طبق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، هرگاه در تنظیم و نوشتن رای دادگاه سهو قلم رخ دهد مثل از قلم افتادن نام یکی از اصحاب دعوا یا اشتباه در محاسبه، دادگاه تا وقتی که از رای تجدیدنظر خواهی نشده است به درخواست ذینفع یا راسا رای را تصحیح می کند. رای تصحیحی یا اصلاحی به طرفین ابلاغ میشود.
بر اساس مفاد همین ماده و قاعده فراغ دادرس، قاضی نمی تواند با رای اصلاحی نظر و ماهیت تصمیم خود را تغییر دهد یا رای قبلی خود را نقض کند. رای اصلاحی صرفا برای رفع اشتباهات مادی، نگارشی و محاسباتی است و هرگونه تغییر در اساس و ماهیت رای غیرقانونی است.
همچنین طبق ماده ۳۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری، در امور کیفری نیز تصحیح حکم یا رای اصلاحی فقط در حدود اشتباهات قلمی، محاسباتی یا از قلم افتادن مشخصات طرفین مجاز است و قاضی صادرکننده رای حق تغییر دادن نظر و ماهیت حکم خود را ندارد.