طبق قانون خدمت وظیفه عمومی، صرف تک پسر بودن یا تنها فرزند ذکور خانواده بودن به خودی خود و به طور مطلق باعث معافیت از خدمت سربازی نمی شود. با این حال، تحت شرایط خاصی که در قانون پیش بینی شده است، تک پسر بودن میتواند زمینه ساز معافیت کفالت گردد.
طبق ماده ۴۴ قانون خدمت وظیفه عمومی، شرایط بهره مندی از معافیت کفالت به شرح زیر است:
۱. کفالت پدر نیازمند مراقبت: طبق بند ۱ ماده ۴۴ این قانون، یگانه مراقب یا نگهدارنده پدر نیازمند مراقبت که قادر به اداره امور خود نباشد (به تشخیص شورای پزشکی وظیفه عمومی) از انجام خدمت دوره ضرورت معاف میشود.
۲. کفالت مادر فاقد شوهر: طبق بند ۲ ماده ۴۴ قانون مذکور، یگانه مراقب یا نگهدارنده مادر فاقد شوهر (به دلیل فوت همسر یا طلاق) مشمول معافیت کفالت میشود. البته طبق تغییرات مقررات، در صورت طلاق مادر، باید مدتی مشخص (معمولا ۳۰ ماه) از تاریخ ثبت طلاق گذشته باشد تا معافیت موقت به معافیت دائم تبدیل شود.
۳. کفالت خواهر یا برادر بیمار: طبق بندهای ۳ و ۵ ماده ۴۴، یگانه سرپرست خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند، یا یگانه مراقب برادر بیمار و نیازمند مراقبت (فاقد پدر، همسر و فرزند) میتواند از معافیت کفالت استفاده کند.
بنابراین، تنها در صورتی که تک پسر بودن با شرایط سرپرستی و کفالت اعضای خانواده (به دلیل بیماری، از کار افتادگی یا فوت سرپرست) همراه باشد، طبق ماده ۴۴ قانون خدمت وظیفه عمومی منجر به معافیت دائم خواهد شد.