آیا می توان با شهادت شهود مفاد یک سند رسمی را در دادگاه باطل کرد؟

طبق نظریه فقهای شورای نگهبان در سال ۱۳۶۷ که منجر به ابطال ماده ۱۳۰۹ قانون مدنی شد، بله این امکان از نظر قانونی وجود دارد. ماده ۱۳۰۹ قانون مدنی پیش از این مقرر می کرد که در مقابل سند رسمی یا سندی که اعتبار آن در دادگاه محرز شده است، دعوی مخالف با مفاد آن با شهادت اثبات نمی گردد. اما با اعلام خلاف شرع بودن و ابطال این ماده، در حال حاضر رویه محاکم به این صورت است که می توان با ارائه شهادت شهود واجد شرایط شرعی و قانونی، مفاد سند رسمی را به چالش کشید و ادعاهایی مانند صوری بودن معامله، اکراه یا اجبار در تنظیم سند را اثبات نمود. با این حال باید توجه داشت که طبق ماده ۱۲۹۲ قانون مدنی، انکار و تردید در برابر اسناد رسمی پذیرفته نیست و صرفا می توان ادعای جعل نمود یا ثابت کرد سند به جهتی از جهات قانونی از اعتبار افتاده است، لذا دادگاه ها در پذیرش شهادت بر خلاف مفاد سند رسمی بسیار دقیق و سختگیرانه عمل می کنند.