تفاوت دیوار اختصاصی و دیوار مشترک از منظر قانون تملک آپارتمان ها و قانون مدنی به شرح زیر است:
۱. دیوار اختصاصی: این دیوار به طور کامل در حریم ملک یک واحد قرار دارد و تنها به عنوان جداکننده فضاهای داخلی یک واحد (مانند دیوار بین اتاق خواب و پذیرایی) یا دیوار خارجی که با ملک همسایه مرزی ندارد شناخته میشود. مالکیت این دیوار تماما در اختیار صاحب واحد است و او حق هرگونه تغییر، تخریب یا تزیین را بدون نیاز به اجازه دیگران دارد. هزینه تعمیر و نگهداری این دیوارها نیز صرفا بر عهده همان مالک است.
۲. دیوار مشترک: طبق ماده ۳ قانون تملک اپارتمان ها، دیواری که بین دو واحد مستقل یا بین یک واحد و بخش های مشاع ساختمان (مثل راهرو یا پله) قرار دارد، دیوار مشترک محسوب میشود. در این حالت، طبق ماده ۵۸۱ و ۵۸۲ قانون مدنی، هیچ یک از دو همسایه حق ندارند بدون اذن دیگری در دیوار مشترک تغییرات اساسی مثل تراشیدن دیوار، ایجاد حفره یا تخریب ایجاد کنند. مالکیت این دیوار به صورت مشاع است و هر دو طرف به نسبت مساوی در آن سهم دارند.
۳. ملاک تشخیص و هزینه ها: برای تشخیص اختصاصی یا مشترک بودن، به اسناد مالکیت و صورتجلسه تفکیکی مراجعه میشود. در دیوار مشترک، هزینه های تعمیرات ساختمانی که برای حفظ پایداری بنا لازم است، باید توسط هر دو طرف پرداخت شود. همچنین بر اساس ماده ۱۱۸ قانون مدنی، اگر علایمی مثل طاقچه یا تیرهایی که به سمت یک طرف ساخته شده اند وجود داشته باشد، نشانه اختصاصی بودن دیوار به نفع آن طرف است، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.