در صورتی که محکوم علیه پس از ابلاغ قانونی و احضار توسط مرجع قضایی در موعد مقرر حاضر نشود، بر اساس مواد ۲۳۰ و ۵۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، فرایند ضبط وثیقه یا وصول وجهالکفاله به شرح زیر آغاز میشود:
۱. ابلاغ به وثیقهگذار یا کفیل: ابتدا به وثیقهگذار یا کفیل اخطار داده میشود که ظرف مدت ۲۰ روز نسبت به معرفی و تسلیم محکوم علیه به مرجع قضایی اقدام کند.
۲. دستور ضبط یا وصول: اگر پس از انقضای مهلت ۲۰ روزه، وثیقهگذار یا کفیل موفق به معرفی محکوم علیه نشود، دادستان یا مقام قضایی اجرای احکام، دستور ضبط وثیقه (به میزان محکوم به و هزینه های اجرایی) یا وصول وجهالکفاله را صادر می کند.
۳. مستند قانونی وجهالکفاله: طبق ماده ۲۳۰، وجهالکفاله از دارایی کفیل وصول میشود. اگر کفیل اموال کافی نداشته باشد، موضوع از طریق اجرای احکام مدنی پیگیری میگردد.
۴. مستند قانونی وثیقه: در مورد وثیقه ملکی، پرونده جهت مزایده و فروش ملک به میزان بدهی و خسارات به واحد اجرای احکام ارسال میشود. بر اساس ماده ۵۰۸، اگر وثیقه نقدی باشد، بلافاصله مبلغ مورد نظر به نفع دولت یا برای پرداخت حق شاکی برداشت میشود.
۵. امکان اعتراض: وثیقهگذار یا کفیل تنها در صورت اثبات مواردی مانند فوت محکوم علیه، بیماری مانع حضور یا عدم ابلاغ صحیح احضاریه، می توانند ظرف ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ دستور ضبط، به دادگاه تجدیدنظر شکایت کنند (ماده ۲۳۵).