طبق ماده ۲۹۴ و ماده ۲۹۲ قانون مدنی تفاوت تهاتر و تبدیل تعهد در ماهیت و آثار حقوقی و نحوه سقوط تعهدات است.
در تهاتر دو شخص در برابر یکدیگر هم طلبکار و هم بدهکار هستند. اگر موضوع دین آن ها از یک جنس باشد هر دو دین تا میزانی که با هم برابری می کنند به صورت خودکار و بدون نیاز به توافق جدید ساقط می شوند.
اما در تبدیل تعهد یک تعهد قبلی از بین می رود و تعهد جدیدی جایگزین آن می شود. این تغییر می تواند با توافق و اراده طرفین به واسطه تغییر خود دین یا تغییر شخص بدهکار و یا تغییر شخص طلبکار رخ دهد.
تفاوت اصلی این است که تهاتر یک واقعه حقوقی قهری برای تسویه دو دین متقابل است اما تبدیل تعهد یک قرارداد و عمل حقوقی ارادی برای ایجاد تعهد جدید می باشد.
در پایان یادآور می شوم که این تعهدات و آثار آن ها دارای ماهیت کاملا مدنی هستند و دعاوی ناشی از آن ها فاقد وصف مجرمانه می باشد در نتیجه این موارد از شمول مقررات کیفری از جمله قانون کاهش مجازات حبس تعزیری و اصلاحیه ی که مجدد روی این قانون خورده است جدیدا به طور کامل خارج می باشند.