی ولی قهری و قیم به شرح زیر است:
۱. منشا سمت: سمت ولی قهری به طور مستقیم ناشی از قانون و رابطه نسبی است و نیاز به دخالت دادگاه ندارد. اما سمت قیم ناشی از حکم دادگاه و ابلاغ قیم نامه است.
۲. حدود اختیارات و نظارت دادسرا: ولی قهری در اداره امور محجور دارای اختیارات گسترده ای است و اعمال او به طور پیش فرض تحت نظارت مستقیم مدعی العموم (دادستان) قرار ندارد، مگر در موارد استثنایی مانند خیانت در امانت که طبق ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی منجر به عزل یا ضم امین می شود. در مقابل، طبق ماده ۱۲۳۵ قانون مدنی، مواظبت شخص مولی علیه و نمایندگی قانونی او در کلیه امور مالی و غیرمالی بر عهده قیم است، اما قیم برای انجام امور مهم مالی مانند فروش یا رهن اموال غیرمنقول محجور، طبق ماده ۱۲۴۱ قانون مدنی ملزم به کسب اجازه قبلی از دادستان است و باید سالانه حساب تصدی خود را به دادسرا ارائه کند.
۳. قلمرو زمانی: ولایت ولی قهری تا زمان رسیدن طفل به سن رشد استمرار دارد. اما سمت قیم ممکن است به دلیل فوت، حجر، استعفا یا عزل قیم توسط دادگاه (طبق مواد ۱۲۴۸ و ۱۲۴۹ قانون مدنی) پیش از رشد مولی علیه خاتمه یابد.