نحوه مطالبه هزینه و خسارت دادرسی توسط تجدیدنظر خواه یا تجدیدنظر خوانده

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۸/۰۱
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر شاهرود
موضوع
نحوه مطالبه هزینه و خسارت دادرسی توسط تجدیدنظر خواه یا تجدیدنظر خوانده
پرسش
چنانچه خواهان در مرحله تجدیدنظر متحمل هزینه و خسارات دادرسی شود، آیا قاضی بدوی در مرحله اجرای حکم میبایست این هزینه ها را لحاظ نماید یا خیر؟ اگر خوانده در این مرحله متحمل خسارات دادرسی شود چه صورتی دارد؟
نظر هیئت عالی
چنانچه تجدیدنظر خواه، خواهان دعوی بدوی باشد و مطالبه خسارات ناشی از دادرسی را خواسته باشد در صورت صدور حکم به نفع وی، در مورد خسارات و هزینه های دادرسی نیز اصدار حکم به عمل خواهد آمد و اگر تجدیدنظر خواه، خوانده بدوی باشد، صرفاً خساراتی که عمداً از طرف خواهان دعوی بدوی با علم به غیرمحق بودن در دادرسی و دعوی به او وارد شده را مطالبه مینماید.
نظر اکثریت
در مورد قسمت اول سوال میبایست در دادخواست تجدید نظر خواهی مطالبه خسارات دادرسی خواسته شود، چنانچه این خسارات را خواسته لیکن در رای تجدید نظر خواهی نیامده باشد قاضی بدوی پرونده را جهت اصلاح رای به دادگاه تجدیدنظر ارسال مینماید. به عبارتی خواسته خواهان میبایست در دادنامه تجدید نظر نسبت به آن اتخاذ تصمیم گردد و چنانچه در دادخواست تجدید نظر خواهی این خواسته را تصریح نکرده باشد میبایست طی یک دادخواست مستقل مطالبه نماید تا مورد بررسی و صدور حکم قرار بگیرد.
در مورد قسمت دوم سوال: چون در متن ماده ۵۱۵ به کلمه خواهان تصریح شده است صرفاً خواهان میتواند ضمن دادخواست خود هزینه دادرسی را مطالبه نماید و خوانده نمی تواند در دادخواست تجدیدنظر خواهی مطالبه خسارات دادرسی بخواهد و میبایست دادخواست مستقل مبنی بر مطالبه خسارت بخواهد.
نظر اقلیت
وقتی خوانده درخواست تجدیدنظر خواهی مینماید در واقع خواهان است، خواهان تجدید نظر خواهی، بنابراین خوانده نیز میتواند ضمن دادخواست تجدیدنظر خواهی مطالبه خسارات دادرسی خود را نیز بخواهد.