نقش اعلام گذشت اولیای دم نسبت به نوجوان در بزه قتل عمد

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۱/۲۶
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
نقش اعلام گذشت اولیای دم نسبت به نوجوان در بزه قتل عمد
پرسش
چنانچه نوجوانی (۱۸- ۱۵ سال) مرتکب قتل عمدی گردد و حسب پاسخ استعلام از پزشکی قانونی در خصوص رشد و کمال وی، اعلام گردیده است که در زمان ارتکاب جرم فاقد رشد و کمال عقلانی بوده است و ماهیت جرم انجام شده را درک نمی کرده است (وفق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲)، حال دادگاه بعد از بررسی و دادرسی و وجود رابطه علیت بین رفتار متهم و قتل و احراز قتل عمدی، بر اساس ماده ۹۱ قانون ذکر شده علاوه بر دیه از باب جنبه عمومی جرم قصد اعمال مجازات وفق ماده ۸۹ را دارد. آیا اینکه اولیا دم از ابتدا تقاضای قصاص کرده باشند یا خیر تاثیری در میزان مجازات دارد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی که تعیین مجازات بر اساس مجازات های پیش بینی شده در این فصل تاکید شده با امعان توجه به ماده ۸۹ قانون اشعاری ملاک باید ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب ۷۵ باشد. لهذا بند ب ماده ۸۹ به عنوان میزان مجازات لزوماً باید مطمح نظر قرار گیرد.
نظر اکثریت
چنانچه اولیاء دم از ابتدا خواهان قصاص باشند بعد از احراز و اثبات ارتکاب قتل عمدی از سوی نوجوان و عدم احراز رشد و کمال عقلانی از سوی کارشناس، متهم وفق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ که اعلام نموده «…حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم می شوند» محکوم میگردد، به عبارتی دادگاه بر اساس ماده ۸۹ قانون مارالذکر علاوه بر محکومیت متهم به پرداخت دیه در صورت مطالبه از سوی اولیاء دم وی را حداکثر به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت به مدت پنج سال محکوم مینماید.
اما چنانچه اولیاء دم تقاضای قصاص ننمایند با احراز شرایط ذکر شده، اعمال مجازات بر اساس مقررات ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات و ماده ۸۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ انجام میشود به عبارتی ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات حداکثر مجازات جنبه عمومی بزه قتل عمدی ده سال است که در زمره جرایم تعزیری درجه چهار میباشد که براساس بند ب ماده ۸۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ حداکثر می توان وی را به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت به مدت سه سال محکوم نمود.
نظر اقلیت
در فرض سوال اعم از اینکه اولیا دم از ابتدا تقاضای قصاص نموده باشندیا خیر، بر اساس مقررات مواد ۸۹ و ۹۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ مجازات اعمال میگردد و حداکثر می توان علاوه بر پرداخت دیه متهم را به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت به مدت پنج سال محکوم نمود.